ન્યૂઝ અપડેટ્સ
VTV / લાઈફસ્ટાઈલ / તમારા કામનું / ક્રૂડ ઑઈલ થયું સસ્તું, તો શું ઘટી જશે LPG સિલેન્ડરના ભાવ?
6 ફોટો ગેલેરી
Last Updated: 06:59 PM, 11 November 2026
1/6
આંતરરાષ્ટ્રીય બજારમાં કાચા તેલના ભાવમાં ઘટાડો થવાને કારણે સામાન્ય જનતાના મનમાં એ સવાલ ઉઠવા લાગ્યો છે કે શું હવે પેટ્રોલ અને ડીઝલની સાથે રસોઈ ગેસ એટલે કે એલપીજી (LPG) સિલિન્ડરના ભાવમાં પણ રાહત મળશે? બ્રેન્ટ ક્રૂડના ભાવ ગગડ્યા બાદ પણ ઘરેલુ ગેસની કિંમતોમાં તાત્કાલિક રાહત મળવાની સંભાવના નહિવત છે. ભારત પોતાની કુલ જરૂરિયાતના 55 ટકાથી વધુ એલપીજીની આયાત કરે છે અને તેની કિંમતો સાઉદી અરામકોની કરાર કિંમત, રૂપિયા-ડૉલરના વિનિમય દર તેમજ આયાત-પરિવહન ખર્ચ પર નિર્ભર કરે છે. આ ઉપરાંત, સરકારી સબસિડી અને તેલ કંપનીઓના નિર્ણયો પણ તેમાં નિર્ણાયક ભૂમિકા ભજવે છે.
2/6
આંતરરાષ્ટ્રીય બજારમાં કાચા તેલના ભાવમાં સતત નરમી જોવા મળી રહી છે. થોડા દિવસો અગાઉ બ્રેન્ટ ક્રૂડના ભાવ ઘટીને આશરે 90 થી 92 ડૉલર પ્રતિ બેરલની આસપાસ વેપાર કરી રહ્યા હતા. 10 નવેમ્બરે આંતરરાષ્ટ્રીય બજારમાં બ્રેન્ટ ક્રૂડની કિંમત 1.2 ટકા ઘટીને 91.49 ડૉલર પ્રતિ બેરલ પર પહોંચી ગઈ હતી, જે ઓગસ્ટ પછીનું સૌથી નીચું સ્તર હતું. જોકે, ત્યારબાદ તેમાં ફરીથી તેજી જોવા મળી અને તે આશરે 92 ડૉલર પ્રતિ બેરલની આસપાસ પહોંચી ગયું. આ દર્શાવે છે કે કાચા તેલના ભાવમાં સતત ઉતાર ચઢાવ ચાલુ છે. જો આંતરરાષ્ટ્રીય બજારમાં તેલ અને ગેસના ભાવ નીચા સ્તરે ટકી રહે, તો આગામી સમયમાં તેની અસર ઘરેલુ ગેસની કિંમતો પર પડી શકે છે.
ADVERTISEMENT
3/6
સૌપ્રથમ એ સમજવું અનિવાર્ય છે કે ભારતમાં એલપીજી સિલિન્ડરની કિંમત સીધી બ્રેન્ટ ક્રૂડના ભાવથી નક્કી થતી નથી. ભારત પોતાની જરૂરિયાતનો મોટો હિસ્સો વિદેશોમાંથી ખરીદે છે. ઘરેલુ ગેસની કિંમતો માટે આંતરરાષ્ટ્રીય બજારમાં સાઉદી અરામકો દ્વારા જારી કરવામાં આવતી કોન્ટ્રાક્ટ પ્રાઇસને મુખ્ય આધાર માનવામાં આવે છે, જે એશિયામાં એલપીજીની કિંમતો માટે મહત્વપૂર્ણ બેન્ચમાર્ક છે. એલપીજી મુખ્યત્વે પ્રોપેન અને બ્યુટેન ગેસનું મિશ્રણ હોય છે. આ બંને ગેસ કાચા તેલની રિફાઇનિંગ અને કુદરતી ગેસની પ્રક્રિયા દરમિયાન પ્રાપ્ત થાય છે. તેથી, ક્રૂડ અને નેચરલ ગેસના બજારમાં થતા ફેરફારો એલપીજીના ઉત્પાદન ખર્ચ અને આંતરરાષ્ટ્રીય કિંમતોને પ્રભાવિત કરે છે, પરંતુ તેની સીધી અને તાત્કાલિક અસર જોવા મળતી નથી.
4/6
એલપીજીની આંતરરાષ્ટ્રીય કિંમતની સાથે-સાથ ડૉલર સામે રૂપિયાની સ્થિતિ પણ ઘરેલુ કિંમતોને ભારે અસર કરે છે. ધારો કે વિદેશમાં એલપીજીની કિંમત ડૉલરમાં સ્થિર છે, પરંતુ આ દરમિયાન રૂપિયો નબળો પડી જાય છે, તો ભારતીય કંપનીઓએ તે જ પ્રમાણમાં ગેસ ખરીદવા માટે વધુ નાણાં ખર્ચવા પડશે. આ ઉપરાંત, એલપીજીને ભારત સુધી લાવવાનો દરિયાઈ પરિવહન ખર્ચ, વીમો, બંદરથી ગેસ પ્લાન્ટ સુધી પહોંચાડવાનો ખર્ચ અને અન્ય આયાત સંબંધિત ખર્ચ પણ જોડાય છે. દરિયાઈ માર્ગો પર તણાવ કે યુદ્ધ જેવી સ્થિતિ સર્જાવાથી ભાડું અને વીમો મોંઘા થઈ શકે છે, જેની સીધી અસર એલપીજીના કુલ ખર્ચ પર પડે છે.
ADVERTISEMENT
5/6
ભારતમાં જાહેર ક્ષેત્રની ઓઇલ વિતરણ કંપનીઓ એલપીજી સિલિન્ડરની કિંમતોમાં ફેરફાર કરે છે. સામાન્ય રીતે દર મહિનાની પહેલી તારીખે સિલિન્ડરના ભાવમાં સમીક્ષા થાય છે. ઘરેલુ સિલિન્ડરની કિંમતોમાં ફેરફાર થઈ શકે છે, પરંતુ તેનો નિર્ણય માત્ર આંતરરાષ્ટ્રીય ખર્ચના આધારે આપમેળે લેવાતો નથી. સરકાર ઘરેલુ એલપીજીની અસરકારક કિંમતને નિયંત્રિત કરવા માટે સબસિડી અને અન્ય નીતિગત નિર્ણયોનો ઉપયોગ કરે છે. આ જ કારણ છે કે આંતરરાષ્ટ્રીય બજારમાં એલપીજી મોંઘી હોવા છતાં ઘરેલુ ગ્રાહકો પર તેનો સંપૂર્ણ બોજ નાખવામાં આવતો નથી. પ્રધાનમંત્રી ઉજ્જવલા યોજનાના પાત્ર લાભાર્થીઓને સરકાર તરફથી નિર્ધારિત સબસિડી પણ મળે છે. બીજી તરફ, કોમર્શિયલ સિલિન્ડરની કિંમતો પર આંતરરાષ્ટ્રીય બજારના ફેરફારોની અસર પ્રમાણમાં વહેલી જોવા મળી શકે છે.
6/6
નિષ્ણાતોના મતે, જો આંતરરાષ્ટ્રીય બજારમાં એલપીજીની કિંમતો ઘટશે અને રૂપિયામાં પણ વધુ નબળાઈ નહીં આવે, તો તેલ કંપનીઓનો ખર્ચ ઘટશે. આનો ફાયદો ભવિષ્યમાં ગ્રાહકોને મળી શકે છે. પરંતુ કિંમતોમાં કેટલો ઘટાડો થશે તેનું ચોક્કસ અનુમાન લગાવવું હજુ વહેલું ગણાશે. એ પણ સંભવ છે કે આંતરરાષ્ટ્રીય બજારમાં ખર્ચ ઘટવા છતાં ઘરેલુ સિલિન્ડરના ભાવ સ્થિર રહે. હાલ પૂરતું ક્રૂડના ઘટાડાને એલપીજી ગ્રાહકો માટે રાહતના સંકેત તરીકે ચોક્કસ જોઈ શકાય છે અને આગામી કેટલાક મહિનાઓમાં ભાવ ઘટવાની આશા રાખી શકાય છે.
સંકળાયેલા મુદ્દાઓ
ટોપ સ્ટોરીઝ