નવો નિયમ / પરિવાર દીઠ 35 કિલો રેશનની લિમિટ વચ્ચે નવો નિયમ આવશે, રેશન સિસ્ટમમાં થશે ફેરફાર

દેશના કરોડો ગરીબ અને મધ્યમવર્ગીય પરિવારોને સસ્તા અનાજ પૂરું પાડતી જાહેર વિતરણ પ્રણાલીમાં કેન્દ્ર સરકાર ટૂંક સમયમાં એક બહુ મોટો અને વ્યાપક ફેરફાર કરવા જઈ રહી છે. સામાન્ય જનતાને સીધી અસર કરતા આ નિર્ણય અંતર્ગત સરકારે 'રાષ્ટ્રીય ખાદ્ય સુરક્ષા (સંશોધન) વિધેયક-2026' (National Food Security Amendment Bill-2026) નો સત્તાવાર મુસદ્દો જાહેર કર્યો છે. આ નવા સંશોધિત ખરડામાં ખાસ કરીને 'અંત્યોદય અન્ન યોજના' હેઠળ અનાજ વિતરણની પરંપરાગત પદ્ધતિને ધરમૂળથી બદલવાનો પ્રસ્તાવ મૂકવામાં આવ્યો છે. સરકારના આ આયોજન પાછળનો મુખ્ય ઉદ્દેશ્ય દેશની ખાદ્ય સુરક્ષાને વધુ મજબૂત, ન્યાયસંગત અને જમીની સ્તરે સંતુલિત બનાવવાનો છે.

શું છે નવો પ્રસ્તાવ અને વિતરણનું નવું ગણિત?

કેન્દ્ર સરકાર દ્વારા રજૂ કરવામાં આવેલા નવા મુસદ્દાની વિગતો મુજબ, અત્યાર સુધી અંત્યોદય અન્ન યોજના હેઠળ નોંધાયેલા દરેક પાત્રતા ધરાવતા ગરીબ પરિવારને સભ્યોની સંખ્યા ગમે તે હોય, દર મહિને ફિક્સ ૩૫ કિલોગ્રામ અનાજ આપવામાં આવતું હતું. પરંતુ પ્રસ્તાવિત નિયમમાં આ પદ્ધતિ બદલીને હવે દર મહિને પ્રતિ વ્યક્તિ 7 કિલોગ્રામ અનાજ આપવાની જોગવાઈ કરવામાં આવી છે. જોકે, આ ફેરફાર સાથે સરકારે એક મહત્વની મર્યાદા પણ નક્કી કરી છે. નવા નિયમ અનુસાર, કોઈપણ પરિવારને મળનારા કુલ અનાજનો જથ્થો દર મહિને મહત્તમ ૩૫ કિલોગ્રામથી વધુ વટાવી શકશે નહીં. એટલે કે, પરિવારના સભ્યોની ગણતરી મુજબ અનાજ વહેંચાશે ખરું, પરંતુ તેનો કુલ જથ્થો સરકાર દ્વારા નિર્ધારિત કરાયેલી ૩૫ કિલોની ઉચ્ચ સીમાની અંદર જ સીમિત રહેશે.

ફેરફાર કરવાની કેમ જરૂર પડી?

સરકારી વર્તુળો અને ખાદ્ય વિભાગના જણાવ્યા અનુસાર, વર્તમાન રેશનિંગ વ્યવસ્થામાં પરિવારના કદને કારણે મોટી અસમાનતા અને વિસંગતતા જોવા મળતી હતી. ઉદાહરણ તરીકે, જે પરિવારમાં માત્ર બે કે ત્રણ સભ્યો છે, તેમને પણ ૩૫ કિલો અનાજ મળતું હતું, જેના કારણે ત્યાં વ્યક્તિ દીઠ અનાજનો જથ્થો ઘણો વધારે થઈ જતો હતો. તેની સામે, જે મોટા પરિવારો છે ત્યાં સભ્યો વધુ હોવા છતાં ૩૫ કિલોની મર્યાદાને કારણે વ્યક્તિ દીઠ ખૂબ ઓછું અનાજ ભાગમાં આવતું હતું. આ લાંબા સમયથી ચાલી આવતી અસમાનતાને કાયમી ધોરણે નાબૂદ કરવા અને તમામ લાભાર્થીઓને સમાન અને ન્યાયી ધોરણે અનાજનો હક આપવા માટે આ નવી વ્યવસ્થા અમલમાં મૂકવાની જરૂરિયાત ઊભી થઈ છે.

આ નવો ખરડો કાયદાનું સ્વરૂપ ધારણ કરશે ત્યારે રેશન વિતરણ વ્યવસ્થામાં વ્યાપક પારદર્શિતા આવશે અને કાળાબજાર પર અંકુશ મેળવવામાં સરળતા રહેશે. આ વ્યવસ્થાથી એ સુનિશ્ચિત થઈ શકશે કે પરિવારના દરેક સભ્યને તેની વાસ્તવિક જરૂરિયાત મુજબ અનાજ મળી રહે. ખાસ કરીને મોટા અને અત્યંત જરૂરિયાતમંદ પરિવારો માટે આ નવો નિયમ સીધો ફાયદાકારક સાબિત થઈ શકે છે, કારણ કે હવે રેશનનો જથ્થો સીધો પરિવારના સભ્યોની સંખ્યા પર નિર્ભર રહેશે, જેનાથી અનાજનો સદુપયોગ થશે.

આ પણ વાંચોઃ બે મહિનામાં CNGના ભાવમાં 6 રૂપિયાનો જંગી વધારો, રીક્ષા ચાલકોમાં ખુશી પણ મુસાફરોમાં 'માતમ'

કેન્દ્ર સરકારે આ સંવેદનશીલ અને મહત્વપૂર્ણ પ્રસ્તાવિત વિધેયકને સીધેસીધું લાગુ કરવાના બદલે લોકતાંત્રિક પ્રક્રિયા અપનાવી છે. સરકારે આ ખરડા પર દેશની સામાન્ય જનતા, અન્ન સુરક્ષાના નિષ્ણાતો, સામાજિક સંગઠનો અને તમામ હિતધારકો પાસેથી સત્તાવાર સૂચનો, મંતવ્યો અને વાંધાઓ મંગાવ્યા છે. આ કાયદાકીય મુસદ્દા અંગે રસ ધરાવતા લોકો અને નાગરિકો 13 જુલાઈ 2026 સુધીમાં પોતાના રચનાત્મક વિચારો અને સૂચનો ઓનલાઈન કે ઓફલાઈન માધ્યમથી સરકારના સંબંધિત વિભાગને મોકલી શકે છે. આ નિર્ધારિત સમયમર્યાદા બાદ પ્રાપ્ત થયેલા તમામ સૂચનોની ઝીણવટભરી સમીક્ષા કરવામાં આવશે અને તેમાં જરૂરી ફેરફારો કે સુધારા-વધારા કરીને જ આ વિધેયકને સંસદમાં આગળની કાયદાકીય પ્રક્રિયા માટે મૂકવામાં આવશે.

બધા જ સમાચાર અને અપડેટ્સ મેળવવા માટે પ્લેસ્ટોર/એપ સ્ટોર પર જઇને અથવા આ લાઇન પર ક્લિક કરીને ડાઉનલોડ કરો અમારી લેટેસ્ટ એપ