વિશ્વ / અમેરિકાએ વધુ એક ઝટકો આપ્યો, ત્રણ ભારતીય કંપનીઓ પર મૂક્યો પ્રતિબંધ

ભારત અને અમેરિકા વચ્ચે વેપારી તણાવ ઘટાડવા માટે વાતચીત ચાલુ હોવા છતાં, અમેરિકાના ટ્રેઝરી વિભાગે ઈરાનના તેલ અને ગેસ વેપારમાં સામેલ ભારતીય કંપનીઓ અને વ્યક્તિઓ પર પ્રતિબંધ લગાવ્યા છે. આ કાર્યવાહીમાં ભારતીય મૂળની સોનિયા શ્રેષ્ઠા, વરુણ પુલા અને અય્યપ્પન રાજા જેવા નામો સામેલ છે, જેમની કંપનીઓ પર ઈરાનથી LPG અને પેટ્રોલિયમ ઉત્પાદનોના નિકાસમાં ભાગ લેવાના આરોપ છે.

અમેરિકાના વિદેશી અસ્કયામ્સ કંટ્રોલ ઓફિસ (OFAC)એ ગુરુવારે 50થી વધુ વ્યક્તિઓ, કંપનીઓ અને જહાજો પર પ્રતિબંધ જાહેર કર્યા, જેમાં ભારતીય કંપની Vega Star Ship Management Pvt Ltd (સોનિયા શ્રેષ્ઠા માલિક), Bertha Shipping Inc અને Evie Lines Inc. વગેરે નામો છે. આ પગલું અમેરિકાના 'મેક્સિમમ પ્રેશર' અભિયાનનો ભાગ છે, જે ઈરાનના ઊર્જા ક્ષેત્રને નિશાન બનાવે છે.

અમેરિકાના ટ્રેઝરી વિભાગના જણાવ્યા પ્રમાણે, આ કંપનીઓએ ઈરાનથી પાકિસ્તાન અને અન્ય દેશોમાં LPG અને ક્રૂડ ઓઇલના મિલિયન્સ ડોલરના વેપારમાં મદદ કરી રહી છે, જેના દ્વારા ઈરાનને અબજો ડોલરની આવક થઈ અને તેનો ઉપયોગ આતંકવાદી સંગઠનોને નાણાં આપવા માટે થયો. Vega Star Ship Management પર આરોપ છે કે તેણે કોમોરોસ-ફ્લેગ્ડ જહાજ 'નેપ્ટા' (IMO 9013701) દ્વારા ઈરાનથી LPGનું પરિવહન કર્યું. આ જહાજના માલિક અને ઓપરેટર તરીકે કંપની કામ કરે છે. બીજી તરફ, ઇવી લાઇન્સ ઇન્ક અય્યપ્પન રાજા માલિક છે, જે પણ આ વેપારમાં સામેલ છે. વરુણ પુલા પણ આ નેટવર્કના ભાગ તરીકે નામાંકિત છે. OFACએ જણાવ્યું કે આ કાર્યવાહીથી ઈરાનના 'શેડો ફ્લીટ'ને તોડવામાં મદદ મળશે, જે ગુપ્ત રીતે તેલની નિકાસ કરે છે.

આ પ્રતિબંધોના પગલે આ કંપનીઓ અને વ્યક્તિઓના અમેરિકન અસ્કયામ્સ પર પ્રતિબંધ લગશે, અને તેમની સાથે વ્યવહાર કરનારા કોઈપણ વ્યક્તિ કે કંપની પર પણ સજા થઈ શકે છે. ભારતમાં આ કાર્યવાહીથી વેપારી વર્તુળોમાં ચિંતા વધી છે, કારણ કે ભારત ઈરાનથી તેલની આયાત પર આધારિત રહ્યો છે, જોકે 2019 પછી આયાત ઘટી છે. તાજેતરમાં જુલાઈ 2025માં અમેરિકાએ 6 ભારતીય કંપનીઓ પર પ્રતિબંધ લગાવ્યા હતા, જેમાં ગ્લોબલ ઇન્ડસ્ટ્રિયલ કેમિકલ્સ (51 મિલિયન ડોલરના મીથેનોલ વેપાર) અને જુપિટર ડાય કેમ પ્રાઇવેટ લિમિટેડ (49 મિલિયન ડોલરના ટોલ્યુઇન વેપાર) સામેલ હતા. ફેબ્રુઆરી 2025માં પણ 4 કંપનીઓ પર પ્રતિબંધ આવ્યા હતા.

આ ઘટના ભારત-અમેરિકા વેપાર સંબંધોને વધુ તણાવ આપે છે. ઓગસ્ટ 2025માં ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે ભારત પર 50% ટેરિફ લગાવ્યા, જેમાં 25% વધારાનો ટેરિફ રશિયા સાથે તેલ વેપારને કારણે હતો. ટ્રમ્પે કહ્યું હતું કે ભારત રશિયાથી તેલ ખરીદીને યુક્રેન પર હુમલાને નાણાં આપે છે. આ ટેરિફથી ભારતના નિકાસ પર અસર પડી, અને હવે આ પ્રતિબંધો ભારતીય વેપારીઓને વૈશ્વિક બજારમાં મુશ્કેલીમાં મૂકે છે.

વધુમાં વાંચો: જૂની કે પછી નવી કાર, કઈ ખરીદવામાં ફાયદાનો સોદો? જાણો તમારા કામની વાત

વિશેષજ્ઞોનું માનવું છે કે આ કાર્યવાહી ઈરાન પર દબાણ વધારવા માટે છે, પરંતુ ભારત જેવા દેશોને વચ્ચે આવી જાય છે. ભારત સરકારે હજુ સત્તાવાર પ્રતિક્રિયા આપી નથી, પરંતુ વિદેશ મંત્રાલયે કહ્યું કે તેઓ અમેરિકા સાથે વાતચીત કરી રહ્યા છે. આ પ્રતિબંધોને પડકારવા માટે કંપનીઓ OFACમાં અરજી કરી શકે છે. આ ઘટના ભારતના ઊર્જા ક્ષેત્રને ચેતવણી આપે છે કે વૈશ્વિક નિયમોનું પાલન કરવું જરૂરી છે, જેથી વેપારી તણાવ વધુ ન વધે.

બધા જ સમાચાર અને અપડેટ્સ મેળવવા માટે પ્લેસ્ટોર/એપ સ્ટોર પર જઇને અથવા આ લાઇન પર ક્લિક કરીને ડાઉનલોડ કરો અમારી લેટેસ્ટ એપ