બ્રેકિંગ ન્યુઝ
બ્રેકિંગ ન્યુઝ
VTV / લાઈફસ્ટાઈલ / તમારા કામનું / વરસાદનું પાણી મીઠું અને દરિયાનું પાણી ખારું કેમ? જાણો વોટર સાઇકલ પાછળનું વિજ્ઞાન
7 ફોટો ગેલેરી
Last Updated: 03:55 PM, 18 August 2026
FOLLOW ON
શેર કરો
1/7
સૌપ્રથમ, સૂર્યની ગરમી મહાસાગરો, નદીઓ, તળાવો અને સરોવરોમાં રહેલા પાણીને ગરમ કરે છે. જેમ જેમ પાણી ગરમ થાય છે, તેમ તેનો અમુક ભાગ વરાળમાં ફેરવાય છે અને આકાશમાં ઉપર ચઢે છે. એક સાદું ઉદાહરણ લો, જો તમે પાણીના ગ્લાસમાં મીઠું ઉમેરીને તેને ગરમ કરો, તો પાણીની વરાળ બનીને તે ઊડી જશે, પરંતુ મીઠું ગ્લાસમાં જ રહી જશે. મહાસાગરના કિસ્સામાં પણ કંઈક આવું જ થાય છે. મહાસાગરનું પાણી વરાળ બનીને ઉપર ચઢે છે, પરંતુ તેમાં ઓગળેલું મોટા ભાગનું મીઠું મહાસાગરમાં જ રહી જાય છે.
આ તસવીર શેર કરો
2/7
પાણીની વરાળ આકાશમાં ઉપર ચઢે છે, જ્યાં હવા ઠંડી હોય છે. આ ઠંડકના સંપર્કમાં આવતાં જ વરાળ ફરીથી પાણીના નાના ટીપાંમાં ફેરવાવા લાગે છે. આવાં ઘણાં નાના ટીપાં ભેગાં મળીને વાદળો બનાવે છે. જ્યારે વાદળમાં પાણીનાં ટીપાંની સંખ્યા અને વજન વધી જાય છે, ત્યારે તે વરસાદ સ્વરૂપે પૃથ્વી પર પડવા લાગે છે. બીજા શબ્દોમાં કહીએ તો, સૂર્યની ગરમીથી પાણી ગરમ થઈને વરાળમાં ફેરવાયું; તે વરાળ ઉપર ગઈ, વાદળો રચાયાં અને પાણી વરસાદ સ્વરૂપે પૃથ્વી પર પાછું આવ્યું.
આ તસવીર શેર કરો
3/7
હવે સૌથી મોટો પ્રશ્ન એ છે કે: જ્યારે સમુદ્રનું પાણી વરાળ બનીને ઉપર ચઢ્યું, ત્યારે વરસાદનું પાણી ખારું કેમ ન બન્યું? તેનો સરળ જવાબ એ છે કે જ્યારે પાણીનું બાષ્પીભવન થઈને તે ઉપર ગયું, ત્યારે મીઠું સમુદ્રમાં જ રહી ગયું. તેથી જ વરસાદના પાણીમાં સમુદ્રના પાણી જેટલું ક્ષાર હોતું નથી. જોકે, વરસાદનું પાણી સંપૂર્ણપણે શુદ્ધ હોતું નથી. આકાશમાંથી નીચે પડતી વખતે તે ધૂળ અને અન્ય નાના કણોને પોતાની સાથે લઈ શકે છે.
આ તસવીર શેર કરો
4/7
હવે, એ પણ સમજીએ કે મહાસાગરમાં રહેલું આ બધું મીઠું વાસ્તવમાં ક્યાંથી આવ્યું. જ્યારે જમીન પર વરસાદ પડે છે, ત્યારે તે માટી અને ખડકોના સંપર્કમાં આવે છે. આ ખડકો અને માટીમાં વિવિધ પ્રકારના ખનિજો રહેલા હોય છે. વરસાદનું પાણી આમાંના કેટલાક ખનિજોને ધોઈને પોતાની સાથે વહાવી જાય છે. ત્યારબાદ આ પાણી નાનાં ઝરણાં અને નદીઓમાં વહે છે. નદીઓ આ ઓગળેલા ખનિજોને મહાસાગર સુધી પહોંચાડે છે. આ પ્રક્રિયા લાંબા સમય સુધી ચાલતી રહી, જેના પરિણામે મહાસાગરમાં વિવિધ ખનિજો અને મીઠું જમા થયા. તેથી જ મહાસાગરનું પાણી ખારું હોય છે.
આ તસવીર શેર કરો
5/7
આને ખૂબ જ સરળ રીતે સમજો. સૂર્યની ગરમીને કારણે સમુદ્રનું પાણી વરાળ બનીને ઉપરની તરફ જાય છે. પાણી ઉપર જાય છે, પરંતુ ક્ષાર સમુદ્રમાં જ રહી જાય છે. જેમ જેમ પાણીની વરાળ ઉપર ચઢે છે તેમ તે ઠંડી પડે છે અને વાદળો બને છે. ત્યારબાદ, વાદળોમાંથી વરસાદ પડે છે. વરસાદનું પાણી જમીન પર પડે છે, માટી અને ખડકોમાંથી ખનિજો મેળવે છે અને નદીઓ દ્વારા વહીને પાછું સમુદ્રમાં ભળે છે. આ પછી, સૂર્ય ફરીથી સમુદ્રના પાણીને ગરમ કરે છે અને આ સમગ્ર ચક્ર ફરીથી શરૂ થાય છે.
આ તસવીર શેર કરો
6/7
જોકે વરસાદના પાણીમાં મીઠાનું પ્રમાણ ચોક્કસપણે ઓછું હોય છે, તેમ છતાં તેનો અર્થ એ નથી કે તે દરેક જગ્યાએ સીધું પીવા માટે સુરક્ષિત છે. વરસાદનાં ટીપાં હવામાંથી ધૂળ અને અન્ય કણોને પોતાની સાથે લાવી શકે છે. વળી, જો પાણી છત પરથી અથવા અસ્વચ્છ વિસ્તારમાંથી એકત્રિત કરવામાં આવ્યું હોય, તો તેમાં ગંદકી અને જંતુઓ હોઈ શકે છે. તેથી, વરસાદનું પાણી પીતા પહેલા તેને યોગ્ય રીતે શુદ્ધ અને ગાળી લેવું ખૂબ જરુરી છે.
આ તસવીર શેર કરો
7/7
સરળ શબ્દોમાં કહીએ તો, સૂર્ય સમુદ્રના પાણીને ગરમ કરે છે, જેનાથી તેનું બાષ્પીભવન થાય છે અને તે ઉપરની તરફ જાય છે, જ્યારે મીઠું સમુદ્રમાં જ રહી જાય છે. ઉપર પહોંચ્યા પછી, આ વરાળ વાદળો બનાવે છે અને અંતે વરસાદ સ્વરૂપે પૃથ્વી પર પડે છે. તેથી જ વરસાદનું પાણી સમુદ્રના પાણીની જેમ ખારું હોતું નથી. બીજી તરફ, નદીઓ દ્વારા જમીન પરના ખનિજો અને મીઠું સતત સમુદ્રમાં ભળતા રહે છે, જેના કારણે સમુદ્રનું પાણી ખારું રહે છે.
આ તસવીર શેર કરો
સંકળાયેલા મુદ્દાઓ
સબસ્ક્રાઇબ કરો
દરરોજ નવા સમાચાર મેળવવા માટે VTVGujaratiને સબસ્ક્રાઈબ કરો.
જોવા જેવું
ટોપ સ્ટોરીઝ
