બ્રેકિંગ ન્યુઝ
VTV / લાઈફસ્ટાઈલ / તમારા કામનું / મોબાઈલ જ નહીં કાર અને સ્માર્ટવોચથી પણ કરી શકશો UPI પેમેન્ટ, RBI ગવર્નરની જાહેરાત
Last Updated: 09:43 PM, 9 October 2025
ગ્લોબલ ફિનટેક ફેસ્ટિવલ (GFF) 2025માં રિઝર્વ બેંક ઓફ ઇન્ડિયા (RBI)ના ગવર્નર સંજય મલ્હોત્રાએ ચાર નવીનતમ ડિજિટલ પેમેન્ટ પહેલો લોન્ચ કરી. આમાં AI-બેઝ્ડ UPI હેલ્પ, IoT પેમેન્ટ્સ, બેંકિંગ કનેક્ટ અને UPI રિઝર્વ પેનો સમાવેશ થાય છે. આ ફીચર્સ UPI ટ્રાનઝેકશનને વધુ સ્માર્ટ, ઝડપી અને સુરક્ષિત બનાવશે, જે RBIના 'પેમેન્ટ્સ વિઝન 2025' – 'દરેક માટે, દરેક જગ્યાએ, દર વખતે ઇ-પેમેન્ટ્સ'નું પૂર્ણતા આપે છે. આ પહેલો NPCI (નેશનલ પેમેન્ટ્સ કોર્પોરેશન ઓફ ઇન્ડિયા) સાથે મળીને વિકસાવાઈ છે અને ભારતીય ફિનટેક વ્યવસ્થાને વૈશ્વિક સ્તરે અગ્રેસર બનાવશે. મલ્હોત્રાએ કહ્યું કે, આ નવીનતાઓ ડિજિટલ પેમેન્ટ્સમાં બુદ્ધિમત્તા, ઇન્ટરટ્રાનઝેકશન અને સમાવેશીતાની નવી યુગની શરૂઆત છે.
ADVERTISEMENT

પ્રથમ ફીચર AI-બેઝ્ડ UPI હેલ્પ છે, જે NPCIના ઇન-હાઉસ સ્મોલ લેંગ્વેજ મોડલ (SLM) પર આધારિત છે. આ AI સિસ્ટમ UPI વ્યવહારોની સમસ્યાઓ, મેન્ડેટ મેનેજમેન્ટ અને ડિસ્પ્યુટ રિઝોલ્યુશન માટે તૈયાર કરાયું છે. RBIની ટીમે આને આંતરિક રીતે વિકસાવ્યું છે અને તે વ્યાપક પેમેન્ટ ડેટા પર તાલીમ પાડવામાં આવી છે. હાલમાં તે અંગ્રેજીમાં ઉપલબ્ધ છે, પરંતુ ટૂંક સમયમાં હિન્દી અને અન્ય ભારતીય ભાષાઓમાં પણ આવશે. યુજર્સ આની મદદથી ટ્રાનઝેકશનની સ્થિતિ તપાસી શકશે, ફરિયાદ નોંધાવી શકશે અથવા તેની પ્રગતિ જોઈ શકશે. તે સ્ટેપ-બાય-સ્ટેપ માર્ગદર્શન આપે છે, જેથી બેંકો ઝડપથી સમસ્યાઓ હલ કરી શકે અને યુજર્સનો તથા બેંકનો સમય બચે. આ ફીચર યુજર્સને તાત્કાલિક અને ગોપનીયતા-સુરક્ષિત સહાય પૂરી પાડશે.
ADVERTISEMENT

બીજું મહત્વનું ફીચર IoT પેમેન્ટ્સ છે, જે ઇન્ટરનેટ ઓફ થિંગ્સ (IoT) ટેક્નોલોજી દ્વારા કનેક્ટેડ ડિવાઇસ પરથી UPI વ્યવહારોને સક્ષમ બનાવે છે. હવે પેટ્રોલ ભરવા, EV ચાર્જિંગ અથવા અન્ય સેવાઓ માટે ફોન કાઢવાની જરૂર નહીં. વપરાશકર્તાઓ કાર, સ્માર્ટ વોચ, સ્માર્ટ ગ્લાસિસ અથવા સ્માર્ટ ટીવી જેવા કનેક્ટેડ ડિવાઇસથી સીધા વ્યવહાર કરી શકશે. આ વોઇસ, ટેક્સ્ટ અથવા કોન્ટેક્સ્ટ્યુઅલ ટ્રિગર્સ પર આધારિત છે અનેયુજર્સ-નિયંત્રિત મર્યાદામાં કામ કરે છે. આ ફીચર ભવિષ્યના સ્માર્ટ પેમેન્ટ્સ માટે મહત્વનું પગલું છે, જે ટ્રાનઝેકશનને વિના અવરોધ અને ઝડપી બનાવશે. તે વેઅરેબલ્સ જેવા ડિવાઇસ પર UPI લાઇટ ટ્રાનઝેકશનને પણ સમર્થન આપે છે, જે હેન્ડ્સ-ફ્રી અને વોઇસ-કમાન્ડ આધારિત ટ્રાનઝેકશનને સરળ બનાવે છે.
ADVERTISEMENT

ત્રીજું, બેંકિંગ કનેક્ટ એ NPCI ભારત બિલપે લિમિટેડ (NBBL) દ્વારા વિકસિત નવું ફીચર છે, જે ઇન્ટરનેટ અને મોબાઇલ બેંકિંગને જોડીને યુજર્સ માટે વધુ સરળ બનાવે છે. આ RBIના વિઝન 2025નો ભાગ છે, જે બેંકો, પેમેન્ટ એગ્રીગેટર્સ અને મર્ચન્ટ્સ વચ્ચે સેટલમેન્ટ અને સમસ્યા ઉકેલને ઝડપી બનાવે છે. યુજર્સ QR કોડ સ્કેન કરીને અથવા 'પે વાયા એપ' જેવા વિકલ્પો દ્વારા ટ્રાનઝેકશન કરી શકશે. આ પ્લેટફોર્મ એક જ ઇન્ટિગ્રેશનથી તમામ ભાગ લેતી બેંકોને ઍક્સેસ આપે છે, જે ઓનલાઇન શોપિંગ અને મર્ચન્ટ પેમેન્ટ્સને વધુ સુરક્ષિત અને મોબાઇલ-ફર્સ્ટ અનુભવ આપે છે.
ADVERTISEMENT

ચોથું ફીચર UPI રિઝર્વ પે છે, જે વારંવાર ઓનલાઇન ટ્રાનઝેકશન કરનારા વયુજર્સ માટે આદર્શ છે, જેમ કે ઇ-કોમર્સ, ફૂડ ઓર્ડર અથવા કેબ બુકિંગ. આમાં યુજર્સ ક્રેડિટ કાર્ડ અથવા પ્રી-એપ્રુવ્ડ ક્રેડિટ લાઇનના ભાગને બ્લોક કરીને ચોક્કસ વારંવાર અથવા એકવખતના ખર્ચ માટે વાપરી શકશે. દર વખતે OTP અથવા કાર્ડ વિગતો દાખલ કરવાની જરૂર નહીં, તે તમામ મોટા એપ્સ અને પ્લેટફોર્મ્સ પર સુરક્ષિત અનુભવ આપે છે. યુજર્સ બ્લોક અને વપરાયેલા ક્રેડિટને એક જ જગ્યાએ તપાસી શકશે, જે પેમેન્ટ્સ પર પૂર્ણ નિયંત્રણ અને ટ્રેકિંગને સરળ બનાવે છે. આ 'સિંગલ બ્લોક મલ્ટિપલ ડેબ્ટ' વિશેષતા વારંવારી ખરીદીઓને વધુ પારદર્શક બનાવે છે.
ADVERTISEMENT
વધુમાં વાંચો: બિહારમાં સીટ શેરિંગનું કોકડું ઉકેલાયું! NDA 13 ઓક્ટોબરે જાહેર કરી શકે પહેલી યાદી
આ ચારેય પહેલો ભારતના ડિજિટલ પેમેન્ટ વ્યવસ્થાને આગળના સ્તરે લઈ જઈ રહ્યા છે. GFF 2025માં મલ્હોત્રાએ ફિનટેક કંપનીઓને અન્ડરસર્વ્ડ વર્ગો પર ધ્યાન કેન્દ્રિત કરવા અને ડેટા સુરક્ષા માટે જવાબદાર નવીનતા કરવા માટે પ્રોત્સાહિત કર્યા. આ ફીચર્સથી UPIના વ્યવહારોમાં વધઘટ થશે, જે પહેલેથી જ વિશ્વમાં અગ્રેસર છે. આ ઉપરાંત, UPI મલ્ટી-સિગ્નેટરી અને વેઅરેબલ્સ પર UPI લાઇટ જેવા અન્ય લોન્ચ પણ જાહેર થયા, જે જોઇન્ટ અકાઉન્ટ્સ અને હેન્ડ્સ-ફ્રી ટ્રાનઝેકશનને સરળ બનાવે છે. આ પહેલો ભારતને 2047 સુધી વિકસિત દેશ બનાવવાના લક્ષ્યમાં ફિનટેકને મજબૂત કરશે, જ્યાં ડિજિટલ ટ્રાનઝેકશન સર્વત્ર પહોંચી જશે.
ADVERTISEMENT
સંકળાયેલા મુદ્દાઓ
વધુ વાંચો
સબસ્ક્રાઇબ કરો
દરરોજ નવા સમાચાર મેળવવા માટે VTVGujaratiને સબસ્ક્રાઈબ કરો.