ફાયદાની વાત / હવે ઘડપણમાં પૈસાનું નો ટેન્શન, દર મહિને ઘરે બેઠાં કરો ₹20500ની કમાણી!

નોકરી દરમિયાન જ યોગ્ય જગ્યાએ બચત અને રોકાણ કરવામાં આવે તો નિવૃત્તિ પછી પૈસાની ચિંતા ઓછી થઈ શકે છે. પોસ્ટ ઓફિસની સિનિયર સિટિઝન સેવિંગ્સ સ્કીમ (SCSS)માં ₹30 લાખનું રોકાણ કરવાથી વાર્ષિક 8.2% વ્યાજદર પ્રમાણે દર મહિને સરેરાશ ₹20,500ની આવક મેળવી શકાય છે. જોકે આ વ્યાજ દર મહિને નહીં પરંતુ દર ત્રણ મહિને મળે છે. ચાલો જાણીએ આ સરકારી સ્કીમના નિયમો અને કમાણીનું આખું ગણિત.

યોગ્ય રોકાણથી નિવૃત્તિ પછી નિયમિત આવક

દરેક વ્યક્તિ પોતાની કમાણીમાંથી થોડી બચત કરીને એવી જગ્યાએ રોકાણ કરવા માંગે છે જ્યાં પૈસા સુરક્ષિત રહે અને તેના પર સારું વળતર પણ મળે. ખાસ કરીને નિવૃત્તિ પછી નિયમિત આવક ચાલુ રહે તે માટે અગાઉથી આયોજન કરવું જરૂરી છે. પોસ્ટ ઓફિસની સિનિયર સિટિઝન સેવિંગ્સ સ્કીમ આ હેતુ માટે બનાવવામાં આવેલી બચત યોજનાઓમાંની એક છે. તેમાં એકસાથે રોકાણ કરીને પાંચ વર્ષ સુધી નિયમિત વ્યાજ મેળવી શકાય છે. આ આવકનો ઉપયોગ ઘરખર્ચ, દવાઓ અને રોજિંદી જરૂરિયાતો પૂરી કરવા માટે થઈ શકે છે.

રોકાણ પર મળે છે વાર્ષિક 8.2% વ્યાજ

પોસ્ટ ઓફિસની SCSS સ્કીમમાં સરકાર દ્વારા નક્કી કરવામાં આવેલા વ્યાજદર પ્રમાણે વળતર મળે છે. ઓક્ટોબરથી ડિસેમ્બર 2026ના ત્રિમાસિક ગાળા માટે આ સ્કીમનો વ્યાજદર વાર્ષિક 8.2% છે. ખાતું ખોલાવતી વખતે લાગુ પડતો વ્યાજદર સામાન્ય રીતે પાંચ વર્ષના સમયગાળા માટે સ્થિર રહે છે. એટલે ભવિષ્યમાં નવા રોકાણ માટે વ્યાજદરમાં ફેરફાર થાય તો પણ અગાઉ ખોલાવેલા ખાતા પર લાગુ વ્યાજદર બદલાતો નથી. આ સ્કીમ સરકારી બચત યોજના હોવાથી તેમાં નિયમો મુજબ રોકાણની સુરક્ષા મળે છે. જોકે, રોકાણ કરતાં પહેલાં લાગુ પડતા નિયમો અને શરતો જાણી લેવી જોઈએ.

કોણ ખોલાવી શકે છે SCSS ખાતું?

આ સ્કીમ ખાસ કરીને નિવૃત્ત લોકો માટે બનાવવામાં આવી છે. 60 વર્ષ કે તેથી વધુ ઉંમર ધરાવતી વ્યક્તિ તેમાં ખાતું ખોલાવી શકે છે. સ્વૈચ્છિક નિવૃત્તિ એટલે કે VRS લેનાર 55 વર્ષથી વધુ અને 60 વર્ષથી ઓછી ઉંમરની વ્યક્તિ પણ નિર્ધારિત શરતો હેઠળ રોકાણ કરી શકે છે. સામાન્ય રીતે નિવૃત્તિના લાભ મળ્યાના એક મહિનાની અંદર ખાતું ખોલાવવાનું હોય છે. સંરક્ષણ સેવાઓમાંથી નિવૃત્ત થયેલા કર્મચારીઓ પણ નિર્ધારિત શરતો હેઠળ 50 વર્ષથી વધુ અને 60 વર્ષથી ઓછી ઉંમરે આ સ્કીમમાં રોકાણ કરી શકે છે. ખાતું ખોલાવતી વખતે ઉંમર અને નિવૃત્તિ સંબંધિત જરૂરી દસ્તાવેજો રજૂ કરવા પડે છે.

ઓછામાં ઓછા ₹1,000થી રોકાણની શરૂઆત

પોસ્ટ ઓફિસની આ સ્કીમમાં ઓછામાં ઓછા ₹1,000થી રોકાણ શરૂ કરી શકાય છે. રોકાણ ₹1,000ના ગુણાંકમાં કરવાનું હોય છે. એક વ્યક્તિના તમામ SCSS ખાતાઓમાં મળીને મહત્તમ ₹30 લાખ સુધી રોકાણ કરી શકાય છે. પતિ અથવા પત્ની સાથે સંયુક્ત ખાતું પણ ખોલાવી શકાય છે. જોકે, સંયુક્ત ખાતું ખોલાવવાથી વ્યક્તિગત રોકાણની મહત્તમ મર્યાદા ₹30 લાખથી વધતી નથી. આ સ્કીમમાં રોકાણ કરવાની યોજના બનાવતી વખતે પોતાની પાસે ઉપલબ્ધ રકમ, ભવિષ્યના ખર્ચ અને અન્ય નાણાકીય જરૂરિયાતોને ધ્યાનમાં રાખવી જરૂરી છે.

આ પણ વાંચોઃ 12 પાસ ઉમેદવારો તૈયાર થઇ જાઓ! રેલવેમાં આવ્યો છે નોકરીનો શાનદાર મોકો

પાંચ વર્ષનો સમયગાળો અને ખાતું બંધ કરવાના નિયમો

SCSS સ્કીમનો સમયગાળો પાંચ વર્ષનો છે. પાંચ વર્ષ પૂરાં થયા પછી ખાતાધારક નિયમો અનુસાર ખાતું વધુ ત્રણ વર્ષ માટે લંબાવી શકે છે. જો પાંચ વર્ષ પૂરાં થાય તે પહેલાં ખાતું બંધ કરાવવામાં આવે તો લાગુ પડતા નિયમો પ્રમાણે દંડ અથવા વ્યાજમાં કપાત થઈ શકે છે. ખાતાધારકનું સમયગાળો પૂરો થાય તે પહેલાં મૃત્યુ થાય તો જરૂરી પ્રક્રિયા પૂર્ણ કર્યા બાદ જમા રકમ અને લાગુ પડતું વ્યાજ નોમિની અથવા કાયદેસરના વારસદારને આપવામાં આવે છે. તેથી ખાતું ખોલાવતી વખતે નોમિનીની વિગતો યોગ્ય રીતે નોંધાવવી જોઈએ.

SCSSમાં ટેક્સનો લાભ કેવી રીતે મળે છે?

આ સ્કીમમાં રોકાણ કરનારને જૂની કરપ્રણાલી હેઠળ આવકવેરા કાયદાની કલમ 80C મુજબ અન્ય પાત્ર રોકાણો સાથે મળીને વાર્ષિક મહત્તમ ₹1.5 લાખ સુધીની કપાતનો લાભ મળી શકે છે. નવી કરપ્રણાલી હેઠળ આ કપાત સામાન્ય રીતે મળતી નથી. આ ઉપરાંત SCSSમાંથી મળતું વ્યાજ કરપાત્ર આવક છે. એટલે રોકાણ પર મળતા વ્યાજમાંથી ટેક્સ બાદ કર્યા પછી હાથમાં કેટલી રકમ રહેશે તે પોતાની આવક અને લાગુ પડતા કરના નિયમો પ્રમાણે નક્કી થાય છે. રોકાણ કરતાં પહેલાં ટેક્સ સંબંધિત નિયમો જાણી લેવા જોઈએ.

દર મહિને ₹20,500ની કમાણીનું આખું ગણિત

પોસ્ટ ઓફિસની સિનિયર સિટિઝન સેવિંગ્સ સ્કીમમાં ₹30 લાખનું રોકાણ કરવામાં આવે અને વાર્ષિક 8.2% વ્યાજદર લાગુ હોય તો એક વર્ષમાં ₹2,46,000 વ્યાજ મળે છે. આ રકમને ચાર ભાગમાં વહેંચવામાં આવે તો દર ત્રણ મહિને ₹61,500 વ્યાજ મળે છે. આ રીતે વાર્ષિક વ્યાજને 12 મહિનામાં વહેંચીને ગણતરી કરવામાં આવે તો દર મહિને સરેરાશ ₹20,500ની આવક થાય છે. જોકે, ધ્યાનમાં રાખવું જરૂરી છે કે પોસ્ટ ઓફિસ દ્વારા વ્યાજની ચુકવણી દર મહિને નહીં પરંતુ દર ત્રણ મહિને કરવામાં આવે છે. જો પાંચ વર્ષ સુધી વ્યાજદર 8.2% રહે તો આ સમયગાળામાં કુલ ₹12.30 લાખ વ્યાજ મળી શકે છે. પાંચ વર્ષ પૂરાં થયા પછી નિયમો મુજબ મૂળ રોકાણના ₹30 લાખ પણ પાછા મેળવી શકાય છે અથવા પાત્રતા અનુસાર ખાતું લંબાવી શકાય છે. આ ગણતરી ટેક્સ કપાત પહેલાંની છે.

રોકાણ કરતાં પહેલાં આ વાત ધ્યાનમાં રાખો

પોસ્ટ ઓફિસની SCSS સ્કીમ નિવૃત્તિ પછી નિયમિત આવક મેળવવા માટે ઉપયોગી વિકલ્પ બની શકે છે. તેમાં એકસાથે રોકાણ કરીને દર ત્રણ મહિને વ્યાજ મેળવી શકાય છે. જોકે, દર મહિને ₹20,500 મેળવવા માટે ₹30 લાખનું રોકાણ જરૂરી છે અને આ રકમ દરેક વ્યક્તિ માટે ઉપલબ્ધ હોય તે જરૂરી નથી. તેથી પોતાની બચત, ઘરખર્ચ, તબીબી જરૂરિયાતો અને ટેક્સને ધ્યાનમાં રાખીને રોકાણનો નિર્ણય લેવો જોઈએ.

બધા જ સમાચાર અને અપડેટ્સ મેળવવા માટે પ્લેસ્ટોર/એપ સ્ટોર પર જઇને અથવા આ લાઇન પર ક્લિક કરીને ડાઉનલોડ કરો અમારી લેટેસ્ટ એપ