ચિંતાજનક / કાંપ-કચરાથી સાબરમતીની જળસંગ્રહ ક્ષમતા ઘટીઃ શહેરમાં જળભરાવનું જોખમ વધ્યું

સાબરમતી નદીની જળસંગ્રહ ક્ષમતા છેલ્લા એક દાયકામાં સતત ઘટી રહી છે. નદીના પટમાં ગાદ, કચરો અને અન્ય અવરોધો જમા થતા ગયા છે. નદીની સફાઈ અને ડ્રેજિંગનું કામ પૂરતા પ્રમાણમાં ન થવાના કારણે તેની ક્ષમતામાં ઘટાડો હવે અમદાવાદની ડ્રેનેજ વ્યવસ્થા માટે પડકારરૂપ બની રહ્યો છે. ભારે વરસાદ દરમિયાન નદીનું જળસ્તર ઝડપથી નીચું લાવવું જરૂરી બની જાય છે, પરંતુ ઘટેલી સંગ્રહ ક્ષમતાના કારણે પશ્ચિમ અમદાવાદમાંથી આવતા વરસાદી પાણીને નદીમાં છોડવામાં મુશ્કેલી ઊભી થઈ શકે છે.અમદાવાદ મ્યુનિસિપલ કોર્પોરેશન (એએમસી)એ ૨૦૧૯માં વાર્ષિક નદી સફાઈની કામગીરી શરૂ કરી હતી, પરંતુ કોરોના મહામારીના સમયગાળા દરમિયાન આ કામગીરી અટકી હતી, જોકે ત્યાર બાદ પણ મોટા પાયે ડ્રેજિંગનું કામ હાથ ધરાયું નથી. ચોમાસા પહેલાં આ વર્ષે હાથ ધરાયેલી સફાઈ દરમિયાન નદીના પટના વિવિધ વિસ્તારોમાં કચરો વિખરાયેલો જોવા મળ્યો હતો, જોકે, મોટા પાયે ગાદ દૂર કરવાની કામગીરી હાથ ધરાઈ નહોતી.

છેલ્લા એક દાયકામાં ઉપરવાસમાંથી છોડવામાં આવતા પાણી સાથે રેતી, ગાદ અને કચરો પણ સાબરમતીમાં આવતો રહ્યો છે. આ સામગ્રી ધીમે ધીમે નદીના પટમાં જમા થવાથી પાણી સંગ્રહવાની ક્ષમતા ઘટી રહી છે.

સાબરમતીની જળસંગ્રહ ક્ષમતા ઘટે છે

એએમસીના એક વરિષ્ઠ અધિકારીએ જણાવ્યું હતું કે નર્મદા કેનાલમાંથી છોડાયેલું પાણી અથવા ઉપરવાસમાં પડેલા વરસાદ બાદ નીચે તરફ આવતું પાણી કુદરતી રીતે ગાદ અને કચરો સાથે લાવે છે. આ ગાદ અને કચરો નદીના પટમાં જમા થાય છે અને તેના કારણે સાબરમતીની જળસંગ્રહ ક્ષમતા ઘટે છે.

નદીમાં કચરો ગેરકાયદે ઠાલવવાની સમસ્યા પણ છે. એએમસી દ્વારા સફાઈ દરમિયાન આ કચરો દૂર કરવામાં આવે છે, પરંતુ ભવિષ્યમાં નિયમિત સફાઈ સાથે ડ્રેજિંગ અને નદીના પટને વધુ ઊંડો કરવાની કામગીરી પણ વિચારવી જરૂરી હોવાનું અધિકારીએ જણાવ્યું હતું.

બુલેટ ટ્રેન સહિતનાં કામોથી પણ કેટલાક વિસ્તારોમાં અવરોધ

સાબરમતી રિવરફ્રન્ટના પ્રથમ તબક્કાના વિકાસ દરમિયાન કેટલાક વિસ્તારોમાં નદીનો પટ ઊંડો કરવામાં આવ્યો હતો, જોકે હાલમાં બ્રિજના અપગ્રેડેશન, નવા બ્રિજનું બાંધકામ અને બુલેટ ટ્રેન પ્રોજેક્ટ સાથે સંકળાયેલા એલિવેટેડ કોરિડોરનાં કામોના કારણે નદીના વિવિધ ભાગોમાં અવરોધ ઊભા થયા છે. આ ઉપરાંત રિવરફ્રન્ટના પ્રથમ તબક્કાના વિકાસ દરમિયાન નદીનો પટ કેટલાક વિસ્તારોમાં ઊંડો કરવામાં આવ્યો હતો.

સાબરમતીનું જળસ્તર ઝડપથી વધ્યું

આ ચોમાસા દરમિયાન બે વખત ભારે વરસાદના કારણે સાબરમતીનું જળસ્તર ઝડપથી વધ્યું હતું. ૧૭ સપ્ટેમ્બરે એએમસી અને સિંચાઈ વિભાગે પાણી છોડ્યું હતું અને ૧૮ સપ્ટેમ્બરના સવારના આઠ વાગ્યા સુધી વાસણા બેરેજનું જળસ્તર ૧૩૫ ફૂટ સુધી પહોંચી ગયું હતું. સવારના આઠથી દસ વાગ્યા દરમિયાન ભારે વરસાદ પડતાં નારણપુરા, પાલડી, વાસણા, વાડજ, દૂધેશ્વર, કાલુપુર, મક્તમપુરા અને સરખેજ સહિતના વિસ્તારોમાં પાણી ભરાઈ ગયાં હતાં અને તંત્રને ૨૦૦થી વધુ ફરિયાદો મળી હતી. વરસાદ બંધ થયા બાદ તંત્રએ બેરેજના ૧૪ દરવાજા ખોલ્યા, પરંતુ જળસ્તર ૧૨૬.૫ ફૂટ સુધી નીચે લાવવામાં ત્રણથી ચાર કલાક લાગ્યા હતા. આવી જ સ્થિતિ ૨૩ જુલાઈએ પણ સર્જાઈ હતી. ભારે વરસાદ દરમિયાન અમદાવાદમાં બેરેજનું જળસ્તર ૧૩૫ ફૂટ સુધી પહોંચ્યું હતું અને સવારના ૧૧ વાગ્યે ૧૩૫.૭ ફૂટની ટોચે પહોંચ્યું હતું. બપોરના ૧૨.૨૦ વાગ્યે ૧૫ દરવાજા ખોલવામાં આવ્યા, જેના કારણે જળસ્તર ઘટીને ૧૨૯.૫ ફૂટ થયું હતું. ત્યાર બાદ બપોરના ત્રણ વાગ્યા સુધીમાં ૧૨૪.૫ ફૂટ થઈ ગયું હતું.

બધા જ સમાચાર અને અપડેટ્સ મેળવવા માટે પ્લેસ્ટોર/એપ સ્ટોર પર જઇને અથવા આ લાઇન પર ક્લિક કરીને ડાઉનલોડ કરો અમારી લેટેસ્ટ એપ