બ્રેકિંગ ન્યુઝ
VTV / બિઝનેસ / સમુદ્રમાંથી થશે પૈસાનો વરસાદ, સમુદ્ર મંથન સ્કીમને સરકારની મળી મંજૂરી, જાણો શું છે 84084 કરોડનો મેગા પ્લાન
5 ફોટો ગેલેરી
Last Updated: 05:45 PM, 1 August 2026
1/5
ભારત પોતાની જરૂરિયાતનો મોટો હિસ્સો કાચા તેલ અને ગેસ માટે વિદેશોમાંથી આયાત કરે છે, જેના માટે દર વર્ષે અબજો ડોલરનો ખર્ચ કરવો પડે છે. આ વિદેશી નિર્ભરતા ઘટાડવા માટે કેન્દ્ર સરકારે એક મોટો નિર્ણય લેતા 'સમુદ્ર મંથન' (Samudra Manthan) નેશનલ ઓફશોર એક્સપ્લોરેશન યોજનાને મંજૂરી આપી છે. પેટ્રોલિયમ અને કુદરતી ગેસ મંત્રાલયની આ સેન્ટ્રલ સેક્ટર સ્કીમ પર વર્ષ 2030-31 સુધી ₹84,084 કરોડ ખર્ચવામાં આવશે.
2/5
ભારત વિશ્વમાં કાચા તેલનો ત્રીજો સૌથી મોટો ઉપભોક્તા દેશ છે અને દર વર્ષે લગભગ 144 અબજ ડોલર (લગભગ ₹13 લાખ કરોડ) નું ક્રૂડ ઓઈલ આયાત કરે છે. દેશની એનર્જી સિક્યોરિટીને મજબૂત કરવા અને સ્વદેશી ઉત્પાદન વધારવા માટે આ યોજના તૈયાર કરવામાં આવી છે. આ યોજના માત્ર શોધ સુધી સીમિત ન રહેતાં સર્વે, ડ્રિલિંગ, ઈન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર અને મેન્યુફેક્ચરિંગ હબના વિકાસ સુધીની તમામ પ્રક્રિયાઓને આવરી લેશે.
3/5
એડવાન્સ ટેકનોલોજી દ્વારા સમુદ્રના પેટાળમાંથી સીસ્મિક ડેટા એકત્રિત કરવા માટે ₹28,534 કરોડ ખર્ચવામાં આવશે, જેથી તેલ અને ગેસના સંભવિત વિસ્તારોની ચોક્કસ જાણકારી મળી શકે. 60 ડીપવોટર એક્સપ્લોરેશન કુવાઓ ખોદવા માટે ₹43,200 કરોડની જોગવાઈ કરવામાં આવી છે. સરકાર યોગ્ય પ્રોજેક્ટ્સ માટે ડ્રિલિંગ ખર્ચના 50% અથવા કુવા દીઠ મહત્તમ ₹675 કરોડ સુધીની સહાય પૂરી પાડશે. ₹10,000 કરોડના ખર્ચે રિગ, જેટી, બંકર અને ડ્રિલિંગ સંબંધિત સામાજિક સુવિધાઓ ધરાવતા કોમન હબ વિકસાવવામાં આવશે. ₹2,000 કરોડના ખર્ચે મેન્યુફેક્ચરિંગ અને સર્વિસિસ ઝોન બનાવવામાં આવશે, જેથી મેક ઈન ઈન્ડિયા અને આત્મનિર્ભર ભારત અભિયાન હેઠળ જરૂરી સાધનોનું સ્થાનિક સ્તરે ઉત્પાદન વધારી શકાય.
4/5
આ યોજનાથી 600 મિલિયન મેટ્રિક ટન ઓઈલ ઈક્વિવેલન્ટ (MMTOE) થી વધુ હાઈડ્રોકાર્બન સંસાધનો ઉમેરાવાની ધારણા છે. જો શોધ સફળ રહેશે તો દેશનું ઘરેલું ઉત્પાદન વર્તમાન 62 MMTOE થી વધીને વાર્ષિક 80 MMTOE સુધી પહોંચી શકે છે. સ્થાનિક ઉત્પાદન વધવાથી દર વર્ષે આશરે ₹1 લાખ કરોડ સુધીના કાચા તેલની આયાતમાં ઘટાડો થશે, જેનાથી વિદેશી મુદ્રા ભંડોળની મોટી બચત થશે. કેન્દ્રીય મંત્રી અશ્વિની વૈષ્ણવે આ યોજનાને ભારત માટે 'ગેમ ચેન્જર' ગણાવી છે.
5/5
સરકારના જણાવ્યા મુજબ, વિતેલા વર્ષોમાં તેલ અને ગેસ ક્ષેત્રે મહત્વના સુધારા કરાયા છે. અગાઉ દરિયાઈ વિસ્તારોમાં જ્યાં શોધની પરવાનગી નહોતી, તેવા 99% થી વધુ 'નો-ગો એરિયા' હટાવી દેવાયા છે. આનાથી ભારતના એક્સક્લુસિવ ઈકોનોમિક ઝોન (EEZ) નો 10 લાખ ચોરસ કિલોમીટરથી વધુનો વિસ્તાર પહેલીવાર શોધખોળ માટે ખુલ્લો થયો છે. આ ઉપરાંત, રેવેન્યુ શેરીંગ કોન્ટ્રાક્ટ, ઓઈલફીલ્ડ્સ એમેન્ડમેન્ટ એક્ટ 2025, પેટ્રોલિયમ અને નેચરલ ગેસ રૂલ્સ 2025 અને ONGC તથા ઓઈલ ઈન્ડિયાના કામગીરીના ધોરણોમાં કરાયેલા સુધારાઓને 'સમુદ્ર મંથન' યોજના દ્વારા મિશન મોડમાં જમીન પર ઉતારવામાં આવશે.
સંકળાયેલા મુદ્દાઓ
સબસ્ક્રાઇબ કરો
દરરોજ નવા સમાચાર મેળવવા માટે VTVGujaratiને સબસ્ક્રાઈબ કરો.
જોવા જેવું
ટોપ સ્ટોરીઝ