અર્થવ્યવસ્થા / વિશ્વભરમાં વધતા જતા કોરોનાના કેસ અને મંદીની સ્થિતિને લઇ RBIની ચિંતા, સામે આવ્યો ચોંકાવનારો રિપોર્ટ

• દુનિયાભરના કોરોના કેસોના લીધે મંદીના ભણકારા
• રિઝર્વ બેંકના અહેવાલ મુજબ અર્થવ્યવસ્થાને મોટો ફટકો
• મે મહિનાથી રેપો રેટમાં 225 બેસિસ પોઈન્ટનો વધારો

દુનિયામાં ફરી કોરોનાનો ખતરો મંડરવા લાગ્યો છે. વિશ્વની સેન્ટ્રલ બેંકો જે રીતે વ્યાજદરમાં વધારો કરી રહી છે અને આવતા વર્ષે પણ દર વધારવાના સંકેત આપી રહી છે તેના કારણે વિશ્વમાં મંદીની સ્થિતિ સર્જાવાની ભીતિ સેવાઈ રહી છે. જેના કારણે રિઝર્વ બેંક ઓફ ઈન્ડિયાની ચિંતાઓ વધવા લાગી છે. રિઝર્વ બેંકના અહેવાલ (RBI રિપોર્ટ) અનુસાર , જોખમ સંતુલન અંધકારમય વૈશ્વિક દૃષ્ટિકોણ તરફ નમેલું છે અને વિશ્વની ઊભરતી બજાર અર્થવ્યવસ્થાઓ એટલે કે EMEs વધુ સંવેદનશીલ દેખાય છે, જ્યારે આર્થિક ડેટા દર્શાવે છે કે વૈશ્વિક ફુગાવો તેની ટોચ પર હોઈ શકે છે. આરબીઆઈએ તેના 'સ્ટેટ ઓફ ધ ઈકોનોમી' રિપોર્ટમાં જણાવ્યું છે કે ફુગાવો થોડો ઓછો થઈ શકે છે, પરંતુ તે આગામી વર્ષ માટે પણ લક્ષ્યાંકથી ઉપર રહેવાની શક્યતા છે.

રેપો રેટમાં વધારો કરવામાં આવ્યો હતો
ફુગાવાને અંકુશમાં લેવા માટે આ વર્ષે મે મહિનાથી રેપો રેટમાં 225 બેસિસ પોઈન્ટનો વધારો કર્યા પછી, આરબીઆઈના અહેવાલમાં જણાવાયું છે કે ભારતીય અર્થતંત્રના વિકાસના દૃષ્ટિકોણને ડોમેસ્ટિક ડ્રાઈવરો દ્વારા સપોર્ટ મળ્યો છે. ભારતમાં મજબૂત પોર્ટફોલિયો ફ્લોને કારણે નવેમ્બરમાં ઈક્વિટી બજારો નવી ઊંચાઈએ પહોંચ્યા હતા. ફુગાવો 6 ટકા પર સ્થિર રહેવા છતાં, શાકભાજીના ભાવમાં ઘટાડો થવાને કારણે છૂટક ફુગાવો 0.90 ટકા ઘટ્યો હતો અને છૂટક ફુગાવાનું સ્તર ઘટીને 5.9 ટકા થયું હતું. રિપોર્ટ અનુસાર, ઇનપુટ કોસ્ટમાં ઘટાડો, કોર્પોરેટ વેચાણમાં વધારો અને સ્થિર સંપત્તિમાં રોકાણને કારણે ભારતીય અર્થવ્યવસ્થાનો વિકાસ ઝડપી જોવા મળી શકે છે.

નાણાકીય નીતિ અંગે લીધેલા નિર્ણયોનું નુકસાન ભોગવવું પડશે
આરબીઆઈના અહેવાલ મુજબ, જોખમ સંતુલન વધુને વધુ 2023 માટે ડાર્ક ગ્લોબલ આઉટલૂક તરફ નમેલું છે. આનું પણ એક કારણ છે. સમગ્ર વિશ્વમાં કેન્દ્રીય બેંકોએ નાણાકીય નીતિ હેઠળ લેવાયેલા પગલાંનો ભોગ બનવું પડશે. રિપોર્ટ અનુસાર, ધીમી વૃદ્ધિ અને વધતી જતી ફુગાવા ઉપરાંત ચલણના અવમૂલ્યન અને મૂડીના પ્રવાહને કારણે ઊભરતાં બજાર અર્થતંત્રો (EMEs) વધુ નબળાઈ દર્શાવે છે. રિપોર્ટમાં કહેવામાં આવ્યું છે કે લોન સંકટ વધી રહ્યું છે, ડિફોલ્ટ રેટ વધી રહ્યો છે.

2023 માટે જીડીપીની આગાહીમાં ઘટાડો કરવામાં આવ્યો છે
7 ડિસેમ્બરના રોજ, RBI MPCએ ઓક્ટોબરમાં ફુગાવામાં ઘટાડાને પગલે રેપો રેટમાં 35 બેસિસ પોઈન્ટનો વધારો કરીને 6.25 ટકા કર્યો હતો. છ સભ્યોની સમિતિએ અગાઉ FY2023 માટે જીડીપી અંદાજ 7 ટકા રાખ્યો હતો, જે ઘટાડીને 6.8 ટકા કરવામાં આવ્યો હતો. વાસ્તવમાં, લાંબા ગાળાના ભૌગોલિક-રાજકીય તણાવ, વૈશ્વિક મંદી અને વૈશ્વિક નાણાકીય પરિસ્થિતિઓને કારણે જોખમ ચાલુ રહેવાનું છે.

2023માં ફુગાવાનો લક્ષ્યાંક વધુ રહેવાની શક્યતા
2023 માટેના અંદાજો વધુ સારા દેખાતા નથી, જે નબળા વૈશ્વિક વૃદ્ધિ તરફ નિર્દેશ કરે છે. આરબીઆઈએ કહ્યું કે ફુગાવો 2023માં વર્તમાન સ્તરથી નીચે આવવાની સંભાવના છે, પરંતુ મોટાભાગની અર્થવ્યવસ્થાઓમાં તે લક્ષ્યાંક કરતાં વધુ રહેશે. મોંઘવારી પર, અહેવાલમાં કહેવામાં આવ્યું છે કે ખાદ્ય મોંઘવારી ઝડપથી ઘટવાને કારણે છૂટક અને જથ્થાબંધ મોંઘવારીમાં રાહત જોવા મળી છે. ઇન્ડેક્સ મહિનામાં દર મહિને 11 bps નો ઘટાડો થયો હતો, જેના કારણે ઓક્ટોબર અને નવેમ્બર વચ્ચે ફુગાવામાં લગભગ 90 bps નો ઘટાડો થયો હતો.

ખાનગી વપરાશ અને રોકાણ આઉટલુક ઉપર
અર્થવ્યવસ્થાના સંદર્ભમાં, આરબીઆઈના અહેવાલમાં કહેવામાં આવ્યું છે કે ઉચ્ચ આવર્તન સૂચકાંકો દર્શાવે છે કે નવેમ્બર અને ડિસેમ્બરની શરૂઆતમાં સ્થાનિક આર્થિક પ્રવૃત્તિઓ લવચીક રહી હતી. અહેવાલમાં જણાવાયું છે કે ખાનગી વપરાશ અને રોકાણનો દૃષ્ટિકોણ ઊંચો દેખાઈ રહ્યો છે, જો કે ગ્રામીણ વિસ્તારોમાં પ્રમાણમાં ઊંચી ફુગાવાને કારણે તે વિસ્તારોમાં ખર્ચમાં ઘટાડો થઈ રહ્યો છે.