President Droupadi Murmu : સુપ્રીમ કોર્ટે ગયા મહિને એક મોટો નિર્ણય આપ્યો હતો. તમિલનાડુના રાજ્યપાલના કેસની સુનાવણી કરતી વખતે સુપ્રીમ કોર્ટે કહ્યું હતું કે, રાજ્યપાલ બિલોને અનિશ્ચિત સમય માટે રોકી શકતા નથી. રાષ્ટ્રપતિ દ્રૌપદી મુર્મુએ સુપ્રીમ કોર્ટના આ આદેશ અંગે પ્રશ્નો ઉઠાવ્યા છે. જવાબમાં તેમણે સુપ્રીમ કોર્ટને 14 પ્રશ્નો પૂછ્યા છે. આ પ્રશ્નો રાજ્યપાલ અને રાષ્ટ્રપતિની સત્તાઓ સાથે સંબંધિત છે. રાષ્ટ્રપતિ દ્રૌપદી મુર્મુએ સુપ્રીમ કોર્ટને પૂછેલા પ્રશ્નો બંધારણના અનુચ્છેદ 200, 201, 361, 143, 142, 145(3) અને 131 સાથે સંબંધિત છે. રાષ્ટ્રપતિએ પૂછ્યું છે કે, જ્યારે રાજ્યપાલ પાસે બિલ આવે છે ત્યારે તેમની પાસે શું વિકલ્પ હોય છે અને શું રાજ્યપાલ મંત્રી પરિષદની સલાહનું પાલન કરવા માટે બંધાયેલા છે? તેવી જ રીતે રાષ્ટ્રપતિએ કુલ 14 પ્રશ્નો પૂછ્યા છે.
સુપ્રીમ કોર્ટે 8 એપ્રિલના રોજ ઐતિહાસિક ચુકાદો આપ્યો હતો. તમિલનાડુના રાજ્યપાલ કેસની સુનાવણી દરમિયાન સુપ્રીમ કોર્ટે કહ્યું હતું કે, રાજ્યપાલ બિલોને અનિશ્ચિત સમય માટે રોકી શકતા નથી. કોર્ટે સ્પષ્ટ કર્યું કે, બંધારણના અનુચ્છેદ 200 હેઠળ રાજ્યપાલ પાસે વીટોનો અધિકાર નથી અને તેમણે મંત્રી પરિષદની સલાહ પર કાર્ય કરવું પડશે. આમાં વિધાનસભાઓ દ્વારા પસાર કરાયેલા બિલો પર નિર્ણય લેવા માટે રાષ્ટ્રપતિ અને રાજ્યપાલો માટે સમય મર્યાદા નક્કી કરવા પર ટિપ્પણી કરવામાં આવી હતી. હવે રાષ્ટ્રપતિ દ્રૌપદી મુર્મુએ સુપ્રીમ કોર્ટના તે આદેશ પર સવાલ ઉઠાવ્યા છે. રાષ્ટ્રપતિ મુર્મુએ આકરી પ્રતિક્રિયા આપી છે અને સુપ્રીમ કોર્ટને 14 પ્રશ્નો પૂછ્યા છે.
રાષ્ટ્રપતિએ સુપ્રીમ કોર્ટના નિર્ણય પર સવાલ ઉઠાવ્યા
રાષ્ટ્રપતિ દ્રૌપદીએ સુપ્રીમ કોર્ટને પૂછેલા 14 પ્રશ્નો રાજ્યપાલ અને રાષ્ટ્રપતિની સત્તાઓ સાથે સંબંધિત છે. આ પ્રશ્નો બંધારણના અનુચ્છેદ 200, 201, 361, 143, 142, 145(3), 131 સાથે સંબંધિત છે. આ પ્રશ્નોમાં પૂછવામાં આવ્યું છે કે, જ્યારે રાજ્યપાલ પાસે બિલ આવે છે ત્યારે તેમની પાસે કયા વિકલ્પો હોય છે? શું રાજ્યપાલ મંત્રી પરિષદની સલાહનું પાલન કરવા બંધાયેલા છે? શું રાજ્યપાલનો વિવેક ન્યાયિક સમીક્ષાને પાત્ર છે?
વધુ વાંચો : 'ઝાઝી પત્નીઓ રાખી શકો પણ'... મોટો ચુકાદો જાહેર કરતાં હાઈકોર્ટે મૂકી આ શરત, સરસ વાત છે!
રાષ્ટ્રપતિએ સુપ્રીમ કોર્ટને આ 14 પ્રશ્નો પૂછ્યા
- પહેલો પ્રશ્ન કલમ 200 સાથે સંબંધિત છે. આ કલમ રાજ્યપાલને બિલ પર નિર્ણય લેવાની સત્તા આપે છે. રાષ્ટ્રપતિ દ્રૌપદી મુર્મુ પૂછે છે કે જ્યારે રાજ્યપાલ પાસે બિલ આવે છે ત્યારે તેમની પાસે કયા બંધારણીય વિકલ્પો હોય છે?
- બીજો પ્રશ્ન, શું રાજ્યપાલ મંત્રી પરિષદની સલાહનું પાલન કરવા માટે બંધાયેલા છે? જ્યારે તેઓ કલમ 200 હેઠળ તેમના વિકલ્પોનો ઉપયોગ કરે છે, ત્યારે શું તેમણે હંમેશા મંત્રી પરિષદનું પાલન કરવું જોઈએ?
- ત્રીજો પ્રશ્ન રાજ્યપાલના વિવેકાધિકાર સાથે સંબંધિત છે. રાષ્ટ્રપતિ જાણવા માંગે છે કે, કલમ 200 હેઠળ રાજ્યપાલ દ્વારા લેવામાં આવેલા નિર્ણયોની ન્યાયિક સમીક્ષા થઈ શકે છે કે નહીં? શું અદાલતો તે નિર્ણયો પર સવાલ ઉઠાવી શકે છે?
- ચોથો પ્રશ્ન કલમ 361 સાથે સંબંધિત છે. આ કલમ રાષ્ટ્રપતિ અને રાજ્યપાલને અમુક કિસ્સાઓમાં કાનૂની કાર્યવાહીથી રક્ષણ આપે છે. રાષ્ટ્રપતિ પૂછે છે કે, શું કલમ 361 કલમ 200 હેઠળ રાજ્યપાલના કાર્યોની ન્યાયિક સમીક્ષાને સંપૂર્ણપણે પ્રતિબંધિત કરે છે?
- પાંચમો પ્રશ્ન સમય મર્યાદા સાથે સંબંધિત છે. રાજ્યપાલ દ્વારા સત્તાના ઉપયોગ માટે બંધારણમાં કોઈ સમય મર્યાદા આપવામાં આવી નથી. રાષ્ટ્રપતિ પૂછે છે કે, શું અદાલતો ન્યાયિક આદેશો દ્વારા સમય મર્યાદા નક્કી કરી શકે છે? શું તે એ પણ સમજાવી શકે છે કે રાજ્યપાલે કલમ 200 હેઠળ પોતાની સત્તાનો ઉપયોગ કેવી રીતે કરવો જોઈએ?
- છઠ્ઠો પ્રશ્ન રાષ્ટ્રપતિના વિવેકાધિકાર સાથે સંબંધિત છે. કલમ 201 હેઠળ રાષ્ટ્રપતિનો વિવેકાધિકાર ન્યાયિક સમીક્ષાને આધીન છે કે કેમ ?
- સાતમો પ્રશ્ન એ છે કે, રાષ્ટ્રપતિ દ્વારા સત્તાના ઉપયોગ માટે બંધારણમાં કોઈ સમયમર્યાદા આપવામાં આવી નથી. રાષ્ટ્રપતિ પૂછે છે કે, શું અદાલતો ન્યાયિક આદેશો દ્વારા સમય મર્યાદા નક્કી કરી શકે છે? શું તે એ પણ સમજાવી શકે છે કે, રાષ્ટ્રપતિએ કલમ 201 હેઠળ પોતાની સત્તાનો ઉપયોગ કેવી રીતે કરવો જોઈએ?
- આઠમો પ્રશ્ન કલમ 143સાથે સંબંધિત છે. આ કલમ રાષ્ટ્રપતિને સુપ્રીમ કોર્ટ પાસેથી સલાહ લેવાની સત્તા આપે છે. રાષ્ટ્રપતિએ પૂછ્યું કે જ્યારે રાજ્યપાલ બિલ રાષ્ટ્રપતિની સંમતિ માટે અનામત રાખે છે ત્યારે શું રાષ્ટ્રપતિએ સુપ્રીમ કોર્ટનો સંપર્ક કરવો જોઈએ?
- નવમો પ્રશ્ન ન્યાયિક સમીક્ષા સાથે સંબંધિત છે. રાષ્ટ્રપતિ પૂછે છે કે, શું રાજ્યપાલ અને રાષ્ટ્રપતિના નિર્ણયો કાયદો બનતા પહેલા જ ન્યાયિક સમીક્ષાને આધિન થઈ શકે છે? શું કોર્ટ બિલ કાયદો બને તે પહેલાં તેના પર વિચાર કરી શકે છે?
- દસમો પ્રશ્ન કલમ 142 સાથે સંબંધિત છે. આ કલમ સુપ્રીમ કોર્ટને વ્યાપક સત્તાઓ આપે છે. રાષ્ટ્રપતિ પૂછે છે કે, શું કલમ 142 હેઠળ રાષ્ટ્રપતિ કે રાજ્યપાલના બંધારણીય કાર્યો અને આદેશોમાં ફેરફાર કરી શકાય છે?
- અગિયારમો પ્રશ્ન રાજ્યપાલની સંમતિ સાથે સંબંધિત છે. રાષ્ટ્રપતિ પૂછે છે કે શું રાજ્ય વિધાનસભા દ્વારા બનાવેલ કાયદો રાજ્યપાલની સંમતિ વિના લાગુ કરી શકાય છે?
- બારમો પ્રશ્ન કલમ 145 (3) સાથે સંબંધિત છે. આ લેખમાં જણાવાયું છે કે, બંધારણના અર્થઘટનને લગતા મહત્વપૂર્ણ કેસોની સુનાવણી ઓછામાં ઓછા પાંચ ન્યાયાધીશોની બેન્ચ દ્વારા થવી જોઈએ. રાષ્ટ્રપતિ પૂછે છે કે, શું સુપ્રીમ કોર્ટની કોઈપણ બેન્ચ માટે પહેલા એ નક્કી કરવું ફરજિયાત નથી કે આ મામલો બંધારણના અર્થઘટન સાથે સંબંધિત છે કે નહીં? અને શું તેને ઓછામાં ઓછા પાંચ ન્યાયાધીશોની બેન્ચ પાસે મોકલવો જોઈએ?
- તેરમો પ્રશ્ન કલમ 142હેઠળ સુપ્રીમ કોર્ટની સત્તાઓ સાથે સંબંધિત છે. રાષ્ટ્રપતિ પૂછે છે કે, શું સુપ્રીમ કોર્ટની સત્તાઓ ફક્ત પ્રક્રિયાગત કાયદાના મુદ્દાઓ સુધી મર્યાદિત છે? અથવા શું કલમ 142 સુપ્રીમ કોર્ટને એવા નિર્દેશો જારી કરવાની અથવા આદેશો પસાર કરવાની મંજૂરી આપે છે જે બંધારણ અથવા કાયદાની હાલની જોગવાઈઓથી વિપરીત હોય?
- ચૌદમો પ્રશ્ન સુપ્રીમ કોર્ટના અધિકારક્ષેત્ર સાથે સંબંધિત છે. રાષ્ટ્રપતિ પૂછે છે કે, શું બંધારણ સુપ્રીમ કોર્ટને કલમ 131 હેઠળના દાવા સિવાય કેન્દ્ર સરકાર અને રાજ્ય સરકારો વચ્ચેના વિવાદોનું સમાધાન કરવાથી રોકે છે?
બધા જ સમાચાર અને અપડેટ્સ મેળવવા માટે પ્લે સ્ટોર/ એપ સ્ટોર પર જઈને અથવા આ લાઈન પર ક્લિક કરીને ડાઉનલોડ કરો અમારી લેટેસ્ટ એપ
