ન્યૂઝ અપડેટ્સ
VTV / ભારત / ક્રેશ થયેલા એર ઇન્ડિયાના વિમાનનું બ્લેક બોક્સ તો મળી ગયું, જાણો હવે આગળની પ્રોસેસ શું હશે?
Last Updated: 07:05 AM, 14 June 2025
ADVERTISEMENT
Ahmedabad Plane Crash: 12 જૂનના રોજ ગુજરાતના અમદાવાદમાં એર ઇન્ડિયાનું વિમાન AI 171 ક્રેશ થઈ ગયું. આ ઘટના બાદ સમગ્ર દેશમાં ભયનો માહોલ છે. દરમિયાન, અધિકારીઓએ પુષ્ટિ આપી છે કે ક્રેશ થયેલા વિમાનના કાટમાળમાંથી વિમાનનું બ્લેક બોક્સ મળી આવ્યું છે.
ADVERTISEMENT
જણાવી દઈએ કે બ્લેક બોક્સને EFAR (વોઇસ અને ડેટા રેકોર્ડર) કહેવામાં આવે છે. તેનું પૂરું નામ એન્હાન્સ્ડ એરબોર્ડ ફ્લાઇટ રેકોર્ડર છે. બ્લેક બોક્સ AAIB ને સોંપવામાં આવ્યું છે, જે આ કેસની તપાસ કરી રહ્યું છે. ભારતીય ઉડ્ડયન પરિષદના રાષ્ટ્રીય પ્રમુખ નીતિન જાધવે પણ આ વાતની પુષ્ટિ કરી છે. બ્લેક બોક્સ મળી જવાથી હવે ખબર પડી શકે છે કે આ દુર્ઘટના કેવી રીતે ઘટી અને છેલ્લી ક્ષણોમાં વિમાનમાં શું થઈ રહ્યું હતું. એવામાં ચાલો હવે તમને જણાવીએ કે બ્લેક બોક્સ મળ્યા પછી આગળની પ્રક્રિયા શું હશે?
Explained | What is Black Box? | બ્લેક બોક્સ હોય શું? | Ek Vaat Kau#BlackBox #FlightDataRocorder #AirIndiaPlainCrash #AhmedabadPlaneCrash #EkvaatKau #VTVDigital pic.twitter.com/M3uHiHnXpZ
— VTV Gujarati News and Beyond (@VtvGujarati) June 13, 2025
ADVERTISEMENT
શું હશે આગળની પ્રક્રિયા?
બ્લેક બોક્સ મળ્યા પછી, તેની તપાસ કરવામાં આવશે. બ્લેક બોક્સની તપાસ બે રીતે કરી શકાય છે. જો ભારતમાં બ્લેક બોક્સની તપાસ કરવામાં આવે, તો રિપોર્ટ આવવામાં 2 થી 4 દિવસ લાગી શકે છે. બીજી તરફ, જો બ્લેક બોક્સની તપાસ બોઇંગ કંપની અથવા બોઇંગની એન્જિન ઉત્પાદક કંપની (જનરલ એન્જિન) દ્વારા કરવામાં આવે, તો રિપોર્ટ આવવામાં 10 થી 15 દિવસ લાગી શકે છે, કારણ કે જનરલ એન્જિનનું મુખ્ય મથક અમેરિકાના સિએટલમાં આવેલું છે. આવી સ્થિતિમાં, રિપોર્ટમાં વિલંબ થઈ શકે છે.
ADVERTISEMENT
બ્લેક બોક્સ શું છે?
બ્લેક બોક્સ એક ઇલેક્ટ્રોનિક ડિવાઈસ છે, જેનો ઉપયોગ મુખ્યત્વે વિમાનમાં થાય છે. તેનું કામ ફ્લાઇટ દરમિયાન ડેટા અને કોકપીટ વાતચીત રેકોર્ડ કરવાનું છે. બ્લેક બોક્સમાં બે પાર્ટ હોય છે. પહેલું કોકપીટ વોઇસ રેકોર્ડર (CVR) અને બીજું ડિજિટલ ફ્લાઇટ ડેટા રેકોર્ડર (DFDR) છે, જે દુર્ઘટનાની તપાસમાં મહત્ત્વપૂર્ણ માહિતી પૂરી પાડે છે.
ADVERTISEMENT
CVR નું કામ શું છે?
કોકપીટમાં થતી વાતચીત CVR માં રેકોર્ડ થાય છે. સરળ શબ્દોમાં કહીએ તો, જ્યારે વિમાન ટેક્સી બે થી રનવે પર આવે છે અને જ્યારે તે ઉડાન ભરે છે, ત્યારે કોકપીટમાં પાઇલટ અને કો-પાઇલટ વચ્ચેની વાતચીત CVR માં રેકોર્ડ થાય છે. એટલે કે, આ અકસ્માતમાં, પાઇલટ વિમાનમાં બેસે ત્યારથી લઈને અકસ્માત થાય ત્યાં સુધી, તેમની વાતચીત, તેમને કઈ સમસ્યાઓનો સામનો કરવો પડ્યો, તેમણે શું કર્યું અને તેમણે કયા કૉલ કર્યા હશે, આ બધું રેકોર્ડ થાય છે. આ દરમિયાન, શું પાઇલટ કે કો-પાઇલટે કોઈ ભૂલ કરી, તેમણે શું આદેશો આપ્યા, આ બધું રેકોર્ડ થાય છે.
ADVERTISEMENT

DFDR નું કામ શું હોય છે?
ADVERTISEMENT
DFDR મિકેનિકલ, ટેકનિકલ અને ઇલેક્ટ્રિકલ ઓપરેટિંગ ડેટા વિશેની માહિતી રેકોર્ડ કરે છે. શું પ્લેનનું એન્જિન ખરાબ થયું હતું, શું કોઈ ટેકનિકલ કે મિકેનિકલ સમસ્યા હતી કે પછી ઇલેક્ટ્રિકલ સમસ્યા હતી. આ બધું DFDR ના ડેટા પરથી જાણવા મળે આવે છે.
આ પણ વાંચો: જયપુરથી બેંગ્લુરૂ જઇ રહેલી એર ઇન્ડિયાની વધુ એક ફ્લાઇટમાં ટેક્નિકલ ખામી
દુર્ઘટનાની સંભવિત કારણો
જો આપણે વિમાન દુર્ઘટનાની શક્યતાઓ પર નજર કરીએ તો, આ અકસ્માતમાં પાઇલટની ભૂલ નથી દેખાઈ રહી. તાત્કાલિક કારણ એ હોઈ શકે છે કે વિમાન ઓવરલોડ થવાને કારણે લોકીંગ સિસ્ટમ તૂટી ગઈ હશે અને ટેક ઓફ પછી લોડ પાછળના ભાગમાં ખસી ગયો હશે, જેના કારણે એન્જિન પર લોડ પડ્યો હશે. આ ઉપરાંત, બીજું કારણ એ હોઈ શકે છે કે એન્જિન ફક્ત ત્યારે જ કામ કરવાનું બંધ કરી દે છે જ્યારે કાં તો ઓવરલોડને કારણે પ્રેશર હોય, ફયુલ એન્જિન સુધી પહોંચી શકતું ન હોય અથવા ફયુલમાં કોઈ સમસ્યા હોય. એવામાં એન્જિન કામ કરવાનું બંધ કરી દે છે. તેથી, ફ્યુલની પણ તપાસ કરવી જોઈએ. આ ઉપરાંત, ત્રીજું કારણ એ હોઈ શકે છે કે વિમાનની પાછળની બાજુની લિફ્ટ ટેક ઓફ દરમિયાન કામ કરવાનું બંધ કરી દીધું હોય અથવા તેમાં કોઈ સમસ્યા આવી ગઈ હોય.
સંકળાયેલા મુદ્દાઓ
Vidhata is the news editor at VTV Digital, highlighting voices and stories that matter.