હેલ્થ / આ 7 લક્ષણો દેખાય તો સમજજો કિડની ફેલ, નેફ્રોલોજિસ્ટે આપ્યાં બચવાના ઉપાય

કિડની આપણા શરીરનું એવું અંગ છે જે કોઈ અવાજ કર્યા વગર સતત કામ કરતું રહે છે. દરરોજ કિડની લોહીમાંથી ઝેરી તત્વો દૂર કરે છે, શરીરમાં પાણી અને મિનરલ્સનું સંતુલન જાળવે છે અને આખા મેટાબોલિઝમને સરળ રીતે ચલાવવામાં મદદ કરે છે. પરંતુ સમસ્યા એ છે કે જ્યારે કિડની ધીમે ધીમે ખરાબ થવા લાગે છે, ત્યારે તેના શરૂઆતના સંકેતો એટલા સામાન્ય અને હળવા હોય છે કે મોટાભાગના લોકો તેને અવગણી દે છે. નિષ્ણાતોના જણાવ્યા મુજબ, ઘણી વખત દર્દીને ત્યારે ખબર પડે છે જ્યારે કિડનીની લગભગ અડધી ક્ષમતા પહેલેથી જ ખોવાઈ ગઈ હોય છે.

ડોક્ટરો કહે છે કે કિડની ફેલ્યોર એકદમ અચાનક થતું નથી. તે વર્ષો સુધી ચાલતી એક પ્રક્રિયા છે, જેમાં શરીર નાના-નાના સંકેતો દ્વારા ચેતવણી આપતું રહે છે. પરંતુ વ્યસ્ત જીવનશૈલી, કામનો તણાવ અને સામાન્ય થાક માનવાની ટેવના કારણે લોકો આ સંકેતોને ગંભીરતાથી લેતા નથી. પરિણામે સમસ્યા ગંભીર તબક્કે પહોંચી જાય છે.

પગ, ચહેરા અથવા આંખોની આસપાસ વારંવાર સોજો દેખાવો કિડનીની પ્રથમ ચેતવણી બની શકે છે. જ્યારે કિડની વધારાનું મીઠું અને પાણી શરીરમાંથી બહાર કાઢી શકતી નથી, ત્યારે શરીરમાં પ્રવાહી એકઠું થવા લાગે છે. શરૂઆતમાં લોકો તેને લાંબા સમય સુધી ઊભા રહેવા કે થાકનું પરિણામ માની લે છે, પરંતુ જો સોજો વારંવાર આવે તો તેને સામાન્ય ગણવો જોખમી બની શકે છે.

યુરિનમાં થતા ફેરફારો પણ કિડનીના સ્વાસ્થ્ય વિશે મહત્વની માહિતી આપે છે. રાત્રે વારંવાર પેશાબ થવો, પેશાબનો રંગ બહુ ગાઢ કે બહુ હળવો થવો, પેશાબમાં ઝાગ દેખાવું અથવા લોહી આવવું આ બધા સંકેતો કિડનીની સમસ્યા તરફ ઈશારો કરે છે. ખાસ કરીને ઝાગદાર પેશાબ કિડનીમાંથી પ્રોટીન લીક થવાનું સૂચન કરી શકે છે, જેને અવગણવું યોગ્ય નથી.

ઓછી ઉંમરમાં કોઈ સ્પષ્ટ કારણ વગર હાઈ બ્લડ પ્રેશર રહેવું પણ કિડની સાથે જોડાયેલી સમસ્યા હોઈ શકે છે. કિડની બ્લડ પ્રેશરને નિયંત્રિત કરવામાં મહત્વની ભૂમિકા ભજવે છે. જ્યારે કિડની નબળી પડે છે, ત્યારે બીપી વધવા લાગે છે અને આ સ્થિતિ બંને માટે ખતરનાક સાબિત થઈ શકે છે.

સતત થાક, નબળાઈ અને ધ્યાન કેન્દ્રિત ન થઈ શકવું પણ કિડની ખરાબ થવાના લક્ષણો હોઈ શકે છે. જ્યારે શરીરમાંથી ઝેરી તત્વો યોગ્ય રીતે બહાર નથી નીકળતા, ત્યારે લોહીમાં ગંદકી વધી જાય છે અને ઓક્સિજન સપ્લાય પર અસર પડે છે. ઘણા લોકો આ લક્ષણોને તણાવ, કામનો ભાર અથવા ઊંઘની કમી સાથે જોડી દે છે અને ડોક્ટર પાસે જતા નથી.

ભૂખ ન લાગવી, ઊબકા, ઉલ્ટી થવી અથવા મોઢામાં ધાતુ જેવો સ્વાદ આવવો પણ કિડનીની સમસ્યાનો સંકેત હોઈ શકે છે. શરીરમાં કચરો એકઠો થવાથી પાચન પ્રક્રિયા પ્રભાવિત થાય છે અને ક્યારેક શ્વાસમાંથી દુર્ગંધ પણ અનુભવાય છે. શરૂઆતમાં આ લક્ષણો હળવા હોય છે, પરંતુ સમય જતાં તે વધતા જાય છે.

શ્વાસ લેવામાં તકલીફ થવી પણ કિડનીની બગાડ સાથે જોડાયેલી હોઈ શકે છે. કિડની ખરાબ થવાથી ફેફસાંમાં પ્રવાહી ભરાઈ શકે છે અથવા એનીયમિયા થઈ શકે છે, કારણ કે કિડની એક હોર્મોન બનાવે છે જે લાલ રક્તકણોના નિર્માણમાં મદદ કરે છે. આ ઉપરાંત ત્વચામાં ખંજવાળ, શુષ્કતા અને રંગમાં ફેરફાર પણ જોવા મળી શકે છે.

આ પણ વાંચોઃ કિડની સડાવી દેશે આ 4 ફૂડ્સ, રોજ ખાવાથી વધી શકે છે ખતરો, ટાળજો

ડાયાબિટીસ, હાઈ બીપી, સ્થૂળતા, હૃદયરોગ અથવા પરિવારના ઈતિહાસમાં કિડની રોગ હોય તેવા લોકોને ખાસ સાવધાન રહેવાની જરૂર છે. નિષ્ણાતો કહે છે કે સામાન્ય બ્લડ ટેસ્ટ અને યુરિન ટેસ્ટ દ્વારા કિડનીની સમસ્યા વહેલી તકે પકડાઈ શકે છે. સમયસર ઓળખ અને યોગ્ય સારવારથી કિડનીને લાંબા સમય સુધી સુરક્ષિત રાખી શકાય છે અને ડાયાલિસિસ કે ટ્રાન્સપ્લાન્ટ જેવી ગંભીર સ્થિતિથી બચી શકાય છે.

(Disclaimer : આરોગ્ય અને સુખાકારી હેઠળ પ્રકાશિત સામગ્રી સામાન્ય જાણકારી ઉપલબ્ધ કરાવે છે. અહીં પ્રકાશિત લેખ તબીબ, વૈદ્ય, નિષ્ણાત અને રિસર્ચ આધારિત નિષ્કર્ષ પર છે. તમામ નિર્દેશોનું પાલન કરી વાંચકોની જાગૃતિ વધારવાના હેતુથી આ સામગ્રી તૈયાર કરાઈ છે. આ લેખ કોઈ પણ રીતે યોગ્ય ઉપચારનો વિકલ્પ નથી, વધુ જાણકારી માટે હંમેશા નિષ્ણાત કે આપના ચિકિત્સકની સલાહ લેવી vtvgujarati.com આ જાણકારી માટે જવાબદારીનો દાવો કરતું નથી.)

બધા જ સમાચાર અને અપડેટ્સ મેળવવા માટે પ્લેસ્ટોર/એપ સ્ટોર પર જઇને અથવા આ લાઇન પર ક્લિક કરીને ડાઉનલોડ કરો અમારી લેટેસ્ટ એપ