ન્યૂઝ અપડેટ્સ
VTV / ધર્મ / કળિયુગનો અંત કેવી રીતે થશે? માન્યતાઓ અને ભવિષ્યવાણીઓ અનુસાર કળિયુગના અંતે કેવા પરિવર્તનો આવશે ?
7 ફોટો ગેલેરી
Last Updated: 11:01 AM, 6 October 2026
1/7
હિંદુ ધાર્મિક ગ્રંથો અને પુરાણોમાં કળિયુગના અંત સમયને લઈને અનેક માન્યતાઓ જોવા મળે છે. કહેવાય છે કે કળિયુગના અંત સુધી પહોંચતા ધર્મ, સત્ય, દયા અને માનવ મૂલ્યોનું પતન થશે અને માનવીનું જીવન પણ અનેક રીતે બદલાઈ જશે.આ સમય દરમિયાન અધર્મ ચરમસીમાએ પહોંચશે અને ત્યારબાદ ભગવાન વિષ્ણુના કલ્કિ અવતાર દ્વારા ધર્મની પુનઃસ્થાપનાની માન્યતા છે. કળિયુગના અંત સાથે જોડાયેલી આ કથાઓમાં માનવ જીવનથી લઈને કુદરતી પરિવર્તનો સુધીની અનેક બાબતોનો ઉલ્લેખ કરવામાં આવ્યો છે.
2/7
માન્યતાઓ અનુસાર કળિયુગના અંતિમ સમયમાં મનુષ્યની આયુષ્ય સતત ઘટતી જશે. કહેવાય છે કે એક સમય એવો આવશે જ્યારે માનવીની સરેરાશ ઉંમર માત્ર 20 વર્ષ જેટલી રહી જશે. એટલે કે જે ઉંમરે આજે યુવાનીની શરૂઆત માનવામાં આવે છે તે સમયે જ માનવી વૃદ્ધાવસ્થા તરફ આગળ વધી રહ્યો હશે.આ સમય દરમિયાન નાની ઉંમરે જ વાળ સફેદ થવા અને શરીરની શક્તિ ઘટવા જેવી સ્થિતિ જોવા મળશે તેવી માન્યતા છે. લોકોનું જીવન પાપ, લાલચ અને સ્વાર્થથી ઘેરાઈ જશે. પરિવાર અને સંબંધોમાં પણ વિશ્વાસ તથા લાગણીનું મહત્વ ઘટશે. પતિ-પત્ની વચ્ચેના સંબંધોથી લઈને પરિવારની એકતા સુધી અનેક સામાજિક મૂલ્યો નબળા પડવાની વાત કરવામાં આવી છે.
ADVERTISEMENT
3/7
કળિયુગના અંતિમ સમયને લઈને એવી પણ માન્યતા છે કે સમાજમાં વ્યક્તિનું મૂલ્યાંકન તેના ગુણ અને સંસ્કારથી નહીં પરંતુ તેની પાસે રહેલા પૈસાથી થશે. જેની પાસે વધુ સંપત્તિ હશે તેને વધારે પ્રતિષ્ઠિત અને શક્તિશાળી માનવામાં આવશે.લોભ અને સ્વાર્થ એટલો વધશે કે લોકો પોતાના સંબંધીઓ અને મિત્રો સામે પણ ઊભા થઈ શકે છે. ધાર્મિકતા માત્ર વાતો સુધી સીમિત રહી જશે અને જીવનમાં સત્ય, દયા, ક્ષમા તથા સંયમનું પાલન ઓછું થશે. કેટલાક લોકો ધર્મની વાત કરશે પરંતુ પોતાના આચરણમાં તેનો અભાવ જોવા મળશે તેવી પણ માન્યતા છે.આ સમય દરમિયાન ધરતીની ફળદ્રુપતા ઘટશે અને અનાજનું ઉત્પાદન પણ પ્રભાવિત થશે તેવું પુરાણિક વર્ણનોમાં જણાવાયું છે. વરસાદ અનિયમિત થવાથી ગરમી, ઠંડી, પૂર અને અન્ય કુદરતી આફતો વધવાની વાત પણ કરવામાં આવી છે.
4/7
કળિયુગના અંત સાથે જોડાયેલી કેટલીક ધાર્મિક માન્યતાઓમાં કુદરતી પરિવર્તનોનું પણ વર્ણન કરવામાં આવ્યું છે. કહેવાય છે કે લાંબા સમય સુધી ભારે વરસાદ અને ત્યારબાદ પ્રચંડ ગરમી જેવી સ્થિતિ સર્જાઈ શકે છે.કેટલાક પુરાણિક વર્ણનોમાં સૂર્યનું તેજ એટલું વધી જવાની વાત છે કે નદીઓ અને સમુદ્રનું પાણી પણ સુકાઈ શકે. પવિત્ર તીર્થો પ્રત્યેની આસ્થા પણ ઘટશે અને લોકો મોટા તીર્થસ્થળોની જગ્યાએ પોતાના નજીકના નાના જળસ્રોતોને જ પવિત્ર માનવા લાગશે તેવી માન્યતા છે.આ વર્ણનોને ધાર્મિક અને પ્રતીકાત્મક પરંપરાના ભાગ તરીકે સમજવામાં આવે છે. તેને આધુનિક વિજ્ઞાનની આગાહી કે વૈજ્ઞાનિક પુરાવા તરીકે જોવું યોગ્ય નથી.
ADVERTISEMENT
5/7
હિંદુ માન્યતા અનુસાર કળિયુગમાં અધર્મ અને નકારાત્મક શક્તિઓનું પ્રતીક કળિ પુરુષ છે. જેમ જેમ અધર્મ વધતો જશે તેમ તેમ કળિનો પ્રભાવ પણ વધશે. લોભ, ક્રોધ, છળ અને સ્વાર્થ માનવીના જીવન પર હાવી થવાની વાત કરવામાં આવી છે.જ્યારે અધર્મ પોતાની ચરમસીમાએ પહોંચશે ત્યારે ભગવાન વિષ્ણુનો દસમો અવતાર ગણાતા ભગવાન કલ્કિના અવતારની માન્યતા છે. કહેવાય છે કે ભગવાન કલ્કિ સફેદ ઘોડા પર સવાર થઈને પ્રગટ થશે અને હાથમાં તલવાર ધારણ કરીને અધર્મ તથા અત્યાચારનો અંત કરશે.ધાર્મિક માન્યતા અનુસાર ભગવાન પરશુરામ કલ્કિના ગુરુ બનશે. પરશુરામને ચિરંજીવી માનવામાં આવે છે અને તેઓ કલ્કિને યુદ્ધ તથા ધર્મનું જ્ઞાન આપશે તેવી કથા છે. કલ્કિ અવતાર સાથે પરશુરામ, વેદવ્યાસ, અશ્વત્થામા અને હનુમાનજી જેવા ચિરંજીવીઓના નામ પણ જોડાય છે. માન્યતા છે કે ધર્મની પુનઃસ્થાપનામાં તેઓ કલ્કિને સહયોગ કરશે.
6/7
કળિયુગના અંત વિશેની ધાર્મિક કથાઓમાં મહાપ્રલય જેવા વિનાશકારી ઘટનાક્રમનો પણ ઉલ્લેખ મળે છે. એક માન્યતા મુજબ લાંબા સમય સુધી ભારે વરસાદથી સમગ્ર ધરતી જળમગ્ન થઈ શકે છે. ત્યારબાદ સૂર્યનું પ્રચંડ સ્વરૂપ જોવા મળશે અને તેની ગરમીથી પૃથ્વી પરનું પાણી સુકાઈ જશે તેવી કથા છે.આ પછી અધર્મનો અંત અને ધર્મની પુનઃસ્થાપના થશે. કળિયુગ બાદ ફરી સત્યયુગની શરૂઆત થશે તેવી ધાર્મિક માન્યતા છે. કેટલીક પરંપરાઓમાં કળિયુગના અંત સાથે ભગવાન ગણેશના ધૂમ્રવર્ણ સ્વરૂપનો પણ ઉલ્લેખ મળે છે. ગણેશ પુરાણ સાથે જોડાયેલી કેટલીક કથાઓમાં ધૂમ્રવર્ણ સ્વરૂપ દ્વારા અસુર શક્તિઓના વિનાશની વાત કરવામાં આવી છે. જોકે અલગ-અલગ ગ્રંથોમાં આ કથાઓના વર્ણનમાં તફાવત જોવા મળે છે.કળિયુગને અધર્મનો યુગ માનવામાં આવતો હોવા છતાં ધાર્મિક ગ્રંથોમાં તેની એક વિશેષતા પણ જણાવવામાં આવી છે. માન્યતા છે કે આ યુગમાં સાચી શ્રદ્ધા, ભક્તિ અને ઈશ્વરના નામનું સ્મરણ કરીને આધ્યાત્મિક ફળ મેળવવું અન્ય યુગોની સરખામણીમાં સરળ છે.
ADVERTISEMENT
7/7
ધર્મને લગતો આ આર્ટિકલ માત્ર અલગ-અલગ મળતી માહિતીને આધારિત છે. નહીં કે તમે તેને સત્ય જ માની લો. કારણ કે ધર્મ દરેકની આસ્થાનો વિષય છે. અહીં આપવામાં આવેલી જાણકારીને અનુસરતા પહેલા ધર્મ કે શાસ્ત્ર આધારિત જ્ઞાન ધરાવનારા વિદ્ધાનોની સલાહ લેવી અતિ આવશ્યક રહેશે. નહીં તો કોઇ મુશ્કેલી સર્જાય તો જવાબદારી vtvgujarati.com નહીં રહે. કારણ કે આ આર્ટિકલ ફક્ત ન્યૂઝના હેતુસર પબ્લિશ કરવામાં આવ્યો છે.
સંકળાયેલા મુદ્દાઓ
ટોપ સ્ટોરીઝ