ન્યૂઝ અપડેટ્સ
Last Updated: 08:04 PM, 16 November 2026
ADVERTISEMENT
ભારત ઑસ્ટ્રિયન કંપની રેડ બુલના પીણામાં રહેલા ઘટકોની તપાસ કરી રહ્યું છે. એક સત્તાવાર સૂચના અનુસાર, પીણાનું "એનર્જી ડ્રિંક" લેબલ લોકોને વધુ પડતી ખાંડનું સેવન કરવા માટે પ્રોત્સાહિત કરી શકે છે. આ ખાદ્ય સુરક્ષા ધોરણો અંગે નિયમનકારની લડાઈમાં એક નવો વળાંક દર્શાવે છે. આ પહેલી વાર છે જ્યારે ભારતે એનર્જી ડ્રિંકમાં રહેલા ઘટકો વિશે આરોગ્ય ચિંતાઓ ઉઠાવી છે અને કંપનીઓ પર સવાલ ઉઠાવ્યા છે. આ વિવાદ જૂનમાં શરૂ થયો હતો અને હવે દિલ્હી હાઇકોર્ટમાં કાનૂની પડકારમાં ફેરવાઈ ગયો છે.
ADVERTISEMENT
સોમવારે ફૂડ સેફ્ટી એન્ડ સ્ટાન્ડર્ડ્સ ઓથોરિટી ઓફ ઈન્ડિયા (FSSAI) એ રેડ બુલને એક ગુપ્ત નોટિસ મોકલી, જેમાં પીણાની nutritional composition પર પ્રશ્ન ઉઠાવવામાં આવ્યો, જેમાં કહેવામાં આવ્યું કે તેની મોટાભાગની ઉર્જા ખાંડના વધુ પ્રમાણમાંથી આવે છે. રોઇટર્સ દ્વારા જોવામાં આવેલા આ દસ્તાવેજમાં, FSSAI એ કહ્યું છે કે આ ઉત્પાદનને 'ઊર્જા' તરીકે રજૂ કરવાના આધાર અને પ્રકૃતિને વૈજ્ઞાનિક અને નિયમનકારી સ્તરે સાબિત કરવાની જરૂર છે.
નોટિસમાં રેડ બુલને સાત દિવસનો સમય આપવામાં આવ્યો છે કે તેઓ સમજાવે કે ભારત સરકારે તેના ઉત્પાદનોને "એનર્જી ડ્રિંક્સ" તરીકે લેબલ કરવા પર પ્રતિબંધ કેમ ન મૂકવો જોઈએ. નોટિસ અનુસાર, આ લેબલ "ગ્રાહકોને ગેરમાર્ગે દોરે છે અને વધુ પડતા ખાંડના સેવનને પ્રોત્સાહન આપે છે." રેડ બુલ અને FSSAI એ ટિપ્પણી માટે રોઇટર્સની વિનંતીઓનો તાત્કાલિક જવાબ આપ્યો ન હતો.
ADVERTISEMENT
રાહત પહેલા મળી હતી
યુરોમોનિટર મુજબ, ભારતનું એનર્જી ડ્રિંક માર્કેટ 2028 સુધીમાં $1.6 બિલિયન સુધી પહોંચવાની ધારણા છે. અહીં વેચાણ વાર્ષિક 12.6% ના દરે વધી રહ્યું છે, જે યુએસ અને ચીન કરતા ઘણું ઝડપી છે. 2024 માં ભારતમાં રેડ બુલની આવક $130 મિલિયન હતી, જે ચાર વર્ષ પહેલાં તેની કમાણી કરતા બમણી કરતાં વધુ છે.
ADVERTISEMENT
આરોગ્ય નિષ્ણાતો ચિંતિત છે કે એનર્જી ડ્રિંક્સમાં ખાંડ, કેફીન અને ટૌરિન વધુ પડતા પ્રમાણમાં હોય છે. ટૌરિન એક એમિનો એસિડ છે જે સંશોધન સૂચવે છે કે તે સ્વાસ્થ્ય સમસ્યાઓનું કારણ બની શકે છે. આવતા વર્ષે એપ્રિલથી ઇંગ્લેન્ડમાં 16 વર્ષથી ઓછી ઉંમરના બાળકો માટે આ પીણાં પર પ્રતિબંધ મૂકવામાં આવશે.
તાજેતરના અઠવાડિયામાં, રેડ બુલ, પેપ્સિકો, મોન્સ્ટર બેવરેજીસ અને રિલાયન્સ કન્ઝ્યુમરએ "એનર્જી ડ્રિંક" લેબલ પર પ્રતિબંધ મૂકવાના જૂનના આદેશને કોર્ટમાં પડકાર્યો છે. આ કંપનીઓનો દાવો છે કે તેમને આ કડક પગલાની અગાઉથી સૂચના આપવામાં આવી ન હતી. જો કે, રેડ બુલ કોર્ટ તરફથી કામચલાઉ મનાઈ હુકમ મેળવવામાં સફળ રહ્યો, જેનાથી તેને "એનર્જી ડ્રિંક" લેબલનો ઉપયોગ ચાલુ રાખવાની મંજૂરી મળી. દરમિયાન, તેના સ્પર્ધકોને તેમનો હાલનો સ્ટોક વેચાઈ ગયા પછી લેબલનો ઉપયોગ બંધ કરવાનું કહેવામાં આવ્યું હતું.
ADVERTISEMENT
FSSAI એ કોર્ટને સમીક્ષા કરવા કહ્યું
રોઇટર્સ દ્વારા જોવામાં આવેલી ઓક્ટોબર કોર્ટ ફાઇલિંગ અનુસાર, નિયમનકારે દિલ્હીના એક ન્યાયાધીશને રેડ બુલના નિર્ણયની સમીક્ષા કરવા કહ્યું છે, કારણ કે તે કંપનીને તેના સ્પર્ધકો પર "અયોગ્ય વ્યાપારી લાભ" આપે છે. આ કેસની સુનાવણી જાન્યુઆરીમાં થશે.
ADVERTISEMENT
FSSAI એ તેની તાજેતરની નોટિસમાં જણાવ્યું હતું કે રેડ બુલ પીણાંમાં વપરાશ સલાહકાર હોય છે, જે જણાવે છે કે ઉત્પાદનનો વપરાશ દરરોજ 500 મિલીથી વધુ ન હોવો જોઈએ. નિયમનકારે જણાવ્યું હતું કે આનાથી ગ્રાહકો એવું માનશે કે આ માત્રા સ્વીકાર્ય છે.
નિયમનકારે જણાવ્યું હતું કે 100 મિલીલીટર દીઠ 11 ગ્રામ ખાંડ પર, 500 મિલીલીટર ઉત્પાદનનો ઉપયોગ કરવાથી આશરે 55 ગ્રામ ખાંડ બનશે. આ માત્રા સામાન્ય રીતે ભલામણ કરાયેલ 50 ગ્રામની દૈનિક મર્યાદા કરતાં વધી જાય છે.
ADVERTISEMENT
આ પણ વાંચોઃ શું હોમ લોન જલ્દી ચૂકવવા પર બેંક વસૂલશે ચાર્જ? જાણી લો RBIનો નવો નિયમ
આ નોટિસ એવા સમયે આવી છે જ્યારે નિયમનકાર દેશભરમાં ખાદ્ય સુરક્ષા નિરીક્ષણોને વધુ તીવ્ર બનાવી રહ્યું છે, ખોરાક અને પીણાં પર લેબલિંગ દાવાઓ તેમજ રેસ્ટોરન્ટ ચેઇન્સમાં સ્વચ્છતાની તપાસ કરી રહ્યું છે.
સંકળાયેલા મુદ્દાઓ
Vishal Khamar is Senior Sub-Editor at VTV Gujarati with 15+ years of digital journalism experience. He covers crime and civic issues.
વધુ વાંચો