નેશનલ / ₹2,814 કરોડની યોજનાને લઈને PM મોદીએ કહ્યું, ‘બીજાઓ પર નિર્ભર શા માટે રહેવું?’ ચીનને સીધો સંદેશ આપતી પહેલ!

ભવિષ્યની ટેકનોલોજી માટે આપણે અન્ય દેશો પર આશ્રિત શા માટે રહેવું જોઈએ? PM મોદીએ દેશમાં જ લિથિયમ અને નિકલ જેવા મહત્વપૂર્ણ ખનિજોના પ્રોસેસિંગ માટે 2814 કરોડ રૂપિયાની યોજનાની જાહેરાત કરતાં આ વાત ભારપૂર્વક કહી હતી. આ પગલાને ચીન માટે સ્પષ્ટ સંદેશ માનવામાં આવી રહ્યો છે, કારણ કે ભૂતકાળમાં ચીન અવારનવાર મહત્વપૂર્ણ ખનિજોના પુરવઠામાં અડચણો ઊભી કરતું રહ્યું છે. PM મોદીએ 2814 કરોડ રૂપિયાની ક્રિટિકલ મિનરલ પ્રોસેસિંગ યોજના વિશે વાત કરતા સ્પષ્ટ સંકેત આપ્યો કે ભારત હવે કોઈના ભરોસે બેસી રહેશે નહીં. ભવિષ્યની તકનીકના મામલે ભારત હવે અન્ય દેશો સમક્ષ નિર્ભર રહેશે નહીં અને દેશમાં જ ઉત્પાદન ક્ષમતા કેળવશે.

Do you feel India should depend on other countries for processing the critical minerals that power our future?
 I certainly don’t! Lithium, nickel, cobalt…these are essential for EVs, batteries, electronics and defence. Yet, we remain heavily dependent on imports of refined materials. To address this, the Cabinet has approved a scheme to change this. Key highlights: New critical mineral processing plants. Capital subsidy to boost investment. Greater domestic value addition. Stronger supply chains. The principle is clear...India must have capabilities to build technologies of the future! https://t.co/deencvjivt

— Narendra Modi (@narendramodi) November 4, 2026

આ યોજના અંગે વિગતો આપતાં PMએ જણાવ્યું કે લિથિયમ, નિકલ અને કોબાલ્ટ જેવા ખનિજો ઈલેક્ટ્રિક વાહનો, બેટરી, ઈલેક્ટ્રોનિક્સ અને સંરક્ષણ ક્ષેત્ર માટે અત્યંત આવશ્યક છે. આમ છતાં, ભારત આ શુદ્ધ સામગ્રીની આયાત પર ખૂબ જ નિર્ભર રહ્યું છે. આ નિર્ભરતા દૂર કરવાના હેતુથી કેન્દ્રીય મંત્રીમંડળે નવી યોજનાને મંજૂરી આપી છે. આ યોજના અંતર્ગત નવા ક્રિટિકલ મિનરલ પ્રોસેસિંગ પ્લાન્ટ સ્થાપવામાં આવશે, રોકાણને પ્રોત્સાહન આપવા માટે મૂડી સહાય પૂરી પાડવામાં આવશે, દેશી મૂલ્યવર્ધનને વેગ અપાશે અને મજબૂત પુરવઠા શ્રૃંખલાનું નિર્માણ કરવામાં આવશે.

Better data means better decisions, better policies and better delivery to people. The Cabinet has approved the VISTAR Scheme to transform India's statistical system. The key aspects to note are the usage of tech and AI, micro level focus and building modern as well as integrated statistical systems. https://t.co/g3cyCWMFIW

— Narendra Modi (@narendramodi) November 4, 2026

વર્તમાન સમયમાં નવું સોનું ગણાતા લિથિયમ, નિકલ અને કોબાલ્ટ જેવા ખનિજોના પ્રોસેસિંગ અને રિફાઇનિંગ ક્ષેત્રે ચીન જેવા જૂનાગણ્યા દેશોનું એકચક્રી શાસન રહ્યું છે. પરંતુ વર્તમાન સરકારે આ એકાધિકારને કાયમ માટે નાબૂદ કરવાની તૈયારી કરી લીધી છે. બુધવારે કેન્દ્રીય મંત્રીમંડળે 2814 કરોડ રૂપિયાના વિશાળ બજેટ સાથે ક્રિટિકલ મિનરલ પ્રોસેસિંગ સપોર્ટ સ્કીમને લીલી ઝંડી આપી દીધી છે. અત્યાર સુધી સૌથી મોટી સમસ્યા એ રહી છે કે ખાણોમાંથી ખનિજો બહાર કાઢીને તેને વપરાશયોગ્ય બનાવવા એટલે કે પ્રોસેસિંગ અને રિફાઇનિંગનું કામ મુખ્યત્વે ચીન જેવા દેશોમાં જ થતું હતું. કોઈપણ ભૌગોલિક-રાજકીય તણાવ સર્જાય ત્યારે ચીન ઈચ્છાપૂર્વક પુરવઠો અટકાવી દે છે, જેનાથી અર્થતંત્ર અને સુરક્ષા સામે મોટું જોખમ ઊભું થાય છે. ભારતમાં આવા પ્રોસેસિંગ કારખાનાઓ નહિવત હોવાથી અત્યાર સુધી શુદ્ધ ખનિજોની આયાત પર ભારે નિર્ભરતા રાખવી પડી હતી.

Store More → Import Less → Power India Round the Clock! The Cabinet has approved a massive Rs 14,500 crore push to develop 92 GWh of energy storage capacity, supporting an estimate of almost 1 lakh crore investment! Unique features are: 60 GWh of pumped hydro storage. 30 GWh of battery energy storage. 2 GWh through emerging technologies. 40% minimum domestic content for battery storage projects. Truly, it is more reliable power, greater renewable energy integration and stronger energy security. https://t.co/uPmfad2lFe

— Narendra Modi (@narendramodi) November 4, 2026

આ યોજના અંતર્ગત 2026-27 થી 2030-31 સુધીના 5 વર્ષના સમયગાળામાં 2814 કરોડ રૂપિયાનો ખર્ચ કરવામાં આવશે. યોજના હેઠળ ભારતમાં મહત્વપૂર્ણ ખનિજોના પ્રોસેસિંગ માટે નવા કારખાનાઓ સ્થાપવામાં આવશે. આ પ્લાન્ટ સ્થાપનારી કંપનીઓને તેમના કુલ રોકાણના 30% રકમ મૂડી સહાય તરીકે સરકાર દ્વારા આપવામાં આવશે. આ યોજના હેઠળ કુલ 4 પ્રોસેસિંગ પ્લાન્ટ સ્થાપવામાં આવશે, જેમાં 2 લિથિયમ પ્રોસેસિંગ પ્લાન્ટ હશે અને દરેકની ક્ષમતા ઓછામાં ઓછી 30 કિલોટન રહેશે. આ ઉપરાંત 2 નિકલ પ્રોસેસિંગ પ્લાન્ટ સ્થાપવામાં આવશે, જેમાં પ્રત્યેકની ક્ષમતા 50 કિલોટન રહેશે. સરકાર એક લિથિયમ પ્લાન્ટ સ્થાપતી કંપનીને મહત્તમ 500 કરોડ રૂપિયા અને નિકલ પ્લાન્ટ સ્થાપતી કંપનીને 900 કરોડ રૂપિયા સુધીની નાણાકીય સહાય પૂરી પાડશે. આ પ્રક્રિયાની વિશેષતા એ છે કે નિકલના ઉત્પાદન દરમિયાન આડપેદાશ તરીકે કોબાલ્ટ પણ મેળવી શકાશે.

સરકારી નાણાંનો યોગ્ય ઉપયોગ થાય તે માટે કંપનીઓની પસંદગી 2 તબક્કામાં કરવામાં આવશે. પ્રથમ તબક્કામાં કંપની પાસે આવો પ્લાન્ટ સ્થાપવાની તકનીકી ક્ષમતા છે કે નહીં તે ચકાસવામાં આવશે. પ્રથમ તબક્કામાં સફળ થનારી કંપનીઓ જ બીજા તબક્કામાં પ્રવેશ મેળવશે, જ્યાં સૌથી ઓછી નાણાકીય સહાય કે સબસીડી માંગનારી કંપનીને જ કોન્ટ્રાક્ટ સોંપવામાં આવશે. આ નાણાકીય સહાય 3 હપ્તામાં ચુકવવામાં આવશે.

આ પણ વાંચોઃ સરકારની નવી ગાઈડલાઈન જારી, પેન્શનને લઇ કેન્દ્રીય કર્મચારીઓ માટે આવી મોટી અપડેટ!

દેશમાં જ મહત્વપૂર્ણ ખનિજોનું શુદ્ધીકરણ થવાથી પુરવઠા શ્રૃંખલા મજબૂત બનશે અને વૈશ્વિક આંચકાઓ સામે રક્ષણ મળશે. વિદેશોમાંથી મોંઘી શુદ્ધ સામગ્રી ખરીદવી નહીં પડે, જેનાથી વિદેશી હૂંડિયામણની મોટી બચત થશે. ખાણોમાંથી નીકળતા કાચા માલને દેશમાં જ શુદ્ધ કરીને ઉચ્ચ ગુણવત્તાયુક્ત તત્વોમાં રૂપાંતરિત કરી શકાશે. નવા કારખાનાઓની સ્થાપનાથી દેશમાં રોજગારીની નવી તકો સર્જાશે અને આત્મનિર્ભરતાના સંકલ્પને બળ મળશે.

બધા જ સમાચાર અને અપડેટ્સ મેળવવા માટે પ્લેસ્ટોર/એપ સ્ટોર પર જઇને અથવા આ લાઇન પર ક્લિક કરીને ડાઉનલોડ કરો અમારી લેટેસ્ટ એપ