ન્યૂઝ અપડેટ્સ
ન્યૂઝ અપડેટ્સ
VTV / લાઈફસ્ટાઈલ / તમારા કામનું / Income Taxના AISમાં GST રિટર્ન, વિદેશી રોકાણ અને Off-Market શેર ટ્રાન્ઝેક્શનની વિગતો પણ દેખાશે
6 ફોટો ગેલેરી
Last Updated: 08:07 AM, 5 September 2026
FOLLOW ON
શેર કરો
1/6
ટેક્સ ચોરી પર લગામ લગાવવા માટે આવકવેરા વિભાગે આ મહત્વનો નિર્ણય લીધો છે. અત્યાર સુધી કેટલીક નાણાકીય લેવડદેવડની માહિતી વિભાગ સુધી સરળતાથી પહોંચતી ન હતી. હવે આવી માહિતી પણ AISના રડારમાં આવશે. જેના કારણે ટેક્સપેયરના ITRમાં દર્શાવેલી આવક અને રોકાણની વિગતોનું અન્ય સ્ત્રોતોમાંથી મળતી માહિતી સાથે વધુ મજબૂત રીતે મિલાન કરી શકાશે. ખાસ કરીને આવક અથવા રોકાણની માહિતી છુપાવવાનો પ્રયાસ કરનારા લોકો માટે આ ફેરફાર મહત્વનો છે.
આ તસવીર શેર કરો
2/6
આવકવેરા વિભાગે ટેક્સપેયર્સની નાણાકીય માહિતી એકત્રિત કરવા માટે AISનો દાયરો પહેલાં કરતાં ઘણો વધાર્યો છે. આ માટે સેન્ટ્રલ બોર્ડ ઓફ ડાયરેક્ટ ટેક્સિસ એટલે કે CBDTએ નવું ફ્રેમવર્ક તૈયાર કર્યું છે. તેના હેઠળ આવકવેરા વિભાગના Systemsના મહાનિદેશકને માહિતી મળતા મહિનાના અંતથી ત્રણ મહિનાની અંદર તેને ટેક્સપેયરના પોર્ટલ પર અપલોડ કરવાની સત્તા આપવામાં આવી છે. આ મોટા ડેટાબેઝના કારણે ટેક્સ રિટર્નમાં આપવામાં આવેલી માહિતીનું અન્ય નાણાકીય માહિતી સાથે ક્રોસ-ચેકિંગ વધુ સરળ બનશે.વિભાગના એક વરિષ્ઠ અધિકારીના જણાવ્યા પ્રમાણે ડેટાબેઝનો વિસ્તાર વધવાથી ટેક્સ રિટર્નમાં દર્શાવેલી આવક અને અન્ય જગ્યાએ ઉપલબ્ધ માહિતી વચ્ચેનું મિલાન વધુ મજબૂત બનશે. ટેક્સની તપાસ દરમિયાન જો કોઈ પ્રકારની ગડબડ જોવા મળે તો તેને શોધવી પણ સરળ બનશે. એટલે હવે ટેક્સપેયર્સ માટે ITRમાં પોતાની આવક અને રોકાણની સાચી માહિતી આપવી વધુ મહત્વની બની જશે.
આ તસવીર શેર કરો
ADVERTISEMENT
3/6
હવે AISમાં વિદેશમાં કરવામાં આવતા ચોક્કસ પ્રકારના રોકાણ અને નાણાકીય લેવડદેવડની માહિતી પણ સામેલ થશે. અત્યાર સુધી બેન્કિંગ ચેનલ મારફતે થતા સામાન્ય ટ્રાન્ઝેક્શનની માહિતી TDS જેવા માધ્યમોથી આવકવેરા વિભાગ સુધી પહોંચી જતી હતી. પરંતુ કેટલાક લોકો બ્રોકર અથવા વિદેશી એજન્ટ મારફતે વિદેશી ડેરિવેટિવ માર્કેટ અથવા અનલિસ્ટેડ કંપનીઓમાં રોકાણ કરતા હતા. આવી કેટલીક માહિતી અગાઉ વિભાગની નજરથી દૂર રહી શકતી હતી.હવે આવી વધારાની માહિતી પણ AISમાં સામેલ થવાથી વિદેશમાં કરવામાં આવેલા રોકાણની માહિતી શોધવી અને તેનું ITRમાં દર્શાવેલી આવક સાથે મિલાન કરવું સરળ બનશે. ખાસ કરીને બેન્કિંગ ચેનલની બહાર અથવા અલગ માધ્યમથી કરવામાં આવતા વિદેશી રોકાણ અંગે વિભાગની નજર વધુ મજબૂત બનશે. જેના કારણે છુપાયેલા રોકાણને પકડવાની શક્યતા વધશે.
આ તસવીર શેર કરો
4/6
નવા ફેરફારમાં એક મહત્વની બાબત એ છે કે એક ટેક્સપેયરના ITRમાં આપવામાં આવેલી સંબંધિત માહિતી બીજા ટેક્સપેયરના AISમાં પણ દેખાઈ શકે છે. એટલે એક વ્યક્તિના ITRમાં રહેલી માહિતી જરૂરિયાત મુજબ બીજા ટેક્સપેયરની તપાસ માટે આધાર બની શકે છે. આથી પરસ્પર જોડાયેલી નાણાકીય લેવડદેવડમાં આવક અથવા રોકાણની વિગતો છુપાવવી મુશ્કેલ બની શકે છે.આ ઉપરાંત GST સંબંધિત ડેટાને પણ હવે વધુ મહત્વ આપવામાં આવ્યું છે. અત્યાર સુધી GSTનો ડેટા મુખ્યત્વે સ્ક્રૂટિનીવાળા કેસોમાં ઉપયોગમાં લેવાતો હતો. હવે GST રિટર્નની માહિતી AISમાં સીધી જોવા મળી શકે છે. જેના કારણે ટેક્સપેયરના GST રિટર્ન અને ITRમાં દર્શાવેલી આવક વચ્ચે કોઈ મોટો તફાવત હોય તો તેને ઓળખવામાં વિભાગને મદદ મળશે.
આ તસવીર શેર કરો
ADVERTISEMENT
5/6
નવા ફ્રેમવર્ક હેઠળ રોકાણકારોના Off-Market શેર ટ્રાન્ઝેક્શનની માહિતી પણ AISમાં નોંધાશે. ડિપોઝિટરી અથવા રજિસ્ટ્રાર દ્વારા રિપોર્ટ કરવામાં આવેલા આવા શેરના વ્યવહારો હવે ટેક્સપેયરની નાણાકીય માહિતીના ભાગરૂપે જોવા મળી શકે છે. એટલે શેરબજારમાં લિસ્ટેડ સિક્યોરિટીઝ સિવાયના અથવા સામાન્ય માર્કેટ ટ્રેડિંગની બહાર થતા શેર ટ્રાન્સફર અંગે પણ વિભાગ પાસે માહિતી ઉપલબ્ધ રહેશે.આ ફેરફારથી રોકાણકારોએ પોતાના શેર સંબંધિત તમામ વ્યવહારોની યોગ્ય નોંધ રાખવી જરૂરી બનશે. જો કોઈ ટ્રાન્ઝેક્શન AISમાં દેખાય અને તેની માહિતી ITRમાં યોગ્ય રીતે દર્શાવવામાં આવી ન હોય તો ભવિષ્યમાં ટેક્સ તપાસ દરમિયાન તેના અંગે સવાલ થઈ શકે છે. તેથી રોકાણકારોએ પોતાની આવક અને રોકાણની વિગતોમાં પારદર્શિતા રાખવી જરૂરી છે.
આ તસવીર શેર કરો
6/6
જો કોઈ ટેક્સપેયરને પોતાના AISમાં ખોટી માહિતી જોવા મળે અથવા કોઈ એન્ટ્રી બે વખત નોંધાયેલી હોય તો ગભરાવાની જરૂર નથી. ટેક્સપેયર આવકવેરા વિભાગના પોર્ટલ અથવા મોબાઇલ એપ દ્વારા પોતાનું AIS જોઈ શકે છે. જો કોઈ માહિતી ખોટી હોય અથવા ડુપ્લિકેટ એન્ટ્રી હોય તો ટેક્સપેયર તેના પર પોતાનો ફીડબેક સબમિટ કરી શકે છે. આ માટે ઓફલાઇન યુટિલિટીનો વિકલ્પ પણ ઉપલબ્ધ છે.આવકવેરા વિભાગ આગામી સમયમાં AISમાં ચંદા એટલે કે Donation જેવી અન્ય માહિતી પણ ઉમેરવાની દિશામાં આગળ વધી રહ્યો છે. આ સમગ્ર પ્રક્રિયાનો મુખ્ય હેતુ ટેક્સપેયર્સની નાણાકીય માહિતીનું વધુ સારું મિલાન કરવું અને આવકની સાચી રિપોર્ટિંગ સુનિશ્ચિત કરવાનો છે. એટલે હવે ટેક્સપેયર્સ માટે AISને માત્ર માહિતીનું સ્ટેટમેન્ટ ન માનતા તેમાં દર્શાવાયેલી વિગતો પોતાના ITR સાથે યોગ્ય રીતે ચકાસવી પણ જરૂરી બની રહેશે.
આ તસવીર શેર કરો
સંકળાયેલા મુદ્દાઓ
સબસ્ક્રાઇબ કરો
ટોપ સ્ટોરીઝ
