ન્યૂઝ અપડેટ્સ
8 ફોટો ગેલેરી
Last Updated: 02:15 PM, 6 November 2026
1/8
હિન્દુ શાસ્ત્રો અને જ્યોતિષશાસ્ત્ર અનુસાર, દિવાળીની સાંજે ઘરના મુખ્ય પ્રવેશદ્વાર પર સિંદૂર (રોલી) વડે 'સ્વસ્તિક' બનાવવું અત્યંત શુભ માનવામાં આવે છે. એવી ધાર્મિક માન્યતા છે કે સ્વસ્તિકનું પ્રતીક ઘરમાં કલ્યાણ, સૌભાગ્ય અને સમૃદ્ધિનું સૂચક છે. દિવાળીના દિવસે, લોકો દેવી લક્ષ્મી અને ભગવાન ગણેશના સ્વાગત માટે પોતાના ઘરના મુખ્ય પ્રવેશદ્વાર પર સ્વસ્તિક બનાવે છે.
2/8
હિન્દુ ધર્મમાં, સ્વસ્તિકને અત્યંત પવિત્ર અને શુભ પ્રતીક માનવામાં આવે છે. 'સ્વસ્તિક' શબ્દ પોતે જ કલ્યાણ અને શુભતા સાથે જોડાયેલો છે. ધાર્મિક પરંપરામાં, તેની ચાર ભુજાઓને ચાર 'પુરુષાર્થો' માનવ જીવનના ચાર લક્ષ્યો સાથે જોડવામાં આવે છે: ધર્મ, અર્થ, કામ અને મોક્ષ. અન્ય અર્થઘટનો અનુસાર, તેને ચાર મુખ્ય દિશાઓ અને જીવનના સંતુલનના પ્રતીક તરીકે જોવામાં આવે છે. ધાર્મિક પરંપરાઓમાં, કોઈપણ શુભ કાર્યની શરૂઆત 'સ્વસ્તિ વાચન' અને શુભ પ્રતીકોના ઉપયોગ દ્વારા કરવાની પ્રથા છે. લગ્ન, ગૃહપ્રવેશ, દિવાળી પૂજન અને અન્ય શુભ પ્રસંગોએ 'સ્વસ્તિક' દોરવામાં આવે છે. તે ભગવાન ગણેશ સાથે પણ જોડાયેલું છે, કારણ કે તેઓ વિઘ્નહર્તા અને મંગલમયતાના સાક્ષાત સ્વરૂપ છે.
ADVERTISEMENT
3/8
હિન્દુ પૂજા-અર્ચનામાં સિંદૂર અને રોલીનું વિશેષ મહત્વ છે. સિંદૂરને શુભતા, શક્તિ, સૌભાગ્ય અને કલ્યાણનું પ્રતીક માનવામાં આવે છે. દેવી-દેવતાઓની પૂજામાં પણ તેનો ઉપયોગ થાય છે. ધાર્મિક પરંપરા અનુસાર, દિવાળીના દિવસે મુખ્ય પ્રવેશદ્વાર પર સિંદૂરથી સ્વસ્તિક બનાવવું શુભ માનવામાં આવે છે. જ્યોતિષશાસ્ત્રમાં લાલ રંગને ઊર્જા, ઉત્સાહ, સાહસ અને મંગળ ગ્રહ સાથે જોડવામાં આવે છે; તેથી, લાલ સિંદૂરથી બનાવેલા સ્વસ્તિકને શુભ ભાવનાઓ અને સકારાત્મક ઈરાદાઓનું પ્રતીક માનવામાં આવે છે.
4/8
વાસ્તુશાસ્ત્ર અને પરંપરાગત ઘરેલુ રીત-રિવાજોમાં, મુખ્ય પ્રવેશદ્વારને ઘરનો એક મહત્વપૂર્ણ ભાગ માનવામાં આવે છે. આ પ્રવેશદ્વાર દ્વારા જ પરિવારના સભ્યો અને મહેમાનો ઘરમાં પ્રવેશ કરે છે. મુખ્ય પ્રવેશદ્વાર પર શુભ પ્રતીકો મૂકવાથી ઘરમાં સકારાત્મકતા આવે છે; તે નકારાત્મકતાને પ્રવેશતી અટકાવવા માટે એક અવરોધ તરીકે કાર્ય કરે છે અને સુનિશ્ચિત કરે છે કે ઘરમાં હંમેશા શુભ અને સુમેળભર્યું વાતાવરણ જળવાઈ રહે. વાસ્તુશાસ્ત્રમાં મુખ્ય પ્રવેશદ્વારને સ્વચ્છ, સુંદર અને સુવ્યવસ્થિત રાખવા પર વિશેષ ભાર મૂકવામાં આવ્યો છે. દિવાળી દરમિયાન, આ વિસ્તારને દીવા, ફૂલો, રંગોળી અને સ્વસ્તિકના ચિહ્નથી શણગારવામાં આવે છે. એવું માનવામાં આવે છે કે આનાથી દેવી લક્ષ્મીના સ્વાગતની તૈયારીઓ પૂર્ણ થાય છે અને ઘરમાં સુખ, શાંતિ તથા સમૃદ્ધિનું વાતાવરણ સર્જાય છે.
ADVERTISEMENT
5/8
દિવાળીના દિવસે, ઘરના મુખ્ય પ્રવેશદ્વારને સૌપ્રથમ સારી રીતે સાફ કરવું જોઈએ. ત્યારબાદ, પ્રવેશદ્વાર પાસે સુંદર રંગોળી બનાવો અને માટીના દીવા પ્રગટાવો. પૂજા માટે રાખેલા સિંદૂરમાં થોડું પાણી ભેળવીને ઘટ્ટ પેસ્ટ તૈયાર કરો. મુખ્ય પ્રવેશદ્વારની બંને બાજુએ સ્વસ્તિકનું ચિહ્ન દોરતી વખતે ભગવાન ગણેશ અને માતા લક્ષ્મીનું સ્મરણ કરો. સ્વસ્તિકની નજીક 'શુભ' અને 'લાભ' લખવું પણ શુભ માનવામાં આવે છે. અંતમાં, દીવા પ્રગટાવો અને ભક્તિભાવપૂર્વક ભગવાન ગણેશની સાથે માતા લક્ષ્મીની પૂજા કરો.
6/8
પૌરાણિક અને ધાર્મિક માન્યતાઓ અનુસાર, દિવાળી દરમિયાન અમાસની રાત્રિએ દેવી લક્ષ્મીની પૂજા કરવાથી સુખ, શાંતિ અને સમૃદ્ધિ પ્રાપ્ત થાય છે. આ દિવસે મુખ્ય પ્રવેશદ્વાર પર 'સ્વસ્તિક' દોરવું એ દેવી લક્ષ્મીના સ્વાગત અને ઘરમાં શુભતાને આમંત્રિત કરવાના પ્રતીક સમાન છે. ભગવાન ગણેશ, જેમને સર્વપ્રથમ પૂજનીય દેવ માનવામાં આવે છે, તેમનું પૂજન દેવી લક્ષ્મીની પૂજા પહેલાં કરવામાં આવે છે; આવું કરવા પાછળનો ઉદ્દેશ્ય જીવનમાંથી અવરોધો દૂર કરવાનો અને તમામ કાર્યોમાં સફળતા તથા આશીર્વાદ સુનિશ્ચિત કરવાનો છે.
ADVERTISEMENT
7/8
સ્વસ્તિક હંમેશાં આદર અને પવિત્રતા સાથે દોરવું જોઈએ, તેને ક્યારેય એવી જગ્યાએ ન મૂકવું જોઈએ જ્યાં તેના પર પગ પડે અથવા અન્ય કોઈ રીતે તેનો અનાદર થાય. દિવાળીની તૈયારીઓના ભાગરૂપે, મુખ્ય પ્રવેશદ્વાર પર સ્વસ્તિકની બાજુમાં દીવો પ્રગટાવવો એ એક પરંપરાગત અને શુભ કાર્ય છે. આથી, દિવાળીની સાંજે મુખ્ય પ્રવેશદ્વાર પર સિંદૂરથી સ્વસ્તિક દોરવાની પરંપરા સનાતન સંસ્કૃતિ, ધાર્મિક શ્રદ્ધા અને શુભકામનાઓની અભિવ્યક્તિ સાથે જોડાયેલી એક પ્રાચીન પરંપરા છે. ભક્તિ અને આદરભાવથી અંકિત કરવામાં આવતું આ નાનકડું, મંગલકારી પ્રતીક સમૃદ્ધિ અને ઉજ્જવળ ભવિષ્યનું સૂચક છે.
8/8
ધર્મને લગતો આ આર્ટિકલ માત્ર અલગ-અલગ મળતી માહિતીને આધારિત છે. નહીં કે તમે તેને સત્ય જ માની લો. કારણ કે ધર્મ દરેકની આસ્થાનો વિષય છે. અહીં આપવામાં આવેલી જાણકારીને અનુસરતા પહેલા ધર્મ કે શાસ્ત્ર આધારિત જ્ઞાન ધરાવનારા વિદ્ધાનોની સલાહ લેવી અતિ આવશ્યક રહેશે. નહીં તો કોઇ મુશ્કેલી સર્જાય તો જવાબદારી vtvgujarati.com નહીં રહે. કારણ કે આ આર્ટિકલ ફક્ત ન્યૂઝના હેતુસર પબ્લિશ કરવામાં આવ્યો છે.
સંકળાયેલા મુદ્દાઓ
ટોપ સ્ટોરીઝ