ન્યૂઝ અપડેટ્સ
Last Updated: 06:50 AM, 15 November 2026
ADVERTISEMENT
સવાર પડતાં જ જ્યારે લોકો ઘરની બહાર નીકળે છે ત્યારે તેમને તાજી હવાને બદલે ઝેરી હવામાં શ્વાસ લેવાની ફરજ પડી રહી છે. દેશની રાજધાની દિલ્હી અને તેની આસપાસના વિસ્તારોમાં વાયુ પ્રદૂષણ ફરી એકવાર ગંભીર ચિંતાનો વિષય બન્યું છે. સ્થિતિ એવી છે કે હવામાં પ્રદૂષણનું પ્રમાણ વધતાં લોકો માટે શ્વાસ લેવો પણ મુશ્કેલ બની રહ્યો છે. આ સમસ્યાને ધ્યાનમાં રાખીને કેન્દ્ર સરકારે પણ હવે કડક વલણ અપનાવ્યું છે.
ADVERTISEMENT

કેન્દ્રીય પ્રદૂષણ નિયંત્રણ બોર્ડ (CPCB)ના જણાવ્યા અનુસાર, દિલ્હીના કનોટ પ્લેસની આસપાસના વિસ્તારમાં હવા ગુણવત્તા સૂચકાંક (AQI) 326 નોંધાયો છે. આ આંકડો 'ખૂબ જ ખરાબ' શ્રેણીમાં આવે છે. શહેરના અન્ય કેટલાક વિસ્તારોમાં પણ હવાની ગુણવત્તા 'ખૂબ જ ખરાબ'થી લઈને 'ગંભીર' શ્રેણીમાં નોંધાઈ છે. દિલ્હીમાં સરેરાશ AQI પણ 300થી ઉપર રહ્યો છે. જેના કારણે ખાસ કરીને બાળકો, વૃદ્ધો અને શ્વાસની તકલીફ ધરાવતા લોકો માટે મુશ્કેલી વધી શકે છે.
ADVERTISEMENT
દિલ્હીમાં વધતા પ્રદૂષણ પાછળ વાહનોમાંથી નીકળતો ધુમાડો અને પરાળી બાળવાથી ફેલાતો ધુમાડો મુખ્ય કારણો માનવામાં આવી રહ્યા છે. આ ઉપરાંત હવામાનની સ્થિતિ પણ પ્રદૂષણને વધારવામાં ભૂમિકા ભજવી રહી છે. પ્રદૂષિત હવા એક જગ્યાએથી બીજી જગ્યાએ ફેલાવાને બદલે વાતાવરણમાં જ અટવાઈ રહેતાં સ્થિતિ વધુ ગંભીર બની રહી છે.
ADVERTISEMENT
હવામાન વિભાગના જણાવ્યા અનુસાર, 15 નવેમ્બરે દિલ્હી-NCRમાં હળવો વરસાદ અથવા ઝરમર વરસાદ થવાની શક્યતા છે. નિષ્ણાતોના મતે વરસાદ પડવાથી હવામાં રહેલા પ્રદૂષણના કણો નીચે બેસી શકે છે અને હવાની ગુણવત્તામાં થોડો સુધારો થઈ શકે છે. જોકે, આ રાહત લાંબા સમય સુધી રહે તેવી શક્યતા ઓછી છે. વરસાદ બાદ વાતાવરણમાં ભેજ વધે અને પવનની ગતિ ઓછી થાય તો ધુમ્મસની સ્થિતિ ફરી બગડી શકે છે.
ADVERTISEMENT
પ્રદૂષણની ગંભીર સ્થિતિને ધ્યાનમાં રાખીને અધિકારીઓએ લોકોને ખાસ સાવચેતી રાખવાની સલાહ આપી છે. બહાર નીકળતી વખતે માસ્ક પહેરવા, બાળકો અને વૃદ્ધોને પ્રદૂષિત હવાના સંપર્કથી દૂર રાખવા અને શક્ય હોય ત્યાં સુધી ઘરની અંદર રહેવાની સલાહ આપવામાં આવી છે. આ ઉપરાંત, દિલ્હીમાં ગ્રેડેડ રિસ્પોન્સ એક્શન પ્લાન (GRAP) હેઠળના કડક નિયમો પણ અમલમાં છે.
ADVERTISEMENT
દિલ્હી-NCRમાં સતત વધી રહેલા વાયુ પ્રદૂષણને લઈને કેન્દ્ર સરકારે પણ કડક વલણ અપનાવ્યું છે. કેન્દ્રીય વન અને પર્યાવરણ મંત્રી ભૂપેન્દ્ર યાદવે શનિવારે 24 કલાકની અંદર 191 પ્રદૂષક ઉદ્યોગો બંધ કરવાનો નિર્દેશ આપ્યો છે. આ એવા ઉદ્યોગો છે, જેમને પ્રદૂષણ રોકવા માટે પૂરતો સમય આપવામાં આવ્યો હોવા છતાં તેમણે જરૂરી પ્રદૂષણ વિરોધી ઉપકરણો લગાવ્યાં નથી. એટલું જ નહીં, કેટલાક ઉદ્યોગોએ આ ઉપકરણો લગાવવા માટે કામનો આદેશ પણ આપ્યો નથી. સરકારના આ નિર્ણયથી પ્રદૂષણ ફેલાવતા ઉદ્યોગો સામે કડક કાર્યવાહી થવાના સંકેત મળ્યા છે.
ADVERTISEMENT
દિલ્હી-NCRની સાથે ગુજરાતના કેટલાક શહેરોમાં પણ હવાની ગુણવત્તા ચિંતાનો વિષય બની રહી છે. 15 નવેમ્બરના ઉપલબ્ધ AQI આંકડા મુજબ, વડોદરામાં AQI 185 નોંધાયો હતો, જ્યારે અમદાવાદમાં 219, સુરતમાં 209 અને વાપીમાં 240નો આંકડો નોંધાયો હતો. આ ઉપરાંત વલસાડમાં 231 અને દમણમાં 245 AQI નોંધાયો હતો. ખાસ કરીને ઔદ્યોગિક વિસ્તારોમાં હવાની ગુણવત્તા પર નજર રાખવાની જરૂરિયાત વધી રહી છે.
દિલ્હીની જેમ ગુજરાતમાં પણ વાહનોનો ધુમાડો, ઔદ્યોગિક એકમોમાંથી નીકળતું ઉત્સર્જન અને બાંધકામની પ્રવૃત્તિઓ હવાની ગુણવત્તા પર અસર કરી શકે છે. જોકે, અલગ-અલગ શહેરોના AQI આંકડા સમય અને માપન પદ્ધતિ પ્રમાણે બદલાઈ શકે છે. તેથી નાગરિકોએ પોતાના વિસ્તારની હવાની ગુણવત્તા અંગે નિયમિત માહિતી મેળવવી જરૂરી છે.
સંકળાયેલા મુદ્દાઓ
media professional with nine years of expertise in frontline reporting and crafting compelling special stories.