ન્યૂઝ અપડેટ્સ
ન્યૂઝ અપડેટ્સ
VTV / લાઈફસ્ટાઈલ / તમારા કામનું / .4% MDR લાગ્યા બાદ પણ UPI ડેબિટ-ક્રેડિટ કાર્ડ કરતાં સસ્તું રહી શકે, ₹10,000ના પેમેન્ટ પર ચાર્જનું ગણિત સમજો
7 ફોટો ગેલેરી
Last Updated: 08:43 AM, 25 September 2026
FOLLOW ON
શેર કરો
1/7
15 ઓક્ટોબર 2026થી ₹2,000થી વધુના કેટલાક UPI મર્ચન્ટ ટ્રાન્ઝેક્શન પર 0.4% MDR લાગુ થવાનો છે. જોકે આ નિયમ દરેક UPI પેમેન્ટ પર લાગુ નહીં થાય અને ગ્રાહક પાસેથી સીધો MDR વસૂલવાનો નિયમ નથી. નાના વેપારીઓ માટે પણ કેટલીક છૂટ રાખવામાં આવી છે.આ ફેરફાર બાદ સવાલ એ છે કે UPI પેમેન્ટ ડેબિટ અને ક્રેડિટ કાર્ડની સરખામણીમાં કેટલું કિફાયતી રહેશે. 0.4% MDRનો વાસ્તવિક અર્થ શું છે અને ₹10,000ના પેમેન્ટ પર કેટલો ચાર્જ બને છે તે સરળ રીતે સમજીએ.
આ તસવીર શેર કરો
2/7
15 ઓક્ટોબર 2026થી ₹2,000થી વધુના પાત્ર Person-to-Merchant એટલે કે P2M UPI ટ્રાન્ઝેક્શન પર 0.4% MDR લાગુ થશે. તેનો અર્થ એ નથી કે દરેક UPI પેમેન્ટ પર ચાર્જ લાગશે. Person-to-Person એટલે કે એક વ્યક્તિથી બીજી વ્યક્તિને કરવામાં આવતા UPI ટ્રાન્સફર માટે આ MDR લાગુ પડતો નથી.નાના વેપારીઓને પણ રાહત આપવામાં આવી છે. રિપોર્ટ મુજબ QR આધારિત UPI પેમેન્ટથી દર મહિને ₹1 લાખ સુધીની આવક ધરાવતા નાના વેપારીઓને MDRમાંથી છૂટ આપવામાં આવી છે. આ ઉપરાંત કેટલાક જરૂરી ક્ષેત્રો માટે અલગ દર નક્કી કરવામાં આવ્યા છે.
આ તસવીર શેર કરો
ADVERTISEMENT
3/7
UPI પર MDR લાગુ થયા બાદ પણ તેની કિંમતની સરખામણી માત્ર 0.4%ના દરથી કરવી યોગ્ય નથી. ડેબિટ અને ક્રેડિટ કાર્ડ પેમેન્ટમાં કાર્ડ નેટવર્ક, બેંક, પેમેન્ટ પ્રોસેસિંગ અને અન્ય વ્યવસ્થાઓ સાથે જોડાયેલા અલગ ખર્ચ હોય છે. તેથી વાસ્તવિક ખર્ચ પેમેન્ટની રકમ, કાર્ડ નેટવર્ક અને વેપારી સાથેની વ્યવસ્થા પ્રમાણે બદલાઈ શકે છે.NPCIની વ્યવસ્થા હેઠળ MDR મર્ચન્ટ તરફ લાગુ થતો ચાર્જ છે. રિપોર્ટ મુજબ UPI પ્રોવાઇડર્સ અને બેંકોને આ ચાર્જ સીધો ગ્રાહકો પર નાખવાથી રોકવામાં આવ્યા છે. એટલે સામાન્ય ગ્રાહક માટે ₹10,000નું UPI પેમેન્ટ કરતી વખતે અલગથી ₹40 MDR ચૂકવવાનો અર્થ નથી.
આ તસવીર શેર કરો
4/7
હવે સરળ ગણિત સમજીએ. જો કોઈ પાત્ર મર્ચન્ટને ₹10,000નું UPI પેમેન્ટ કરવામાં આવે અને તેના પર 0.4% MDR લાગુ પડે તો ગણતરી ₹10,000 × 0.4% પ્રમાણે થશે. એટલે MDR ₹40 થાય છે.આ ₹40 મર્ચન્ટ પર લાગતા MDRને સમજાવવા માટેની ગણતરી છે. ગ્રાહકના UPI પેમેન્ટમાંથી ₹40 અલગથી કાપી લેવામાં આવશે એવો અર્થ નથી. વાસ્તવિક ચાર્જ ટ્રાન્ઝેક્શન કઈ કેટેગરીમાં આવે છે અને લાગુ નિયમો શું છે તેના પર નિર્ભર રહેશે.
આ તસવીર શેર કરો
ADVERTISEMENT
5/7
₹2,000 સુધીના સામાન્ય પાત્ર UPI મર્ચન્ટ પેમેન્ટ પર આ 0.4% MDRનો નિયમ લાગુ થતો નથી. સાથે જ નાના વેપારીઓ માટે પણ છૂટની વ્યવસ્થા કરવામાં આવી છે. એટલે રોજિંદી નાની ખરીદીમાં UPIના ઉપયોગ પર નવા MDRની સીધી અસર મર્યાદિત રાખવાનો પ્રયાસ કરવામાં આવ્યો છે.આ ઉપરાંત વ્યક્તિથી વ્યક્તિને કરવામાં આવતા UPI ટ્રાન્સફર પર MDR લાગતો નથી. એટલે મિત્રને પૈસા મોકલવા, પરિવારના સભ્યને રકમ ટ્રાન્સફર કરવા જેવા P2P પેમેન્ટમાં આ 0.4% MDR લાગુ થતો નથી.
આ તસવીર શેર કરો
6/7
નવા નિયમ બાદ પણ ગ્રાહકો UPI, ડેબિટ કાર્ડ અને ક્રેડિટ કાર્ડમાંથી પોતાની જરૂરિયાત પ્રમાણે પેમેન્ટ વિકલ્પ પસંદ કરી શકે છે. UPIમાં બેંક ખાતામાંથી સીધું પેમેન્ટ કરવાની સુવિધા મળે છે. બીજી તરફ ક્રેડિટ કાર્ડમાં ક્રેડિટ પિરિયડ, રિવોર્ડ અને અન્ય સુવિધાઓ મળી શકે છે.તેથી માત્ર MDRના આધારે પેમેન્ટનો વિકલ્પ નક્કી કરવો જરૂરી નથી. કાર્ડના રિવોર્ડ, સંભવિત ફી, સુરક્ષા સુવિધા અને પેમેન્ટની રકમ જેવી બાબતો પણ ધ્યાનમાં લેવી જોઈએ. ખાસ કરીને ₹2,000થી વધુના મર્ચન્ટ પેમેન્ટમાં ટ્રાન્ઝેક્શન પાત્ર છે કે નહીં અને તેના પર કયો નિયમ લાગુ પડે છે તે મહત્વનું રહેશે.
આ તસવીર શેર કરો
ADVERTISEMENT
7/7
UPI ભારતમાં ડિજિટલ પેમેન્ટનું મોટું માધ્યમ બની ગયું છે. NPCIના આંકડા મુજબ ઓગસ્ટ 2026માં UPI પર 24,508.96 મિલિયન એટલે કે આશરે 24.51 અબજ ટ્રાન્ઝેક્શન થયા હતા અને તેની કુલ કિંમત ₹29,82,355.95 કરોડ રહી હતી.એટલે નવા MDRનો નિયમ મોટી સંખ્યામાં મર્ચન્ટ પેમેન્ટને અસર કરી શકે છે. જોકે કયા ટ્રાન્ઝેક્શન પર ખરેખર ચાર્જ લાગશે તે તેની કેટેગરી, રકમ અને મર્ચન્ટની પાત્રતા પર આધારિત રહેશે. ગ્રાહકો માટે સૌથી મહત્વની વાત એ છે કે 0.4% MDR એટલે દરેક UPI પેમેન્ટ પર 0.4% ચાર્જ નહીં.
આ તસવીર શેર કરો
સંકળાયેલા મુદ્દાઓ
સબસ્ક્રાઇબ કરો
જોવા જેવું
ટોપ સ્ટોરીઝ
