ન્યૂઝ અપડેટ્સ
VTV / ધર્મ / પૂજામાં નારિયેળ રાખવાથી લઈને અર્પણ અને પ્રસાદમાં વહેંચવા સુધી, જાણો શ્રી ફળને શુભ માનવાનું ધાર્મિક મહત્વ અને જરૂરી નિયમો
7 ફોટો ગેલેરી
Last Updated: 08:29 AM, 21 September 2026
1/7
હિન્દુ ધાર્મિક પરંપરાઓમાં નાળિયેરને એક શુભ ફળ માનવામાં આવે છે. કોઈપણ પૂજા કે ધાર્મિક વિધિ દરમિયાન નાળિયેર અર્પણ કરવાની પ્રથા લાંબા સમયથી પ્રચલિત છે. દેવતાને નાળિયેર અર્પણ કરવું એ શ્રદ્ધા અને ભક્તિનું પ્રતીક માનવામાં આવે છે. નાળિયેરને 'શ્રીફળ' તરીકે પણ ઓળખવામાં આવે છે, જેમાં 'શ્રી' શબ્દ સમૃદ્ધિ અને શુભતા સાથે સંકળાયેલો છે. આ જ કારણ છે કે ઘરમાં પૂજા કરતી વખતે, મંદિરે જતી વખતે અથવા કોઈ નવા કાર્યની શરૂઆત કરતી વખતે નાળિયેરનો ઉપયોગ કરવામાં આવે છે.
2/7
નારિયેળને 'શ્રીફળ' કહેવા પાછળ એક ધાર્મિક માન્યતા રહેલી છે. માનવામાં આવે છે કે આ ફળ દેવી લક્ષ્મીની કૃપા તેમજ સુખ, સમૃદ્ધિ અને શુભતાનું પ્રતીક છે; તેથી જ શુભ પ્રસંગો કે વિધિઓમાં નારિયેળનો સમાવેશ કરવામાં આવે છે. નારિયેળનું બહારનું પડ સખત હોય છે, જ્યારે તેની અંદર સફેદ ગર્ભ અને પાણી હોય છે. એક ધાર્મિક પ્રતીક તરીકે, તેને વ્યક્તિના બાહ્ય અહંકાર અને તેની આંતરિક શુદ્ધતા વચ્ચેના વિરોધાભાસના પ્રતીક તરીકે પણ જોવામાં આવે છે.
ADVERTISEMENT
3/7
પૂજા દરમિયાન શ્રીફળ વધેરવાની પરંપરા વ્યાપકપણે પ્રચલિત છે. ધાર્મિક માન્યતા અનુસાર, શ્રીફળ વધેરવું એ ઈશ્વરના ચરણોમાં પોતાના અહંકારને સમર્પિત કરવાનું પ્રતીક છે. શ્રીફળનું કઠણ બાહ્ય આવરણ માનવીય અહંકાર અને બાહ્ય દેખાવનું પ્રતિનિધિત્વ કરે છે. જ્યારે તેની અંદરનો સફેદ ભાગને શુદ્ધ મન સાથે જોડવામાં આવે છે. આમ, શ્રીફળ વધેરવાની ક્રિયા એ વ્યક્તિ દ્વારા પોતાના અહંકારનો ત્યાગ કરીને સાચા હૃદયથી ઈશ્વરને સાથે મનથી સમર્પણ કરે છે.
4/7
પૂજા દરમિયાન સ્થાપના વિધિ વખતે કળશ પર નાળિયેર મૂકવાની પ્રથા સામાન્ય છે. કળશને શુભતા અને પૂર્ણતાનું પ્રતીક માનવામાં આવે છે, જ્યારે તેના પર મૂકવામાં આવતું નાળિયેર સૌભાગ્ય સાથે સંકળાયેલું છે. ઘણી ધાર્મિક વિધિઓમાં કળશ પર નાળિયેરની સાથે આંબાના પાન પણ મૂકવામાં આવે છે. આનાથી પૂજાની પવિત્રતા અને શુભ ભાવમાં વૃદ્ધિ થાય છે તેમ માનવામાં આવે છે. આ જ કારણ છે કે ગણેશ પૂજા, નવરાત્રિ, ગૃહપ્રવેશ, લગ્ન અને અન્ય શુભ પ્રસંગોએ કળશ પર નાળિયેર મૂકવામાં આવે છે.
ADVERTISEMENT
5/7
ધાર્મિક માન્યતાઓ અનુસાર, દેવતાને નાળિયેર અર્પણ કરવાની પાછળ એવી આશા રહેલી હોય છે કે મનોકામનાઓ પૂર્ણ થશે તથા ઘરમાં સુખ-સમૃદ્ધિનું આગમન થશે, કારણ કે પૂજા દરમિયાન નાળિયેર અર્પણ કરવા પાછળનો મુખ્ય ભાવ ઈશ્વર પ્રત્યેની શ્રદ્ધા અને ભક્તિનો હોય છે.
6/7
પૂજા દરમિયાન દેવતાને અર્પણ કરવામાં આવેલું નાળિયેર ત્યારબાદ 'પ્રસાદ' તરીકે ગ્રહણ કરવામાં આવે છે. ધાર્મિક પરંપરા મુજબ, દેવતાને અર્પણ કરાયેલી કોઈપણ વસ્તુ 'પ્રસાદ' ગણાય છે અને તેને શ્રદ્ધાપૂર્વક સ્વીકારવામાં આવે છે. વિધિ પૂર્ણ થયા પછી, નાળિયેરનું પાણી અને અંદરનો ભાગ પણ પરિવારના સભ્યો વચ્ચે 'પ્રસાદ' તરીકે વહેંચવામાં આવે છે. આમ, પૂજામાં અર્પણ કરાયેલું નાળિયેર માત્ર એક ધાર્મિક પ્રતીક પૂરતું સીમિત ન રહેતા સ્વયં 'પ્રસાદ'નો જ એક ભાગ બની જાય છે.
ADVERTISEMENT
7/7
ધર્મને લગતો આ આર્ટિકલ માત્ર અલગ-અલગ મળતી માહિતીને આધારિત છે. નહીં કે તમે તેને સત્ય જ માની લો. કારણ કે ધર્મ દરેકની આસ્થાનો વિષય છે. અહીં આપવામાં આવેલી જાણકારીને અનુસરતા પહેલા ધર્મ કે શાસ્ત્ર આધારિત જ્ઞાન ધરાવનારા વિદ્ધાનોની સલાહ લેવી અતિ આવશ્યક રહેશે. નહીં તો કોઇ મુશ્કેલી સર્જાય તો જવાબદારી vtvgujarati.com નહીં રહે. કારણ કે આ આર્ટિકલ ફક્ત ન્યૂઝના હેતુસર પબ્લિશ કરવામાં આવ્યો છે.
સંકળાયેલા મુદ્દાઓ
ટોપ સ્ટોરીઝ