Space Vision 2047 / ભારતનું અંતરિક્ષ ક્ષેત્રે મોટું લક્ષ્ય, 2035 સુધી સ્પેસ સ્ટેશન અને 2040 સુધી ચંદ્ર પર ભારતીયોને મોકલવાની તૈયારી

ભારતે અંતરિક્ષ ક્ષેત્રમાં આગામી બે દાયકાનો મહત્ત્વાકાંક્ષી રોડમેપ તૈયાર કર્યો છે. ભારતીય અંતરિક્ષ સંશોધન સંસ્થા દ્વારા જાહેર કરવામાં આવેલા ‘Space Vision 2047’ હેઠળ ભારતનું લક્ષ્ય માત્ર વધુ ઉપગ્રહો કે રોકેટ લોન્ચ કરવાનું નથી, પરંતુ અંતરિક્ષ ક્ષેત્રમાં વૈશ્વિક મહાશક્તિ તરીકે પોતાની મજબૂત ઓળખ ઊભી કરવાનું છે. આ વિઝનનો સૌથી મોટો ભાગ એ છે કે ૨૦૩૫ સુધીમાં ભારત પોતાનું ભારતીય અંતરિક્ષ સ્ટેશન સ્થાપિત કરવાની દિશામાં આગળ વધશે, જ્યારે ૨૦૪૦ સુધીમાં ભારતીયોને ચંદ્ર પર મોકલવાના માનવ મિશનનું લક્ષ્ય રાખવામાં આવ્યું છે.

ભારત માટે ચંદ્ર અભિયાન હવે માત્ર સંશોધન પૂરતું સીમિત રહેવાનું નથી. આગામી તબક્કામાં માનવને ચંદ્ર સુધી પહોંચાડવા માટે અદ્યતન ટેકનોલોજી, લાંબા સમય સુધી ચાલે તેવી ક્ષમતાઓ અને અત્યંત પડકારજનક સંશોધનની જરૂર પડશે. આ માટે ભારતીય અંતરિક્ષ સંશોધન સંસ્થા અદ્યતન સંશોધન અને નવી પેઢીની ટેકનિકો પર ખાસ ધ્યાન આપશે. સંસ્થાનું ધ્યાન પુનઃઉપયોગ કરી શકાય તેવી લોન્ચ સિસ્ટમ, માનવ અંતરિક્ષ ઉડાન, ચંદ્ર અને અન્ય ગ્રહોની સતત શોધખોળ જેવી ક્ષમતાઓ વિકસાવવા પર રહેશે.

ભારતની નજર હવે અબજો ડોલરના બજાર પર પણ

અંતરિક્ષમાં સફળતા સાથે ભારતની નજર હવે અબજો ડોલરના બજાર પર પણ છે. હાલ ભારતનું અંતરિક્ષ અર્થતંત્ર આશરે ૭૩,૯૨૦ કરોડનું હોવાનું જણાવાયું છે. ભારતનું લક્ષ્ય ૨૦૩૩ સુધીમાં તેને વધારીને ૩.૮૭ લાખ કરોડ સુધી પહોંચાડવાનું છે. આ લક્ષ્ય હાંસલ કરવા માટે માત્ર સરકારી સંસાધનો પૂરતાં નહીં રહે. ખાનગી મૂડી, ઉદ્યોગોની ઉત્પાદન ક્ષમતા, નવાં સાહસો અને વૈશ્વિક બજાર સુધી પહોંચને પણ મહત્ત્વ આપવામાં આવશે.૨૦૨૦માં અંતરિક્ષ ક્ષેત્રમાં કરવામાં આવેલા સુધારા બાદ ભારતમાં ખાનગી અંતરિક્ષ ક્ષેત્ર ઝડપથી વિકસ્યું છે. જ્યાં અગાઉ ગણતરીના અંતરિક્ષ આધારિત નવાં સાહસો હતાં, ત્યાં હવે તેમની સંખ્યા ૪૫૦થી વધુ થઈ ગઈ છે.

આધારિત સેવાઓ જેવા અનેક ક્ષેત્રોમાં કામ

આ ખાનગી કંપનીઓ લોન્ચ વિહિકલ, ઉપગ્રહ, પ્રોપલ્શન, ભૂમિ આધારિત પ્રણાલી, પૃથ્વી નિરીક્ષણ, સંચાર અને અંતરિક્ષ આધારિત સેવાઓ જેવા અનેક ક્ષેત્રોમાં કામ કરી રહી છે. નવા અંતરિક્ષ માળખામાં સરકાર નીતિ અને દિશા નક્કી કરશે, જ્યારે ભારતીય અંતરિક્ષ સંશોધન સંસ્થા અદ્યતન સંશોધન, ટેકનોલોજી ડેવલોપમેન્ટ અને રાષ્ટ્રીય સ્તરના અંતરિક્ષ મિશનોનું નેતૃત્વ કરશે.

આ પણ વાંચો : અમદાવાદ-ગાંધીનગરમાં 2030 CWG માટે 22 હજાર નવા હોટલ રૂમની જરૂર, SEPTના અભ્યાસમાં માગ-પુરવઠાના તફાવતનો ખુલાસો

બીજી તરફ ભારતીય રાષ્ટ્રીય અંતરિક્ષ પ્રોત્સાહન અને અધિકૃતતા કેન્દ્ર ખાનગી સંસ્થાઓની ભાગીદારીને સરળ બનાવશે, જ્યારે ન્યૂ સ્પેસ ઈન્ડિયા લિમિટેડ પરિપક્વ તકનીકોના વ્યાવસાયિક ઉપયોગને આગળ ધપાવશે. ખાનગી કંપનીઓની વધતી ભાગીદારી વચ્ચે ભારતીય અંતરિક્ષ સંશોધન સંસ્થાનાં ખાનગીકરણ અંગેની અટકળો પણ ઊઠી હતી. જોકે સંસ્થાએ સ્પષ્ટતા કરી છે કે ઈસરોનું ન તો ખાનગીકરણ થશે અને ન તેની ભૂમિકા ઓછી કરવામાં આવશે.

‎ બધા જ સમાચાર અને અપડેટ્સ મેળવવા માટે પ્લેસ્ટોર/એપ સ્ટોર પર જઇને અથવા આ લાઇન પર ક્લિક કરીને ડાઉનલોડ કરો અમારી લેટેસ્ટ એપ