ન્યૂઝ અપડેટ્સ
8 ફોટો ગેલેરી
Last Updated: 03:06 PM, 10 October 2026
1/8
રિઝર્વ બેંક ઓફ ઈન્ડિયા (RBI) એ રૂપિયાને ટેકો આપવા માટે અનેક પગલાંની જાહેરાત કરી છે. RBI સરકારી માલિકીની ત્રણ ઓઈલ માર્કેટિંગ કંપનીઓ (OMCs) ની યુએસ ડોલરની દૈનિક જરૂરિયાતને સંપૂર્ણપણે પૂરી કરવા માટે એક વિશેષ વિન્ડો શરૂ કરી રહી છે. આ ઉપરાંત, સટ્ટાખોરીને રોકવા તેમજ રિઝર્વ રિસ્ક અને કરન્સી હેજિંગ સંબંધિત મુદ્દાઓના નિરાકરણ માટે પણ પગલાં લેવામાં આવ્યા છે.
2/8
RBIના નિવેદન અનુસાર, ઇન્ડિયન ઓઇલ કોર્પોરેશન (IOCL), હિન્દુસ્તાન પેટ્રોલિયમ કોર્પોરેશન (HPCL) અને ભારત પેટ્રોલિયમ કોર્પોરેશન (BPCL) ને ડોલર વેચવામાં આવશે. આ વ્યવસ્થા સોમવાર, 12 ઓક્ટોબર, 2026થી અમલમાં આવશે અને આગામી આદેશો સુધી ચાલુ રહેશે.આ પગલાં એવા સમયે લેવામાં આવ્યા છે જ્યારે વિદેશી મુદ્રા બજારમાં મધ્યસ્થ બેંકના હસ્તક્ષેપ અને વ્યાજદરમાં વધારા છતાં, યુએસ ડોલર સામે રૂપિયો તેના અત્યાર સુધીના સૌથી નીચલા સ્તરની નજીક છે. શુક્રવારે રૂપિયો ડોલર દીઠ 96.73 પર બંધ થયો હતો, જે મે મહિનામાં નોંધાયેલા 96.96ના સર્વકાલીન નીચલા સ્તરની નજીક છે.
ADVERTISEMENT
3/8
બજારની વર્તમાન સ્થિતિનું મૂલ્યાંકન કર્યા બાદ મધ્યસ્થ બેંકે આ પગલાંની જાહેરાત કરી હતી. જોકે, આ સુવિધા કેટલા સમય સુધી અમલમાં રહેશે તે અંગે કોઈ સ્પષ્ટતા કરવામાં આવી નથી; માત્ર એટલું જ જણાવવામાં આવ્યું છે કે આગામી સૂચના ન મળે ત્યાં સુધી તે ચાલુ રહેશે. આ વિશેષ વ્યવસ્થા હેઠળ, ત્રણ ઓઈલ કંપનીઓ માટે બેંકિંગ સિસ્ટમ દ્વારા ડોલર મેળવવાની સુવિધા ઊભી કરવામાં આવી છે. RBIએ આ વ્યવસ્થા હેઠળ પૂરા પાડવામાં આવનાર વિદેશી મુદ્રાના જથ્થા કે વ્યક્તિગત વ્યવહારો પરની કોઈ મર્યાદા અંગેની વિગતો જાહેર કરી નથી. તેલ વિતરણ કરતી કંપનીઓને કાચા તેલની આયાત અને અન્ય વિદેશી ચલણના ખર્ચની ચૂકવણી કરવા માટે યુએસ ડોલરની જરૂર હોય છે. કાચા તેલનો આંતરરાષ્ટ્રીય વેપાર મુખ્યત્વે ડોલરમાં થતો હોવાથી, રૂપિયો-ડોલર વિનિમય દરમાં થતી વધઘટ આ કંપનીઓની આયાત પડતર અને નાણાકીય જરૂરિયાતો પર અસર કરી શકે છે.
4/8
મધ્યસ્થ બેંકે અમુક ચોક્કસ વિદેશી હૂંડિયામણ સંબંધિત ડેરિવેટિવ વ્યવહારો કરવા માટેની મર્યાદા 100 મિલિયન ડોલરથી ઘટાડીને 5 મિલિયન ડોલર કરી છે. આ સુધારેલી મર્યાદા માન્ય સ્ટોક એક્સચેન્જો પર થતા રૂપિયા સાથે જોડાયેલા 'એક્સચેન્જ-ટ્રેડેડ કરન્સી ડેરિવેટિવ્ઝ'ને પણ લાગુ પડે છે. આ પગલાનો ઉદ્દેશ્ય એ સુનિશ્ચિત કરવાનો છે કે ડેરિવેટિવની મોટી પોઝિશન્સ જેમ કે આયાતની ચૂકવણી અથવા નિકાસ સહાયને લગતી પોઝિશન્સનો ઉપયોગ મુખ્યત્વે સટ્ટાબાજીને બદલે વાસ્તવિક હેતુઓ માટે કરવામાં આવે.
ADVERTISEMENT
5/8
RBIએ 2 મિલિયન ડોલરથી વધુની નોશનલ વેલ્યુ ધરાવતા, રૂપિયા સાથે સંકળાયેલા પાત્ર વિદેશી હૂંડિયામણ ડેરિવેટિવ કોન્ટ્રાક્ટ્સ માટે 'ફોરેન એક્સચેન્જ રિસ્ક રિઝર્વ' (FERR)ની આવશ્યકતા દાખલ કરી છે. નોંધાયેલા ડીલરોએ દરેક પાત્ર વ્યવહારના રૂપિયા-મૂલ્યના 20% જેટલી રકમ રોકડ અનામત (કેશ રિઝર્વ) તરીકે RBI પાસે જાળવી રાખવી જરૂરી છે. આ નિયમ એવા કોન્ટ્રાક્ટ્સને લાગુ પડે છે જેનો ઉપયોગ ચાલુ ખાતાના જોખમો સામે રક્ષણ મેળવવા માટે થાય છે, જેમાં યૂઝર્સ રૂપિયાના બદલામાં વિદેશી ચલણની ખરીદી કરે છે.
6/8
રિઝર્વ્ડ ડીલરોએ ફોરેક્સ ડેરિવેટિવ કરારો કરતા યુઝર્સ પાસેથી એક બાંહેધરી મેળવવી અને સાચવી રાખવી આવશ્યક છે, જેમાં એ વાતની પુષ્ટિ કરવામાં આવી હોય કે તે જ જોખમનું અન્ય કોઈ ડીલર દ્વારા હેજિંગ કરવામાં આવ્યું નથી. આ આવશ્યકતાનો ઉદ્દેશ્ય સમાન જોખમના 'ડબલ હેજિંગ'ને અટકાવવાનો અને બજારમાં સુધારો કરવાનો છે.
ADVERTISEMENT
7/8
આ પગલાં ડોલરની સટ્ટાકીય માંગ ઘટાડી શકે છે અને ટૂંકા ગાળાની અસ્થિરતામાંથી રાહત આપી શકે છે. જોકે, તેનું પરિણામ ક્રૂડ ઓઈલના ભાવ, વિદેશી રોકાણનો પ્રવાહ અને વૈશ્વિક સ્તરે ડોલરની હિલચાલ જેવા વ્યાપક પરિબળો પર નિર્ભર રહેશે. 2 ઓક્ટોબરે પૂરા થયેલા સપ્તાહ દરમિયાન ભારતનો વિદેશી મુદ્રા ભંડાર 12.95 અબજ ડોલર ઘટીને 734.60 અબજ ડોલર થયો છે; આ સતત ચોથા સપ્તાહનો ઘટાડો છે.
સંકળાયેલા મુદ્દાઓ
જોવા જેવું
11 ફોટોઝ
Navratri Rules 2026 / વાળ અને નખ કાપવાથી લઈને ખાણીપીણી સુધી, નવરાત્રીના 9 દિવસ કયા નિયમોનું પાલન કરવું?
ટોપ સ્ટોરીઝ
Nana Patekar Funeral / નાના પાટેકરના અંતિમ સંસ્કાર સૂર્યાસ્ત બાદ કેમ કરાયા? પુત્ર મલ્હારે જણાવ્યું કારણ