વિશ્વ / હજુ તિબેટ સાઈડથી આવી રહ્યું છે મોટું જળસંકટ! નેપાળમાં એલર્ટ જાહેર

નેપાળમાં 26 ઓગસ્ટે આવેલા વિનાશક પૂરની સ્થિતિ બાદ હવે વધુ એક જળસંકટનો ખતરો ઊભો થયો છે. તિબેટ સરહદ નજીક પહાડોમાં આવેલા બરફ, પથ્થરો અને કાટમાળથી એક નવી કુદરતી ઝીલ બની ગઈ છે. આ ઝીલમાં સતત પાણી ભરાઈ રહ્યું છે અને હવે તેના ઓવરફ્લોની માહિતી સામે આવી છે. જો કાટમાળથી બનેલો આ કુદરતી બંધ તૂટી જાય તો ફરી અચાનક પૂર આવી શકે છે. સ્થિતિને જોતા નેપાળના સત્તાવાળાઓએ એલર્ટ જાહેર કર્યું છે અને કેટલાક વિસ્તારોમાં લોકોને સુરક્ષિત સ્થળે જવા માટે કહેવામાં આવી રહ્યું છે.

પૂરની તબાહી બાદ હવે નવી ઝીલે વધારી ચિંતા

26 ઓગસ્ટે નેપાળ-ચીન સરહદ નજીક આવેલા વિસ્તારોમાં અચાનક આવેલા પૂરે ભારે તબાહી સર્જી હતી. આ આપત્તિમાં અત્યાર સુધીમાં લગભગ 400 લોકોના મોત થયા હોવાનું જણાવવામાં આવ્યું છે. જ્યારે મોટી સંખ્યામાં લોકો હજુ પણ લાપતા છે.પરંતુ આ તબાહી બાદ પણ જોખમ ટળ્યું નથી. પહાડોમાંથી આવેલા બરફ, પથ્થરો, માટી અને કાટમાળે નદીનો રસ્તો રોકી દીધો છે. તેના કારણે પાણી પાછળની તરફ ભરાતું ગયું અને એક નવી બેરિયર ઝીલ એટલે કે કુદરતી ઝીલ બની ગઈ છે.

તિબેટ સરહદ પાસે કેવી રીતે બની ઝીલ?

આ નવી બેરિયર ઝીલ Gyirong બોર્ડર પોર્ટની ઉપરના વિસ્તારમાં બની હોવાનું સામે આવ્યું છે. આ વિસ્તાર નેપાળ અને તિબેટની સરહદ નજીક આવેલો છે.26 ઓગસ્ટે આવેલા પૂરના પાણી સાથે પહાડોમાંથી મોટી માત્રામાં બરફ, પથ્થરો, માટી અને કાટમાળ નીચે આવ્યો હતો. આ કાટમાળે નદીનો પ્રવાહ રોકી દીધો. નદીનો રસ્તો બંધ થતાં તેની પાછળ પાણી એકઠું થવા લાગ્યું અને ધીમે ધીમે કુદરતી ઝીલનું સ્વરૂપ બની ગયું.

સેટેલાઇટ તસવીરોમાં મોટો ફેરફાર જોવા મળ્યો

સેટેલાઇટ તસવીરોમાં 24થી 27 ઓગસ્ટ દરમિયાન આ વિસ્તારમાં સતત પાણી ભરાતું જોવા મળ્યું છે. પૂરના કારણે આસપાસના વિસ્તારમાં પણ જમીન અને ભૌગોલિક સ્થિતિમાં મોટો ફેરફાર જોવા મળ્યો છે.જે કાટમાળ પહેલાં પૂરને કારણે આવ્યો હતો તે જ હવે પાણી રોકતી કુદરતી દીવાલ બની ગયો છે. જોકે આ કોઈ મજબૂત અને માનવસર્જિત ડેમ નથી. તેથી પાણીનું દબાણ વધતું જાય તો આ કુદરતી બંધ ક્યારે નબળો પડે અથવા તૂટી જાય તે અંગે ચિંતા છે.

ઓવરફ્લો થતાં ફરી મોટું પૂર આવી શકે

સૌથી મોટો ખતરો એ છે કે ઝીલને રોકતી દીવાલ પથ્થરો અને પૂરના કાટમાળથી બનેલી છે. જો ઝીલમાં પાણીનું સ્તર સતત વધતું રહેશે તો આ કુદરતી બંધ પર દબાણ વધશે.જો બંધ તૂટી જાય તો ઝીલમાં એકઠું થયેલું પાણી અચાનક ભારે ઝડપે નીચે તરફ ધસી શકે છે. આવી સ્થિતિમાં ફરી અચાનક પૂર આવી શકે છે અને નદીના કિનારે આવેલા વિસ્તારોમાં ભારે નુકસાન થઈ શકે છે.

આ પણ વાંચોઃ ગઈકાલ સાંજે નેપાળ જળપ્રલયમાં 18 ગુજરાતીઓ ગુમ હતા, અને હવે...! પાછો આંકડો વધ્યો

નેપાળમાં બચાવ કામગીરી પણ રોકવી પડી

પરિસ્થિતિની ગંભીરતાને જોતા નેપાળના અધિકારીઓએ થોડા સમય માટે બચાવ કામગીરી રોકી હતી. રોયટર્સના અહેવાલ મુજબ પૂરના અસરગ્રસ્ત વિસ્તારમાં હેલિકોપ્ટરથી ચાલી રહેલી બચાવ કામગીરી લગભગ 90 મિનિટ માટે અટકાવવામાં આવી હતી.આ દરમિયાન સ્થાનિક લોકોને પહાડ તરફના ઊંચા વિસ્તારોમાં જતાં જોવા મળ્યા હતા. નવી ઝીલમાંથી પાણી ઓવરફ્લો થવાની માહિતી બાદ લોકોમાં પણ ભયનો માહોલ જોવા મળ્યો હતો.

ભોટેકોશી નદીમાં ફરી વધી શકે પાણી

નવી બનેલી ઝીલના કારણે સૌથી પહેલાં ભોટેકોશી નદીના જળસ્તરને લઈને ચિંતા વધી છે. જો ઝીલનો કુદરતી બંધ તૂટે અને પાણી ઝડપથી નીચે આવે તો ભોટેકોશી નદીમાં અચાનક પાણીનો પ્રવાહ વધી શકે છે.નેપાળની નેશનલ ડિઝાસ્ટર રિસ્ક રિડક્શન એન્ડ મેનેજમેન્ટ ઓથોરિટી એટલે કે NDRRMAએ પણ ભોટેકોશી વિસ્તારમાં પાણીનો પ્રવાહ ફરી વધવાની માહિતી બાદ હાઈ એલર્ટ જાહેર કર્યું છે.

ત્રિશૂલી નદી માટે પણ ખતરો

ભોટેકોશી બાદ હવે ત્રિશૂલી નદીના કિનારે રહેતા લોકો માટે પણ ચિંતા વધી છે. જો ઉપરના વિસ્તારમાંથી અચાનક મોટી માત્રામાં પાણી નીચે તરફ આવે તો તેનો પ્રભાવ નદીના પ્રવાહ સાથે આગળના વિસ્તારો સુધી પહોંચી શકે છે.NDRRMAએ ભોટેકોશીની સાથે ત્રિશૂલી નદીના કિનારે રહેતા લોકોને પણ સતર્ક રહેવાની સલાહ આપી છે. એટલે ખતરો માત્ર ઝીલ બનેલા વિસ્તાર સુધી મર્યાદિત નથી. પાણીનો પ્રવાહ નદીના માર્ગે દૂર સુધી અસર કરી શકે છે.

ગામડાં ખાલી કરાવવાની સ્થિતિ કેમ બની?

નવી ઝીલમાંથી પાણી વધવાની આશંકા અને કુદરતી બંધ તૂટવાના જોખમને કારણે અસરગ્રસ્ત વિસ્તારોમાં લોકોને સાવચેત કરવામાં આવી રહ્યા છે. નીચાણવાળા વિસ્તારોમાં રહેતા લોકોને શક્ય તેટલી ઝડપથી સુરક્ષિત અને ઊંચા સ્થળે જવા માટે સૂચના આપવામાં આવી શકે છે.નેપાળ પહેલેથી જ વિનાશક પૂરની અસરમાંથી પસાર થઈ રહ્યું છે. આવી સ્થિતિમાં નવી ઝીલ તૂટે તો બચાવ કામગીરી વધુ મુશ્કેલ બની શકે છે અને અગાઉથી અસરગ્રસ્ત વિસ્તારોમાં ફરી મોટી તબાહી સર્જાઈ શકે છે.

તિબેટ તરફથી આવતું જોખમ કેમ ગંભીર છે?

આ સમગ્ર ઘટનામાં સૌથી ચિંતાજનક બાબત એ છે કે ઝીલ નેપાળ-તિબેટ સરહદ નજીકના ઊંચાઈવાળા વિસ્તારમાં બની છે. પહાડી વિસ્તારમાં ગ્લેશિયર, બરફ, પથ્થરો અને કાટમાળના કારણે બનેલા કુદરતી બંધની સ્થિતિ ઝડપથી બદલાઈ શકે છે.જો પાણીનું દબાણ વધે તો થોડા સમયમાં જ આ બંધ તૂટી શકે છે. આવી સ્થિતિમાં ઉપરના વિસ્તારમાંથી નીકળેલું પાણી ભોટેકોશી અને ત્યારબાદ ત્રિશૂલી જેવી નદીઓમાં પાણીનું સ્તર ઝડપથી વધારી શકે છે. તેથી નેપાળના પ્રશાસન માટે સતત દેખરેખ અને સમયસર ચેતવણી સૌથી મહત્વપૂર્ણ બની છે.

NDRRMAએ લોકોને સતર્ક રહેવા કહ્યું

નેપાળની નેશનલ ડિઝાસ્ટર રિસ્ક રિડક્શન એન્ડ મેનેજમેન્ટ ઓથોરિટી દ્વારા ભોટેકોશી અને ત્રિશૂલી નદીના કિનારે રહેતા લોકોને સાવચેત રહેવાની સલાહ આપવામાં આવી છે.લોકોને નદીના કિનારા અને નીચાણવાળા વિસ્તારોમાં ન જવા તેમજ સ્થાનિક પ્રશાસન દ્વારા આપવામાં આવતી સૂચનાઓનું પાલન કરવા કહેવામાં આવી રહ્યું છે. હાલ સૌથી મોટો પ્રયાસ એ છે કે કુદરતી બંધની સ્થિતિ પર સતત નજર રાખવામાં આવે અને જો જોખમ વધે તો લોકોને સમયસર સુરક્ષિત સ્થળે ખસેડી શકાય.

બધા જ સમાચાર અને અપડેટ્સ મેળવવા માટે પ્લેસ્ટોર/એપ સ્ટોર પર જઇને અથવા આ લાઇન પર ક્લિક કરીને ડાઉનલોડ કરો અમારી લેટેસ્ટ એપ