સમ્મેલન / સમગ્ર દેશમાં SIR લાગુ કરવાની પૂરજોશમાં તૈયારીઓ, ચૂંટણી પંચે રાજ્યોને આપી સૂચના

નવી દિલ્લીમાં આવેલા ભારતીય આંતરરાષ્ટ્રીય લોકશાહી અને ચૂંટણી વ્યવસ્થાપન સંસ્થાન (IIIDEM)માં ચૂંટણી આયોગનું બે દિવસીય સમ્મેલન ગુરુવારે સમાપ્ત થયું. આ સમ્મેલનમાં દેશના તમામ રાજ્યો અને કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશોમાં રાષ્ટ્રવ્યાપી મતદાતા યાદીના વિશેષ તીવ્ર પુનરાવલોકન (Special Intensive Revision - SIR)ની તૈયારીઓ શરૂ થઈ ગઈ છે. સમ્મેલનની અધ્યક્ષતા મુખ્ય ચૂંટણી કમિશનર જ્ઞાનેશ કુમારે કરી, જ્યારે ચૂંટણી કમિશનર ડૉ. સુખબીર સિંહ સંધુ અને ડૉ. વિવેક જોશી પણ હાજર રહ્યા. આ પગલું ચૂંટણી પ્રક્રિયાની પારદર્શિતા અને ચોકસાઈ વધારવા માટે મહત્વપૂર્ણ છે, જેમાં બિહાર જેવા રાજ્યોમાં પહેલેથી જ SIR શરૂ થઈ ગયું છે.

સમ્મેલન દરમિયાન આયોગે મુખ્ય કાર્યપાલક અધિકારીઓ (CEO)ને તેમના-તેમના રાજ્યો અને કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશોમાં વિશેષ તીવ્ર પુનરાવલોકન (SIR)ની તૈયારીઓને અંતિમ આકાર આપવાના સ્પષ્ટ નિર્દેશો આપ્યા. આયોગના વરિષ્ઠ અધિકારીઓ દ્વારા SIR પ્રક્રિયા પર વિગતવાર પ્રસ્તુતિ આપવામાં આવી, જેના પછી CEOઓએ પોતાના પ્રશ્નો ઉઠાવ્યા અને તેના વ્યવહારુ ઉકેલો આપવામાં આવ્યા.

આ ઉપરાંત, આયોગે અગાઉના SIR અનુસાર મતદાતાઓને વર્તમાન મતદાતાઓ સાથે મેળવવા માટે CEOઓને આપેલા નિર્દેશોની પ્રગતિનું મૂલ્યાંકન પણ કર્યું. મુખ્ય કમિશનર જ્ઞાનેશ કુમારે કહ્યું કે, 'SIR દ્વારા મતદાતા યાદીને વધુ ચોક્કસ અને વિશ્વસનીય બનાવવી જરૂરી છે, જેથી ચૂંટણીઓમાં કોઈ અનિયમિતતા ન રહે.' આ પ્રક્રિયામાં ઘર-ઘર તપાસ, દસ્તાવેજોની ચકાસણી અને ડુપ્લિકેટ નામોનું નિદાન શામેલ છે, જે 1950ના પ્રતિનિધિત્વ લોકો કાયદાની કલમ 21(3) હેઠળ આયોગને વિશેષ અધિકાર આપે છે.

SIRનો મુખ્ય ઉદ્દેશ શહેરીકરણ, સ્થળાંતર અને વસ્તી વધારાને કારણે થતા ડુપ્લિકેટ એન્ટ્રીઓને દૂર કરવાનો છે. બિહારમાં જૂન 2025થી શરૂ થયેલા SIRમાં 8 કરોડ મતદાતાઓને ગણના ફોર્મ વિતરિત કરવામાં આવ્યા છે, જ્યાં 1 જુલાઈ 2025ને યોગ્યતા તારીખ નક્કી કરવામાં આવી છે. સુપ્રીમ કોર્ટે પણ આ પ્રક્રિયામાં આધાર, રેશન કાર્ડ અને વોટર આઈડી જેવા દસ્તાવેજોને માન્યતા આપવાનો આદેશ આપ્યો છે, જેથી મતદાતાઓના અધિકારોનું રક્ષણ થાય. આયોગના અંદાજ મુજબ, SIRથી મતદાતા યાદીમાં 10-15% સુધારો થશે, જે ચૂંટણીઓની વિશુદ્ધતા વધારશે.

ચૂંટણી આયોગે અસમ, તમિલનાડુ, પુદુચેરી, કેરળ અને પશ્ચિમ બંગાળ જેવા ચૂંટણી રાજ્યો અને કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશોના મુખ્ય ચૂંટણી અધિકારીઓ સાથે વાતચીત કરી. આ પહેલાં 10 સપ્ટેમ્બર 2025ના રોજ પ્રથમ સમ્મેલન યોજાયું હતું, જેમાં તમામ રાજ્યો અને કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશોએ અંતિમ પૂર્ણ SIR અનુસાર તેમના રાજ્યોમાં મતદાતાઓની સંખ્યા, અંતિમ SIRની યોગ્યતા તારીખ અને મતદાતા યાદી પર વિગતવાર પ્રસ્તુતિઓ આપી હતી. આ સમ્મેલનો ઉદ્દેશ 2025ના અંત સુધીમાં દેશભરમાં SIR પૂર્ણ કરવાનો છે, જેમાં મૃત્યુ નોંધણીને મતદાતા યાદી સાથે જોડવી અને યુનિક EPIC નંબર આપવા જેવા પગલાં શામેલ છે. આયોગે તાજેતરમાં 28 મુખ્ય પહેલો જાહેર કરી છે, જેમાં SIR બિહારમાં અને રાજકીય પક્ષો સાથે નિયમિત વાતચીતનો સમાવેશ થાય છે.

આ પણ વાંચો: 'બિહારમાં ગઠબંધન નહીં પણ લઠબંધન' PM મોદીએ વિપક્ષ પર સાધ્યું નિશાન

SIR 2003 પછી પ્રથમ વખત દેશભરમાં યોજાઈ રહ્યું છે, જે 1952થી 2004 સુધીના વાર્ષિક SIRની પરંપરાને પુનર્જીવિત કરે છે. આ પ્રક્રિયામાં ઘર-ઘર તપાસ અને દસ્તાવેજોની ચકાસણીથી ડુપ્લિકેટ એન્ટ્રીઓ દૂર થશે, જે શહેરીકરણ અને સ્થળાંતરને કારણે વધી છે. જોકે, વિપક્ષીઓ અને મજૂર યુનિયનો તરફથી 'જનરલ ડિસએન્ફ્રેન્ચાઇઝમેન્ટ'ની ચિંતા વ્યક્ત થઈ છે, જેના કારણે સુપ્રીમ કોર્ટમાં અરજીઓ પેન્ડિંગ છે. આયોગે સ્પષ્ટ કર્યું છે કે કોઈ નામ દૂર કરવા માટે ERO/AEROથી તપાસ અને તક આપવી જરૂરી છે. બિહારમાં 1 ઓગસ્ટ 2025ના ડ્રાફ્ટ યાદી પ્રકાશિત થઈ છે, જેમાં 30 સપ્ટેમ્બરે અંતિમ યાદી જારી થઈ હતી.

બધા જ સમાચાર અને અપડેટ્સ મેળવવા માટે પ્લેસ્ટોર/એપ સ્ટોર પર જઇને અથવા આ લાઇન પર ક્લિક કરીને ડાઉનલોડ કરો અમારી લેટેસ્ટ એપ