National / આતંકવાદ મુદ્દે ભારતનું કડક સ્ટેન્ડ, સિંધુ જળ સંધિ પર પાકિસ્તાનને મોટો ઝટકો

ભારતે સિંધુ જળ સંધિ મુદ્દે પોતાનું વલણ વધુ મજબૂત બનાવ્યું છે અને સ્પષ્ટ સંકેત આપ્યો છે કે પાકિસ્તાન સાથે આ સંધિ હવે તેના વર્તમાન સ્વરૂપમાં અમલમાં રહેશે નહીં. ભારતનું માનવું છે કે સરહદ પાર આતંકવાદને મળતું સમર્થન ચાલુ રહે ત્યાં સુધી આ મુદ્દે કોઈ સમાધાન શક્ય નથી. સરકારના વલણથી સ્પષ્ટ થાય છે કે પાકિસ્તાન સિંધુ જળ સંધિને લઈને આંતરરાષ્ટ્રીય સ્તરે કેટલાય પ્રયાસો કરે, તેમ છતાં ભારત પોતાના નિર્ણયમાં ફેરફાર કરવા તૈયાર નથી.

સંધિને સંપૂર્ણપણે સમાપ્ત કરવાનો સક્રિય

અહેવાલ મુજબ, ભારત હાલમાં વર્ષ 1960માં વિશ્વ બેંકની મધ્યસ્થીથી થયેલી સિંધુ જળ સંધિને સંપૂર્ણપણે સમાપ્ત કરવાનો સક્રિય વિચાર કરી રહ્યું નથી, પરંતુ આ વિકલ્પ હજુ પણ ખુલ્લો રાખવામાં આવ્યો છે. સરકારનું માનવું છે કે વર્તમાન પરિસ્થિતિમાં આ સંધિનો પક્ષકાર બની રહેવું ભારતના શ્રેષ્ઠ હિતમાં નથી. નોંધનીય છે કે ગયા વર્ષે પહેલગામ આતંકવાદી હુમલા બાદ ભારતે સિંધુ જળ સંધિને સ્થગિત કરવાનો નિર્ણય લીધો હતો. તે પહેલાં પણ ભારતે વર્તમાન પરિસ્થિતિને ધ્યાનમાં રાખીને સંધિની સમીક્ષા અને તેમાં સુધારા કરવાની માંગ કરી હતી.

હાલના સ્વરૂપમાં કાર્યરત રહેશે

સૂત્રોના જણાવ્યા અનુસાર, સિંધુ જળ સંધિ હવે તેના હાલના સ્વરૂપમાં કાર્યરત રહેશે નહીં. જો ભવિષ્યમાં નદીના પાણીની વહેંચણી સંબંધિત જોગવાઈઓ ફરીથી લાગુ કરવામાં આવશે તો તે નવા માળખા અને નવી પરિસ્થિતિઓ હેઠળ જ અમલમાં આવશે. વર્તમાન પ્રણાલી હેઠળ સંધિને ફરીથી ચાલુ રાખવાની શક્યતા નથી. સૂત્રોએ વધુમાં જણાવ્યું છે કે ભારત સંધિમાંથી સંપૂર્ણપણે બહાર નીકળવાના નિર્ણય પહેલાં આગામી પરિસ્થિતિઓ અને વિકાસ પર પણ નજર રાખશે.

બહાર નીકળવા માટે કોઈ સ્પષ્ટ એક્ઝિટ ક્લોઝ નથી

સિંધુ જળ સંધિમાં સંધિમાંથી બહાર નીકળવા માટે કોઈ સ્પષ્ટ એક્ઝિટ ક્લોઝ નથી. જોકે સંધિઓના કાયદા અંગેના વિયેના કન્વેન્શનની કલમ-60 મુજબ જો કોઈ એક પક્ષ સંધિનો ગંભીર ભંગ કરે તો બીજો પક્ષ સંધિને સંપૂર્ણ અથવા આંશિક રીતે સ્થગિત કરી શકે છે. ભારત અને પાકિસ્તાન બંને આ કન્વેન્શનના પક્ષકાર નથી, છતાં ભારતનું માનવું છે કે આંતરરાષ્ટ્રીય પરંપરાગત કાયદા મુજબ આતંકવાદને પાકિસ્તાનનું સમર્થન સંધિની જવાબદારીઓનું ગંભીર ઉલ્લંઘન માનવામાં આવી શકે છે.

કોઈ સંધિમાં રહેવા માટે દબાણ કરી શકાય નહીં

ભારતીય અધિકારીઓના જણાવ્યા મુજબ, એક સાર્વભૌમ દેશ તરીકે ભારતને એવી કોઈ સંધિમાં રહેવા માટે દબાણ કરી શકાય નહીં, જે તેના રાષ્ટ્રીય હિતમાં ન હોય. આ નિવેદન એવા સમયે સામે આવ્યું છે જ્યારે પાકિસ્તાન સિંધુ જળ સંધિનો મુદ્દો આંતરરાષ્ટ્રીય મંચો પર ઉઠાવવાનો પ્રયાસ કરી રહ્યું છે. પાકિસ્તાનનો આરોપ છે કે ભારતે એકપક્ષીય રીતે અને ગેરકાયદેસર રીતે સંધિને સ્થગિત કરી છે, જેના કારણે તેના આશરે 240 મિલિયન નાગરિકોની જળ સુરક્ષા અને આજીવિકા પર અસર પડી રહી છે.

આ પણ વાંચો : અભિજીત દિપકેનું મોટું એલાન, 'જંતર-મંતર નહીં છોડીએ'; આજે ફરી સંસદ તરફ કૂચ કરશે CJP કાર્યકરો

જોકે સિંધુ જળ સંધિ હાલ સ્થગિત છે, તેમ છતાં ભારત માનવતાના ધોરણે પાકિસ્તાનને પૂરની પૂર્વ ચેતવણી આપવાનું ચાલુ રાખે છે, જેથી જાનમાલનું નુકસાન ઓછું થાય. ભારતનું કહેવું છે કે પાકિસ્તાન પોતાને પીડિત તરીકે રજૂ કરવાનો પ્રયાસ કરી રહ્યું છે, જ્યારે હકીકતમાં નબળા જળ વ્યવસ્થાપન અને સપાટી પરના પાણીના વધુ વહેણને કારણે ત્યાં મોટા પ્રમાણમાં પાણીનો બગાડ થાય છે. સૂત્રોના જણાવ્યા મુજબ, સંધિ હેઠળ સિંધુ બેસિનના લગભગ 80 ટકા પાણીનો હિસ્સો મળવા છતાં પાકિસ્તાને વર્ષ 1976 પછી કોઈ મોટો જળ સંગ્રહ પ્રોજેક્ટ બનાવ્યો નથી અને આધુનિક જળ વ્યવસ્થાપનમાં પણ પૂરતું રોકાણ કર્યું નથી. ભારતનું સ્પષ્ટ વલણ છે કે પાકિસ્તાનની મુખ્ય સમસ્યા પાણીની અછત નહીં પરંતુ પાણીનું નબળું સંચાલન છે. જોકે ભારત માટે સૌથી મહત્વનો મુદ્દો સરહદ પાર આતંકવાદને મળતું સમર્થન છે અને જ્યાં સુધી પાકિસ્તાન વિશ્વસનીય રીતે તે બંધ નહીં કરે, ત્યાં સુધી સિંધુ જળ સંધિ સ્થગિત જ રહેશે.

બધા જ સમાચાર અને અપડેટ્સ મેળવવા માટે પ્લેસ્ટોર/એપ સ્ટોર પર જઇને અથવા આ લાઇન પર ક્લિક કરીને ડાઉનલોડ કરો અમારી લેટેસ્ટ એપ