ગુજરાત / ગિરનાર પરિક્રમાનો શાલિગ્રામ પૂજનથી પ્રારંભ, 200 વર્ષ જૂની લુપ્ત પરંપરા ફરી થશે જીવંત!

ગિરનારની લીલી પરિક્રમા ગુજરાતની આસ્થા અને ધાર્મિક પરંપરાનું મોટું પ્રતીક છે. દર વર્ષે કારતક મહિનામાં હજારો શ્રદ્ધાળુઓ ગિરનારની આસપાસના જંગલ માર્ગે પગપાળા પરિક્રમા કરે છે. આ વખતે સરકડિયા હનુમાનજી મંદિર દ્વારા એક વિશેષ ધાર્મિક આયોજન કરવામાં આવ્યું છે. દેવઉઠી એકાદશીના પવિત્ર દિવસે સંતો અને તંત્રની ઉપસ્થિતિમાં શાલિગ્રામ પૂજન કરીને પરિક્રમાની શરૂઆત કરવામાં આવશે. આ સાથે લુપ્ત થયેલી ધાર્મિક પરંપરાઓને ફરી જીવંત કરવાનો સંદેશ પણ આપવામાં આવશે.

View this post on Instagram

A post shared by Sambhaav Nascent LLP (@vtv_gujarati_news)

ગિરનારની લીલી પરિક્રમા ક્યારથી શરૂ થઈ?

ગિરનારની લીલી પરિક્રમા દર વર્ષે કારતક સુદ અગિયારસ એટલે કે દેવઉઠી એકાદશીથી શરૂ થાય છે અને કારતક પૂર્ણિમા એટલે દેવદિવાળીના દિવસે પૂર્ણ થાય છે. આ વર્ષે 20 નવેમ્બરથી 24 નવેમ્બર 2026 દરમિયાન પરિક્રમાનું આયોજન થવાની ધારણા છે. આ પાંચ દિવસ દરમિયાન ગિરનારના જંગલ વિસ્તારમાંથી પસાર થતો માર્ગ શ્રદ્ધાળુઓ માટે ખુલ્લો મૂકવામાં આવે છે. ગિરનારની પરિક્રમાની પરંપરા કેટલી જૂની છે તેનો ચોક્કસ સમય નક્કી કરવો મુશ્કેલ છે. જોકે, તેના આધુનિક અને વ્યવસ્થિત સ્વરૂપને 1864માં જૂનાગઢના તત્કાલીન દીવાન અનંતજી અમરચંદ વસાવડાએ ફરી શરૂ કરાવ્યું હોવાનું ઐતિહાસિક નોંધોમાં મળે છે. તે સમયે આશરે 1,900 લોકોનો સંઘ પરિક્રમામાં જોડાયો હતો. આથી પરિક્રમાના પ્રાચીન ધાર્મિક મહત્ત્વ અને તેના વ્યવસ્થિત આયોજનના ઇતિહાસને અલગ રીતે સમજવો જરૂરી છે.

36 કિલોમીટરનો છે લીલી પરિક્રમાનો રૂટ

ગિરનારની લીલી પરિક્રમા આશરે 36 કિલોમીટરની હોય છે. આ યાત્રા ભવનાથ તળેટીથી શરૂ થઈને ગિરનારના જંગલ, પહાડી રસ્તા અને ધાર્મિક સ્થળોમાંથી પસાર થઈ ફરી ભવનાથ ખાતે પૂર્ણ થાય છે.

ભવનાથથી ઝીણા બાવાની મઢી – 12 કિલોમીટર: પરિક્રમાની શરૂઆત ભવનાથ તળેટીના દૂધેશ્વર મહાદેવ મંદિરથી થાય છે. અહીંથી ઇટવા ઘોડીના જંગલ માર્ગે આગળ વધીને શ્રદ્ધાળુઓ ઝીણા બાવાની મઢી પહોંચે છે. હસનાપુર ડેમ નજીક આવેલો આ પ્રથમ મોટો પડાવ છે.

ઝીણા બાવાની મઢીથી માળવેલા – 8 કિલોમીટર: અહીંથી યાત્રા આગળ વધે છે. રસ્તામાં સરકડિયા હનુમાનજી મંદિર અને સૂરજકુંડ જેવા ધાર્મિક સ્થળો તરફ જવાનો માર્ગ મળે છે.

માળવેલાથી બોરદેવી – 8 કિલોમીટર: આ માર્ગમાં નળપાણી ઘોડીનો મુશ્કેલ પહાડી રસ્તો આવે છે. ચઢાણ અને ઉતારને કારણે આ ભાગમાં શ્રદ્ધાળુઓએ ખાસ સાવચેતી રાખવી પડે છે.

બોરદેવીથી ભવનાથ – 8 કિલોમીટર: છેલ્લો પડાવ બોરદેવીથી ફરી ભવનાથ તળેટી સુધીનો છે. અહીં પહોંચ્યા બાદ 36 કિલોમીટરની પરિક્રમા પૂર્ણ થાય છે.

સરકડિયા હનુમાનજી મંદિર દ્વારા પ્રથમવાર વિશેષ આયોજન

આ વર્ષની પરિક્રમામાં સરકડિયા હનુમાનજી મંદિર દ્વારા વિશેષ ધાર્મિક આયોજન કરવામાં આવી રહ્યું છે. મંદિર દ્વારા શાલિગ્રામ પૂજન સાથે પરિક્રમાની શરૂઆત કરવાની પહેલ કરવામાં આવી છે. આ કાર્યક્રમમાં સંતો અને વહીવટી તંત્રના અધિકારીઓની ઉપસ્થિતિમાં ધાર્મિક વિધિ કરવામાં આવશે.આ આયોજનનો હેતુ જૂની ધાર્મિક પરંપરાઓને ફરી જીવંત કરવાનો છે. આયોજકોના જણાવ્યા પ્રમાણે, આશરે 200 વર્ષ જૂની લુપ્ત થયેલી પરંપરાને ફરી શરૂ કરવાનો પ્રયાસ કરવામાં આવી રહ્યો છે. આ માટે શાસ્ત્રોક્ત વિધિથી પૂજા અને ધાર્મિક કાર્યક્રમો યોજાશે.

View this post on Instagram

A post shared by Sambhaav Nascent LLP (@vtv_gujarati_news)

આ પણ વાંચોઃ ‘PM મોદી મા અંબાના ભક્ત છે, આગામી દિવસોમાં ફરી દર્શન કરશે’, હર્ષ સંઘવીનું નિવેદન!

શાલિગ્રામ પૂજનનું શું છે ધાર્મિક મહત્ત્વ?

હિન્દુ ધર્મમાં શાલિગ્રામને ભગવાન વિષ્ણુનું સ્વરૂપ માનવામાં આવે છે. ધાર્મિક માન્યતા પ્રમાણે શાલિગ્રામની પૂજા કરવાથી ઘરમાં સુખ, શાંતિ અને સમૃદ્ધિ આવે છે. અનેક ધાર્મિક વિધિઓમાં શાલિગ્રામની પૂજાનું વિશેષ સ્થાન છે.આ જ પરંપરાને ધ્યાનમાં રાખીને સરકડિયા હનુમાનજી મંદિર દ્વારા શાલિગ્રામ પૂજન સાથે ગિરનાર પરિક્રમાનો પ્રારંભ કરવાનો નિર્ણય લેવામાં આવ્યો છે. દેવઉઠી એકાદશીના દિવસે વિશેષ પૂજા કરીને સંતો અને શ્રદ્ધાળુઓની હાજરીમાં આ ધાર્મિક આયોજન કરવામાં આવશે.

શાસ્ત્રોક્ત વિધિ વિના ધર્મનું આચરણ યોગ્ય નથી

આ આયોજન દરમિયાન ધાર્મિક પરંપરાઓ અને શાસ્ત્રોક્ત વિધિના પાલન પર પણ ભાર મૂકવામાં આવશે. માત્ર દેખાડા કે પરંપરાના નામે કોઈ ધાર્મિક કાર્ય કરવાને બદલે તેની પાછળનું મહત્ત્વ સમજીને વિધિપૂર્વક ધર્મનું પાલન કરવું જોઈએ તેવો સંદેશ આપવામાં આવશે.આયોજકોનું માનવું છે કે નવી પેઢીને ધાર્મિક પરંપરાઓ અને સંસ્કારો સાથે જોડવી જરૂરી છે. જૂની પરંપરાઓ પાછળ રહેલી માન્યતાઓ અને ધાર્મિક રીતરિવાજો વિશે લોકોને જાણકારી મળે તે માટે આવા કાર્યક્રમો ઉપયોગી બની શકે છે.

પશ્ચિમી સંસ્કૃતિના પ્રભાવ વચ્ચે સનાતન પરંપરા બચાવવાનો સંદેશ

કાર્યક્રમમાં પશ્ચિમી સભ્યતાના વધતા પ્રભાવ વચ્ચે સનાતન ધર્મ અને ભારતીય સંસ્કૃતિને જાળવી રાખવાનો સંદેશ પણ આપવામાં આવશે. આજના સમયમાં નવી પેઢી આધુનિક જીવનશૈલી તરફ આગળ વધી રહી છે, ત્યારે પોતાની ધાર્મિક ઓળખ, સંસ્કાર અને પરંપરાઓને ભૂલવી ન જોઈએ તેવી વાત પર ભાર મૂકવામાં આવશે.લુપ્ત થતી ધાર્મિક પરંપરાઓને ફરી શરૂ કરવી અને આવનારી પેઢી સુધી પહોંચાડવી જરૂરી છે. આ માટે માત્ર વાતો કરવાને બદલે ધાર્મિક કાર્યક્રમો અને શાસ્ત્રોક્ત વિધિઓનું આયોજન કરવું જોઈએ તેવો અભિગમ રજૂ કરવામાં આવશે.

ગિરનાર પરિક્રમામાં આ વખતે શું રહેશે ખાસ?

આ વખતે ગિરનારની પરંપરાગત લીલી પરિક્રમા સાથે સરકડિયા હનુમાનજી મંદિરનું શાલિગ્રામ પૂજનનું આયોજન વિશેષ આકર્ષણ બની શકે છે. દેવઉઠી એકાદશીના દિવસે સંતો અને તંત્રની હાજરીમાં વિધિવત શરૂઆત કરવામાં આવશે. આ સાથે 200 વર્ષ જૂની લુપ્ત પરંપરાને ફરી જીવંત કરવાનો પ્રયાસ પણ કરવામાં આવશે.

બધા જ સમાચાર અને અપડેટ્સ મેળવવા માટે પ્લેસ્ટોર/એપ સ્ટોર પર જઇને અથવા આ લાઇન પર ક્લિક કરીને ડાઉનલોડ કરો અમારી લેટેસ્ટ એપ