નવો કાયદો / લોન આપવા માટે અનસોલિસિટેડ કોલ કર્યો તો જેલ! ફ્રાન્સના નવો કાયદો, જાણો ભારતમાં શું નિયમ?

શું હોમ લોન, કાર લોન, ક્રેડિટ કાર્ડ કે હોલિડે પેકેજ અંગેના ટેલિમાર્કેટિંગ કોલ્સ તમને પણ પરેશાન કરે છે? જો એમ હોય, તો ફ્રાન્સે આ સમસ્યાના નિવારણ માટે એક મહત્વપૂર્ણ પગલું ભર્યું છે. ત્યાં 11 ઓગસ્ટથી એક નવો કાયદો અમલમાં આવ્યો છે, જે ગ્રાહકની અગાઉની સહેમતી વિના કરવામાં આવતા ટેલિમાર્કેટિંગ કોલ્સ પર પ્રતિબંધ લગાવી દીધો છે.

ફ્રાન્સના રાષ્ટ્રપતિ ઈમેન્યુઅલ મેક્રોનની સરકારનું કહેવું છે કે, ગ્રાહકોની વર્ષોની ફરિયાદો બાદ આ કાયદો અમલમાં મૂકવામાં આવ્યો છે. ગ્રાહક અધિકાર સંગઠન Que Choisir Ensembleએ આને "ઐતિહાસિક પગલું" ગણાવ્યું છે. આ સંગઠનના જણાવ્યા અનુસાર, આનાથી ફ્રાન્સના લોકોને દરરોજ આવતા બિન-આમંત્રિત માર્કેટિંગ કોલ્સમાંથી રાહત મળશે.

ફ્રાંસમાં નવો કાયદો શું કહે છે?

ફ્રાન્સમાં ટેલીમાર્કેટિંગ કોલ્સ લાંબા સમયથી એક મોટી સમસ્યા રહી છે. એક સર્વે મુજબ, લગભગ 97 ટકા લોકોએ જણાવ્યું હતું કે તેઓને દરરોજ આવતા માર્કેટિંગ કોલ્સથી પરેશાની થાય છે. અત્યાર સુધી, લોકો સરકારી સેવા 'Bloctel' પર તેમના નંબર રજીસ્ટર કરાવીને આવા કોલ્સ અટકાવવાનો પ્રયત્ન કરતા હતા. 2021 અને 2024ની વચ્ચે, આ સેવા પર નોંધાયેલા યૂઝર્સની સંખ્યા લગભગ બમણી થઈ ગઈ હતી અને દરરોજ 3 કરોડ 80 લાખથી વધુ કોલ્સ બ્લોક કરવામાં આવતા હતા.

View this post on Instagram

A post shared by Good Good Good News (@goodgoodgoodco)

હવે નવા કાયદા હેઠળ

• ગ્રાહકની સ્પષ્ટ સહમતિ વિના ટેલીમાર્કેટિંગ કૉલ્સ કરવા ગેરકાયદેસર રહેશે.
• નિયમોનું ઉલ્લંઘન કરનાર વ્યક્તિઓને 75,000 યૂરો સુધીનો દંડ થઈ શકે છે.
• કંપનીઓને 375,000 યૂરો સુધીનો દંડ થઈ શકે છે.
• સંવેદનશીલ અથવા નબળી સ્થિતિ ધરાવતી વ્યક્તિઓને નિશાન બનાવવા બદલ પાંચ વર્ષ સુધીની જેલની સજા અને 500,000 યૂરો સુધીનો દંડ થઈ શકે છે.

જોકે, મર્યાદિત સંજોગોમાં માર્કેટિંગ કૉલ્સની મંજૂરી આપવામાં આવશે, જો ગ્રાહકે અગાઉથી સંમતિ આપી હોય અથવા કંપની અને ગ્રાહક વચ્ચે હાલમાં કોઈ વ્યાવસાયિક સંબંધ અસ્તિત્વમાં હોય.

કોઇ અન્ય દેશોમાં પહેલાથી છે બેન

જર્મનીમાં 2009થી આ પ્રકારનો પ્રતિબંધ અમલમાં છે. નેધરલેન્ડે પણ ટેલિમાર્કેટિંગ કોલ્સ અંગેના નિયમો કડક બનાવ્યા છે; ત્યાં અગાઉથી વિનંતી કર્યા વિના આવતા સેલ્સ કોલ્સ પર પહેલેથી જ પ્રતિબંધ હતો, પરંતુ હવે કંપનીઓ માટે અગાઉની સહમતિ વિના તેમના પોતાના ગ્રાહકોને પણ પ્રમોશનલ ઓફર્સ માટે કોલ કરવા પર પ્રતિબંધ મૂકવામાં આવ્યો છે.

અન્ય ઘણા દેશોએ 'ઓપ્ટ-આઉટ' સિસ્ટમ પર આધારિત પગલાં અપનાવ્યાં છે. યુએસમાં, લોકો 'નેશનલ ડુ નોટ કોલ રજિસ્ટ્રી' માટે સાઇન કરાવી શકે છે, જેનાથી અનિચ્છનીય સેલ્સ કોલ્સમાં ઘટાડો થાય છે. NADA પાસે પોતાની "ડુ નોટ કોલ લિસ્ટ" છે, જ્યારે યુનાઇટેડ કિંગડમમાં 'ટેલિફોન પ્રેફરન્સ સર્વિસ' કાર્યરત છે. જે કંપનીઓ 'ઓપ્ટ-આઉટ' કરનાર વ્યક્તિઓને કોલ કરે છે, તેમને પ્રતિ કોલ 500,000 યૂરો સુધીનો દંડ થઈ શકે છે.

ભારતમાં પણ સ્પામ કોલ મોટો પડકાર

ભારતમાં પણ અનિચ્છનીય કમર્શિયલ કોલ્સ અને મેસેજીસ એક મોટી સમસ્યા બની રહ્યા છે. ટેલિકોમ રેગ્યુલેટરી ઓથોરિટી ઓફ ઈન્ડિયા (TRAI) ના જણાવ્યા અનુસાર, એપ્રિલ-જૂન ત્રિમાસિક ગાળા દરમિયાન ટેલિકોમ કંપનીઓએ 24.4 અબજ કોલ્સ અને મેસેજીસને શંકાસ્પદ સ્પામ તરીકે ચિહ્નિત કર્યા હતા. આ આંકડામાં 22.9 અબજ ઇનકમિંગ કોલ્સ અને 1.4 અબજ SMS મેસેજીસનો સમાવેશ થતો હતો. વાસ્તવમાં, દરરોજ સરેરાશ લગભગ 266 મિલિયન શંકાસ્પદ સ્પામ કોલ્સ અને મેસેજીસની ઓળખ કરવામાં આવી હતી. આ સમયગાળા દરમિયાન, તમામ ઇનકમિંગ કોલ્સમાંથી લગભગ 3.2 ટકા કોલ્સ શંકાસ્પદ સ્પામ હોવાનું જણાયું હતું.

ફરીયાદમાં સતત વધારો

AI આધારિત સ્પામ ડિટેક્શન સિસ્ટમ લાગુ કરવા છતાં, ફરિયાદોમાં કોઈ ઘટાડો થયો નથી. TRAI ને એપ્રિલ અને જૂન વચ્ચે 10.8 લાખ ફરિયાદો મળી હતી; જેમાંથી ૫.૫ લાખ ફરિયાદો નિયમો હેઠળ કાર્યવાહી કરવા યોગ્ય હતી. આ ફરિયાદોમાંથી લગભગ 89 ટકા એટલે કે 9.6 લાખ ફરિયાદો TRAI ની 'ડુ નોટ ડિસ્ટર્બ' (DND) એપ દ્વારા નોંધાવવામાં આવી હતી. 2025ના અંતે DND એપના ડાઉનલોડ્સની સંખ્યા લગભગ 28 લાખ હતી, જે વધીને 2026 સુધીમાં 33.1 લાખ થઈ ગઈ હતી.

નિયમ તોડનારા પર કાર્યવાહી

• TRAIએ આ દરમિયાન નિયમોનું ઉલ્લંઘન કરનારાઓ સામેની કાર્યવાહી પણ વધુ કડક બનાવી છે.
• લોનની ઓફર કરવા માટે ટેલિમાર્કેટિંગ કોલ્સ કરવા બદલ હવે જેલની સજા થઈ શકે છે. અહીં ફ્રાન્સના કાયદા અને ભારતના નિયમો વિશે માહિતી આપવામાં આવી છે.
• પ્રથમ વખત નિયમભંગ કરવા બદલ, 1.3 લાખ ટેલિકોમ સંસાધનો 15 દિવસ માટે સ્થગિત કરવામાં આવ્યા હતા.
• વારંવાર નિયમભંગ કરવા બદલ, 46,786 ટેલિકોમ સંસાધનો એક વર્ષ માટે ડિસ્કનેક્ટ કરવામાં આવ્યા હતા.
• 263 મોકલનારાઓને બ્લેકલિસ્ટ કરવામાં આવ્યા હતા.
• 2,873 SMS હેડર્સ બ્લોક કરવામાં આવ્યા હતા.
• ટેલિકોમ સંસાધનોમાં મોબાઈલ નંબર, SMS હેડર્સ અને વ્યાવસાયિક કૉલ્સ કે મેસેજીસ મોકલવા માટે વપરાતી અન્ય સંચાર ચેનલોનો સમાવેશ થાય છે.

શું ફક્ત AI ની સમસ્યા દૂર થઇ જશે?

TRAI અને ટેલિકોમ કંપનીઓ હવે શંકાસ્પદ સ્પામ કોલ્સ અને મેસેજની ઓળખ કરવા માટે AI-આધારિત સિસ્ટમનો ઉપયોગ કરી રહી છે. આનાથી મોટા પ્રમાણમાં આવતા સ્પામ ટ્રાફિકને ચિહ્નિત કરવાનું અને નિયમોનું ઉલ્લંઘન કરનારાઓ સામે પગલાં લેવાનું સરળ બન્યું છે. જોકે, ફરિયાદોની સતત વધતી જતી સંખ્યા એ વાતનો સંકેત આપે છે કે માત્ર ટેક્નોલોજી પર નિર્ભર રહેવાથી આ સમસ્યાનો ઉકેલ લાવી શકાતો નથી. જ્યાં સુધી નિયમોનું કડક પાલન, અસરકારક અમલીકરણ અને ગ્રાહકોની સક્રિય ભાગીદારી સુનિશ્ચિત કરવામાં ન આવે, ત્યાં સુધી અનિચ્છનીય ટેલિમાર્કેટિંગ કોલ્સને સંપૂર્ણપણે નાબૂદ કરવા મુશ્કેલ રહેશે.

આ પણ વાંચોઃ 2027માં આવશે Glass iPhone! Appleના iPhone 20 Proમાં મળશે કર્વ્ડ ગ્લાસ ડિઝાઇન

ફ્રાન્સે 'ઓપ્ટ-ઈન' મોડલને જેમાં ગ્રાહકની અગાઉથી સંમતિ આવશ્યક છે, કાનૂની ધોરણ તરીકે અપનાવ્યું છે. ભારત પણ DND રજિસ્ટ્રી, AI-આધારિત દેખરેખ અને કડક અમલીકરણ જેવા પગલાં અમલમાં મૂકી રહ્યું છે. જોકે, સ્પામ કોલ્સને અસરકારક રીતે રોકવા માટે આ પ્રણાલીઓને વધુ મજબૂત બનાવવાની જરૂર છે.

બધા જ સમાચાર અને અપડેટ્સ મેળવવા માટે પ્લેસ્ટોર/એપ સ્ટોર પર જઇને અથવા આ લાઇન પર ક્લિક કરીને ડાઉનલોડ કરો અમારી લેટેસ્ટ એપ