ન્યૂઝ અપડેટ્સ
ન્યૂઝ અપડેટ્સ
8 ફોટો ગેલેરી
Last Updated: 12:51 PM, 24 October 2026
FOLLOW ON
શેર કરો
1/8
સોનાના ભાવમાં ઘટાડો થાય તેની રાહ જોઈ રહેલા લોકો માટે એક નવા વૈજ્ઞાનિક દાવાએ ચર્ચા જગાવી છે. અમેરિકાની ટેક કંપની મેરેથોન ફ્યુઝનનો દાવો છે કે ન્યુક્લિયર ફ્યુઝન ટેક્નોલોજીની મદદથી પારામાંથી અસલી સોનું બનાવી શકાય છે. જો ભવિષ્યમાં આ ટેક્નોલોજીથી મોટા પ્રમાણમાં સોનું બનવા લાગે તો શું બજારમાં સોનાના ભાવ ઘટશે? જોકે, લેબમાં સોનું બનાવવું અને તેને સસ્તા ભાવે બજારમાં વેચવું એ બંને અલગ બાબતો છે.
આ તસવીર શેર કરો
2/8
સદીઓથી માણસને સામાન્ય ધાતુમાંથી સોનું બનાવવાનું આકર્ષણ રહ્યું છે. જૂના સમયમાં કીમિયાગરો આ પ્રકારના પ્રયોગો કરતા હતા. હવે આધુનિક ન્યુક્લિયર ટેક્નોલોજીની મદદથી આ વિચાર ફરી ચર્ચામાં આવ્યો છે. અમેરિકાના સાન ફ્રાન્સિસ્કોમાં આવેલી મેરેથોન ફ્યુઝન નામની ટેક કંપનીએ દાવો કર્યો છે કે તેણે ન્યુક્લિયર ફ્યુઝનથી પેદા થતા ન્યુટ્રોનનો ઉપયોગ કરીને પારામાંથી સોનું બનાવવાની પ્રક્રિયાનું પ્રદર્શન કર્યું છે.કંપનીના દાવા પ્રમાણે આ પ્રક્રિયામાં પારાના પરમાણુની રચનામાં ફેરફાર કરવામાં આવે છે. આથી સોનું મેળવવાનો વૈજ્ઞાનિક માર્ગ શક્ય બને છે. જોકે, આ ટેક્નોલોજીથી મોટા પ્રમાણમાં સોનું બનાવીને બજારમાં વેચી શકાય છે કે નહીં તે હજી સૌથી મોટો સવાલ છે.
આ તસવીર શેર કરો
ADVERTISEMENT
3/8
આ પ્રક્રિયામાં મર્ક્યુરી-198 એટલે કે પારાના ચોક્કસ સમસ્થાનિક પર ઝડપી ન્યુટ્રોનનો મારો કરવામાં આવે છે. ન્યુક્લિયર પ્રક્રિયા દરમિયાન તેના પરમાણુમાં ફેરફાર થાય છે અને મર્ક્યુરી-197 બને છે. ત્યારબાદ રેડિયોએક્ટિવ ક્ષયની પ્રક્રિયા દ્વારા તે ગોલ્ડ-197માં ફેરવાઈ શકે છે. ગોલ્ડ-197 એ કુદરતી સોનાનું સ્થિર સ્વરૂપ છે.સામાન્ય રાસાયણિક પ્રક્રિયાઓથી એક ધાતુને બીજી ધાતુમાં ફેરવી શકાતી નથી, કારણ કે દરેક તત્ત્વની ઓળખ તેના પરમાણુમાં રહેલા પ્રોટોનની સંખ્યા પરથી નક્કી થાય છે. અહીં પરમાણુની રચનામાં જ ફેરફાર થાય છે. આથી આ પ્રક્રિયા રસાયણશાસ્ત્ર નહીં પરંતુ ન્યુક્લિયર ફિઝિક્સ સાથે સંબંધિત છે.
આ તસવીર શેર કરો
4/8
મેરેથોન ફ્યુઝનનો દાવો છે કે તેણે સોનું બનાવવાની પ્રક્રિયામાં યુરોપિયન ન્યુક્લિયર રિસર્ચ સંસ્થા CERN દ્વારા 2025માં નોંધાયેલા રેકોર્ડની સરખામણીમાં 10 ગણી વધુ ઝડપ હાંસલ કરી છે. આ દાવો સાચો સાબિત થાય તો ન્યુક્લિયર એન્જિનિયરિંગના ક્ષેત્રમાં તે રસપ્રદ પ્રગતિ બની શકે છે.જોકે સોનું બનાવવાની ઝડપ વધવી એનો અર્થ એ નથી કે હવે સોનું સસ્તા ભાવે મળવા લાગશે. વાસ્તવિક ખર્ચ, તૈયાર થતા સોનાનું પ્રમાણ, પ્રક્રિયામાં વપરાતી ઊર્જા અને રેડિયોએક્ટિવ પદાર્થોને સુરક્ષિત રીતે સંભાળવાની જરૂરિયાત જેવા મુદ્દાઓ પણ એટલા જ મહત્ત્વના છે. તેથી કંપનીના દાવાને આધારે સોનાના ભાવમાં તાત્કાલિક ઘટાડાની આગાહી કરી શકાય નહીં.
આ તસવીર શેર કરો
ADVERTISEMENT
5/8
છેલ્લાં વર્ષોમાં લેબમાં તૈયાર થતા હીરાના કારણે કુદરતી હીરાના બજારમાં મોટો ફેરફાર જોવા મળ્યો છે. લેબમાં તૈયાર થતા હીરા કુદરતી હીરા જેવી જ મૂળભૂત રાસાયણિક રચના ધરાવે છે અને ઘણી વખત ઓછા ભાવે ઉપલબ્ધ હોય છે. તેના કારણે કુદરતી હીરાના કેટલાક જથ્થાબંધ ભાવમાં 90 ટકાથી વધુનો ઘટાડો નોંધાયો હોવાના અહેવાલો સામે આવ્યા છે.આથી હવે સોનાના બજારમાં પણ આવી જ સ્થિતિ ઊભી થશે કે કેમ તે અંગે સવાલો ઊઠી રહ્યા છે. જોકે, સોના અને હીરાના બજારમાં મોટો તફાવત છે. સોનાની કિંમત વૈશ્વિક માંગ, કેન્દ્રીય બેન્કોની ખરીદી, વ્યાજદર, ડૉલરની સ્થિતિ અને ભૌગોલિક રાજકીય અનિશ્ચિતતા જેવા પરિબળોથી પ્રભાવિત થાય છે. લેબમાં સોનું બનાવવાની ટેક્નોલોજી સસ્તી અને વ્યાપક બને નહીં ત્યાં સુધી કુદરતી સોનાના ભાવ પર તેની મોટી અસર થવાની શક્યતા ઓછી છે.
આ તસવીર શેર કરો
6/8
લેબમાં સોનું બનાવવાની પ્રક્રિયામાં સૌથી મોટો પડકાર તેનો ખર્ચ છે. ઉપલબ્ધ દાવા અને અંદાજો પ્રમાણે હાલની ટેક્નોલોજીથી એક ગ્રામ સોનું તૈયાર કરવાની પ્રક્રિયા અત્યંત ધીમી અને ખર્ચાળ બની શકે છે. CERNના રેકોર્ડ કરતાં 10 ગણી ઝડપ હોવા છતાં એક ગ્રામ સોનું બનાવવા માટે સૈંકડો વર્ષ જેટલો સમય લાગવાની શક્યતા દર્શાવવામાં આવી છે. આ આંકડો ચોક્કસ ઉત્પાદન પદ્ધતિ અને તેની ક્ષમતા પર આધારિત છે.આ ઉપરાંત ન્યુક્લિયર પ્રક્રિયાથી તૈયાર થયેલા પદાર્થને સુરક્ષિત રીતે વાપરી શકાય તે સ્થિતિમાં લાવવા માટે રેડિયોએક્ટિવિટી અને કૂલિંગ સંબંધિત પડકારોનો સામનો કરવો પડી શકે છે. આ પ્રક્રિયામાં કેટલો સમય લાગશે તે બનતા સમસ્થાનિકો અને રિએક્ટરની રચના પર આધારિત છે.
આ તસવીર શેર કરો
ADVERTISEMENT
7/8
મોટા પ્રમાણમાં સોનું બનાવવા માટે ગીગાવૉટ ક્ષમતાવાળા ટોકામાક જેવા ફ્યુઝન રિએક્ટરનો ઉપયોગ કરવાની કલ્પના કરવામાં આવે છે. જોકે, આ પ્રકારની ટેક્નોલોજીથી સોનાનું વ્યાપારી સ્તરે ઉત્પાદન કરવું હજી મોટો પડકાર છે. હાલ ખાણમાંથી સોનું કાઢવાની સરખામણીમાં લેબમાં સોનું બનાવવું અત્યંત મોંઘું પડે છે.આગામી સમયમાં ટેક્નોલોજીમાં સુધારો થાય અને ઉત્પાદન ખર્ચમાં મોટો ઘટાડો થાય તો સોનાના બજાર પર તેની અસર થઈ શકે છે. પરંતુ અત્યારે સોનાના ભાવ ઘટી જશે એવું માનવું યોગ્ય નથી. હાલ સોનાની કિંમત નક્કી કરવામાં વૈશ્વિક માંગ, કેન્દ્રીય બેન્કોની ખરીદી અને આંતરરાષ્ટ્રીય પરિસ્થિતિઓની ભૂમિકા વધુ મહત્ત્વની છે. એટલે લેબમાં સોનું બનાવવાનો દાવો વિજ્ઞાનની દૃષ્ટિએ રસપ્રદ છે, પરંતુ સામાન્ય ગ્રાહકને સસ્તું સોનું મળતાં હજી ઘણો સમય લાગી શકે છે.
આ તસવીર શેર કરો
8/8
બિઝનેસને લગતો આ આર્ટિકલ ન્યૂઝ આધારિત છે જેમાં રિસ્કનું પ્રમાણ વધુ હોય શકે છે, કોઈ પણ જગ્યાએ રોકાણ કે બિઝનેસને લગતો વહીવટ કરતી વખતે એક વખત માર્કેટ નિષ્ણાંતની સલાહ લેવી જરૂરી છે, vtvgujarati.com કોઈ પણ મુશ્કેલી માટે બંધનકર્તા રહેશે નહીં જેની ખાસ નોંધ લેવી.
આ તસવીર શેર કરો
સંકળાયેલા મુદ્દાઓ
સબસ્ક્રાઇબ કરો
જોવા જેવું
6 ફોટોઝ
Gold Silver Price / સોનું 1900 રૂપિયા સસ્તું થયું, તો ચાંદી કેટલી સસ્તી થઇ? જાણો આજના રેટ
ટોપ સ્ટોરીઝ
