ન્યાયિક / હિંદુ લગ્નમાં કન્યાદાન વિધિ જરુરી નહીં, સાત ફેરા લગ્ન માટે પૂરતાં- HCનો મોટો ચુકાદો

હિંદુઓમાં લગ્નમાં કન્યાદાનનું ખૂબ મહત્વ છે. કન્યાદાન વગર લગ્ન અધૂરા માનવામાં આવે છે પરંતુ હવે હાઈકોર્ટે કન્યાદાનને લઈને એક મહત્વનો ચુકાદો આપ્યો છે. 
અલ્હાબાદ હાઈકોર્ટની લખનઉ બેન્ચે ઠરાવ્યું છે કે હિન્દુ મેરેજ એક્ટ મુજબ હિંદુ લગ્ન માટે કન્યાદાનની વિધિ જરૂરી નથી. જસ્ટિસ સુભાષ વિદ્યાર્થીની સિંગલ બેન્ચે ઠરાવ્યું હતું કે હિન્દુ મેરેજ એક્ટમાં સપ્તપદીને હિન્દુ લગ્નના જરૂરી વિધિ તરીકે જ જોગવાઈ કરવામાં આવી છે અને તેમાં એવી કોઈ જોગવાઈ નથી કે હિંદુ વિવાહની સમાપ્તિ માટે કન્યાદાનની વિધિ જરૂરી છે. 

વધુ વાંચો : લિવ ઈન રિલેશન બાદ બ્રેકઅપ થયું તો આપવું પડશે ભરણપોષણ- HCનો મોટો ચુકાદો

'સાત ફેરા' લગ્નની એકમાત્ર ફરજિયાત વિધિ
જસ્ટિસ સુભાષ વિદ્યાર્થીએ કહ્યું કે હિંદુ મેરેજ એક્ટ, 1955 મુજબ, 'સાત ફેરા' લગ્નની એકમાત્ર ફરજિયાત વિધિ માનવામાં આવે છે. 'કન્યાદાન' એક સાંસ્કૃતિક વિધિ છે જેમાં પિતા પોતાની પુત્રીને વરને સોંપે છે. આ ધાર્મિક વિધિ પિતૃત્વથી સ્ત્રીત્વ સુધીની યાત્રાનું પ્રતીક છે. હાઈકોર્ટે કહ્યું કે 'કન્યાદાન' એક મહત્વપૂર્ણ વિધિ હોઈ શકે છે, પરંતુ લગ્નની માન્યતા માટે તે જરૂરી નથી. કોર્ટે એમ પણ કહ્યું કે આ ધાર્મિક વિધિથી મહિલાઓ સાથે ભેદભાવ થઈ શકે છે. હાઈકોર્ટે કહ્યું કે હિંદુ મેરેજ એક્ટની કલમ 7 જણાવે છે કે હિંદુ લગ્ન લગ્નના કોઈપણ પક્ષના પરંપરાગત સંસ્કારો અને વિધિઓ અનુસાર કરી શકાય છે. જોગવાઈ જણાવે છે કે જ્યાં આવા સંસ્કારો અને સમારંભોમાં સપ્તપદીનો સમાવેશ થાય છે (કન્યા અને વરરાજા દ્વારા પવિત્ર અગ્નિની સામે સંયુક્ત રીતે સાત પગલાં લેવા), લગ્ન સાતમું પગલું ભરવા પર સંપૂર્ણ અને બંધનકર્તા બને છે.

શું હતો કેસ 
આ કેસમાં વિગત એવી છે કે અરજદારે એવો આક્ષેપ કર્યો હતો કે 2015માં લગ્નના સંસ્કારને સમર્થન આપવા માટે તૈયાર કરાયેલા લગ્ન પ્રમાણપત્ર અંગે સાક્ષીઓના અગાઉના નિવેદનોમાં કેટલીક વિસંગતતાઓ હતી. અરજદારે દલીલ કરી હતી કે લગ્ન દરમિયાન કન્યાદાન કરવામાં આવ્યું હતું કે નહીં તે ચકાસવા માટે બે સાક્ષીઓ (એક મહિલા અને તેના પિતા)ની ફરીથી તપાસ કરવી પડશે, કારણ કે કન્યાદાન એ હિન્દુ લગ્નનો આવશ્યક ભાગ છે. જોકે હવે કોર્ટે કન્યાદાનને જરુરી વિધિ ગણાવી નથી.