7 ફોટો ગેલેરી

ધર્મ / કાળી ચૌદશ 2026: ક્યારે કરવું અભ્યંગ સ્નાન અને યમ દીપદાન? જાણો પૂજાવિધિ અને શુભ સમય

Last Updated: 07:32 AM, 7 November 2026

FOLLOW ON

શેર કરો

દિવાળીના પાંચ દિવસના પર્વમાં કાળી ચૌદશનું ખાસ મહત્વ છે. આ દિવસે અભ્યંગ સ્નાન, ભગવાન શ્રીકૃષ્ણની પૂજા અને યમ દીપદાન કરવાની પરંપરા છે.

1/7

1. કાળી ચૌદશનું મહત્વ

દિવાળીના પર્વમાં કાળી ચૌદશનો દિવસ ધાર્મિક રીતે ખાસ માનવામાં આવે છે. નરક ચતુર્દશી, નરક ચૌદસ અને રૂપ ચૌદશ તરીકે પણ ઓળખાતા આ પર્વને લઈને અનેક માન્યતાઓ છે. આ દિવસે વહેલી સવારે અભ્યંગ સ્નાન કરવામાં આવે છે અને સાંજે યમરાજના નામે દીવો પ્રગટાવવામાં આવે છે. પૌરાણિક માન્યતા પ્રમાણે ભગવાન શ્રીકૃષ્ણે આ દિવસે નરકાસુરનો વધ કરીને લોકોને તેના અત્યાચારોથી મુક્ત કર્યા હતા. જાણો કાળી ચૌદશની તિથિ, શુભ મુહૂર્ત, પૂજાવિધિ અને તેની સાથે જોડાયેલી પૌરાણિક કથા.

આ તસવીર શેર કરો

2/7

2. કાળી ચૌદશ 2026 ક્યારે છે? જાણો શુભ મુહૂર્ત

હિંદુ પંચાંગ પ્રમાણે કારતક મહિનાના વદ પક્ષની ચૌદશ તિથિએ કાળી ચૌદશ મનાવવામાં આવે છે. આ વર્ષે કાળી ચૌદશનો પર્વ 7 નવેમ્બર, 2026 એટલે કે શનિવારે મનાવવામાં આવી રહ્યો છે. આ દિવસને નરક ચતુર્દશી, નરક ચૌદસ અને રૂપ ચૌદશ તરીકે પણ ઓળખવામાં આવે છે. દિવાળીના પાંચ દિવસના પર્વમાં આ દિવસનું ખાસ મહત્વ છે. આ દિવસે ભગવાન શ્રીકૃષ્ણ અને યમરાજની પૂજા કરવાની પરંપરા છે. ધાર્મિક માન્યતા પ્રમાણે પૂજા અને દીપદાન કરવાથી ઘરમાં સુખ-શાંતિ આવે છે અને નકારાત્મકતા દૂર થાય છે.કાળી ચૌદશ 2026ના શુભ મુહૂર્તની વાત કરીએ તો ચૌદશ તિથિ 7 નવેમ્બરના રોજ સવારે 10:47 વાગ્યે શરૂ થાય છે અને 8 નવેમ્બરના રોજ સવારે 11:47 વાગ્યે પૂર્ણ થાય છે. અભ્યંગ સ્નાનનો સમય સવારે 5:41થી 6:38 વાગ્યા સુધી છે. ચંદ્રોદયનો સમય સાંજે 5:41 વાગ્યે છે. યમ દીપદાન માટે સાંજે 5:31થી 5:57 વાગ્યા સુધીનો સમય જણાવવામાં આવ્યો છે. સાયંકાળ સંધ્યાનો સમય સાંજે 5:31થી 6:50 વાગ્યા સુધીનો છે.

આ તસવીર શેર કરો

3/7

3. કાળી ચૌદશ પર અભ્યંગ સ્નાનનું શું છે મહત્વ?

કાળી ચૌદશના દિવસે વહેલી સવારે અભ્યંગ સ્નાન કરવાની પરંપરા છે. ધાર્મિક માન્યતા પ્રમાણે સૂર્યોદય પહેલાં સ્નાન કરવું શુભ માનવામાં આવે છે. આ દિવસે શરીર પર તલના તેલની માલિશ કરીને ઉબટન લગાવવામાં આવે છે અને ત્યારબાદ સ્નાન કરવામાં આવે છે. આ વિધિને અભ્યંગ સ્નાન કહેવામાં આવે છે. માનવામાં આવે છે કે આ સ્નાનથી આરોગ્ય, સુંદરતા અને સૌભાગ્ય મળે છે. સ્નાન કર્યા પછી સ્વચ્છ કપડાં પહેરીને ભગવાન શ્રીકૃષ્ણની પૂજા કરવામાં આવે છે. આ વિધિ સાથે દિવસની શરૂઆત કરવાથી મનમાં સકારાત્મક ભાવ આવે છે અને તહેવારની ખુશી વધે છે.

આ તસવીર શેર કરો

4/7

4. કાળી ચૌદશ પર કેવી રીતે કરવી ભગવાન શ્રીકૃષ્ણની પૂજા?

કાળી ચૌદશના દિવસે સવારે વહેલા ઊઠીને અભ્યંગ સ્નાન કરવું જોઈએ. ત્યારબાદ ઘરના પૂજા સ્થળની સફાઈ કરીને ભગવાન શ્રીકૃષ્ણની મૂર્તિ અથવા તસવીર સામે દીવો પ્રગટાવવો. ભગવાનને ફૂલ, ચંદન, ધૂપ, દીપ અને મીઠાઈ અર્પણ કરવી. પૂજા દરમિયાન ભગવાન શ્રીકૃષ્ણનું સ્મરણ કરવું અને નરકાસુરના વધની કથા સાંભળવી. સાંજે ઘરના મુખ્ય દરવાજા, આંગણા અને પૂજા સ્થળે દીવા પ્રગટાવવા જોઈએ. આ દિવસે જરૂરિયાતમંદ લોકોને અનાજ અને કપડાંનું દાન કરવું પણ શુભ માનવામાં આવે છે. ધાર્મિક માન્યતા પ્રમાણે આ રીતે પૂજા કરવાથી ઘરમાં સુખ-શાંતિ અને સમૃદ્ધિ આવે છે.

આ તસવીર શેર કરો

5/7

5. ભગવાન શ્રીકૃષ્ણે કેવી રીતે કર્યો હતો નરકાસુરનો વધ?

પૌરાણિક કથા પ્રમાણે પ્રાચીન સમયમાં નરકાસુર નામનો એક શક્તિશાળી અસુર હતો. તેણે પોતાની શક્તિના જોરે ત્રણેય લોકમાં આતંક ફેલાવ્યો હતો. તે દેવતાઓ, ઋષિ-મુનિઓ અને સામાન્ય લોકોને પણ હેરાન કરતો હતો. નરકાસુરે 16 હજારથી વધુ કન્યાઓને બંધક બનાવી હતી. તેના અત્યાચારોથી પરેશાન થઈને સૌએ ભગવાન શ્રીકૃષ્ણ પાસે મદદ માગી હતી.માન્યતા પ્રમાણે નરકાસુરને એવો વરદાન મળ્યો હતો કે તેનું મૃત્યુ તેની માતાના હાથે જ થઈ શકે. તેની માતા ભૂમિદેવી હતી. ભગવાન શ્રીકૃષ્ણની પત્ની સત્યભામાને ભૂમિદેવીનો અવતાર માનવામાં આવે છે. આ કારણે ભગવાન શ્રીકૃષ્ણ સત્યભામાને સાથે લઈને નરકાસુર સામે યુદ્ધ કરવા પહોંચ્યા હતા.યુદ્ધ દરમિયાન ભગવાન શ્રીકૃષ્ણ અને નરકાસુર વચ્ચે ભયંકર લડાઈ થઈ હતી. એક સમયે નરકાસુરના પ્રહારથી ભગવાન શ્રીકૃષ્ણ મૂર્છિત થયા હોવાનો ઢોંગ કરે છે. આ જોઈને સત્યભામા ગુસ્સે થઈ જાય છે અને નરકાસુર પર બાણ ચલાવે છે. આ રીતે નરકાસુરનો અંત આવે છે અને તેના અત્યાચારોથી લોકોને મુક્તિ મળે છે.નરકાસુરના મૃત્યુ પછી બંધક બનાવવામાં આવેલી તમામ કન્યાઓને મુક્ત કરવામાં આવે છે. પૌરાણિક માન્યતા પ્રમાણે નરકાસુરે મૃત્યુ પહેલાં ભગવાન શ્રીકૃષ્ણ પાસે ઇચ્છા વ્યક્ત કરી હતી કે તેના મૃત્યુના દિવસને લોકો શોકના બદલે ઉત્સવ તરીકે મનાવે. ભગવાન શ્રીકૃષ્ણે તેની આ ઇચ્છા સ્વીકારી હતી. ત્યારથી નરકાસુરના અંતની ખુશીમાં લોકો દીવા પ્રગટાવીને ઉજવણી કરવા લાગ્યા. આ દિવસ નરક ચતુર્દશી અને કાળી ચૌદશ તરીકે મનાવવાની પરંપરા શરૂ થઈ હોવાનું માનવામાં આવે છે.

આ તસવીર શેર કરો

6/7

6. કાળી ચૌદશ પર યમરાજના નામે કેમ કરવામાં આવે છે દીપદાન?

કાળી ચૌદશના દિવસે યમરાજના નામે દીપદાન કરવાની ખાસ પરંપરા છે. આ વિધિને યમ દીપદાન કહેવામાં આવે છે. ધાર્મિક માન્યતા પ્રમાણે આ દિવસે ઘરની બહાર દક્ષિણ દિશામાં દીવો પ્રગટાવવાથી અકાળ મૃત્યુનો ભય દૂર થાય છે. યમરાજની પૂજા અને દીપદાન કરવાથી પરિવારના સભ્યોને લાંબું આયુષ્ય અને આરોગ્ય મળે છે તેવી માન્યતા છે.આ દિવસે ઘરના મુખ્ય દરવાજા ઉપરાંત અન્ય જગ્યાએ પણ દીવા પ્રગટાવવામાં આવે છે. કાળી ચૌદશનો પર્વ લોકોને ખરાબ કામોથી દૂર રહેવા અને સારા કર્મો કરવા પ્રેરણા આપે છે. નરકાસુરના વધની કથા પણ બુરાઈ પર સારાઈની જીતનો સંદેશ આપે છે. દીવા પ્રગટાવીને આ પર્વ ઉજવવાની પરંપરા જીવનમાં પ્રકાશ, સકારાત્મકતા અને સુખ-શાંતિનું મહત્વ સમજાવે છે.

આ તસવીર શેર કરો

7/7

7. DISCLAIMER

ધર્મને લગતો આ આર્ટિકલ માત્ર અલગ-અલગ મળતી માહિતીને આધારિત છે. નહીં કે તમે તેને સત્ય જ માની લો. કારણ કે ધર્મ દરેકની આસ્થાનો વિષય છે. અહીં આપવામાં આવેલી જાણકારીને અનુસરતા પહેલા ધર્મ કે શાસ્ત્ર આધારિત જ્ઞાન ધરાવનારા વિદ્ધાનોની સલાહ લેવી અતિ આવશ્યક રહેશે. નહીં તો કોઇ મુશ્કેલી સર્જાય તો જવાબદારી vtvgujarati.com નહીં રહે. કારણ કે આ આર્ટિકલ ફક્ત ન્યૂઝના હેતુસર પબ્લિશ કરવામાં આવ્યો છે.

આ તસવીર શેર કરો

સંકળાયેલા મુદ્દાઓ

Gujarati smachar Narak Chaturdashi Kali Chaudas 2026