ગુજરાત / હવે સસ્તો થશે ગેસ? ભારતે અમેરિકા પાસેથી ખરીદ્યો 10 લાખ ટન LPG

ભારતની ઊર્જા સુરક્ષા અને ઘરેલું રાંધણ ગેસના પુરવઠાને અવિરત રાખવા માટે કેન્દ્ર સરકારે એક ખૂબ જ મોટો રણનીતિક નિર્ણય લીધો છે. જૂન 2026 ના ચાલુ મહિનામાં ભારત અમેરિકા પાસેથી રેકોર્ડબ્રેક માત્રામાં એલપીજી આયાત કરવા જઈ રહ્યું છે. વિવિધ આંતરરાષ્ટ્રીય ટ્રેડ રિપોર્ટ્સ અનુસાર, આ મહિને અમેરિકાથી ભારત આવનારો પ્રવાહી ગેસનો જથ્થો 10 લાખ ટનના આંકડાને પાર કરી જશે, જે અત્યાર સુધીના ઇતિહાસમાં સૌથી મોટો સપ્લાય ઓર્ડર છે. મધ્ય પૂર્વમાં ઇઝરાયેલ, અમેરિકા અને ઇરાન વચ્ચે ચાલી રહેલા ભારે લશ્કરી તણાવ અને સ્ટ્રેટ ઓફ હોર્મોઝમાં વ્યાપારી જહાજોની અવરજવર પર લાગેલા આંશિક પ્રતિબંધોને કારણે ભારતે આ નવો અને સુરક્ષિત રસ્તો અપનાવવો પડ્યો છે.

સામાન્ય રીતે 90% સપ્લાય મિડલ ઇસ્ટથી થતો હતો

વાસ્તવમાં, ભારત પોતાની ઘરેલું ગેસ સિલિન્ડરની જરૂરિયાતોને પૂરી કરવા માટે મોટાભાગે આયાત પર જ નિર્ભર રહે છે. સામાન્ય દિવસોમાં દેશની કુલ એલપીજી જરૂરિયાતના આશરે 90% જેટલો હિસ્સો સાઉદી અરેબિયા, સંયુક્ત આરબ અમીરાત, કતાર અને અન્ય મધ્ય પૂર્વીય દેશોમાંથી પૂરો કરવામાં આવે છે. ભારત દર મહિને અંદાજે 20 લાખ ટન એલપીજી આયાત કરે છે. જો કે, તાજેતરમાં ઊભા થયેલા ભૌગોલિક-રાજકીય સંકટને કારણે એપ્રિલ 2026 માં ભારતની એલપીજી આયાત ઘટીને માત્ર 6.96 લાખ ટનના તળિયે પહોંચી ગઈ હતી, જેનાથી દેશમાં ગેસની અછત સર્જાવાનો ખતરો ઊભો થયો હતો.

સ્થિતિની ગંભીરતાને સમજીને ભારત સરકારે સમયસર મધ્યસ્થી કરી અને દેશની સરકારી તેલ કંપનીઓને તાત્કાલિક અમેરિકાના સ્પોટ માર્કેટમાંથી ગમે તે ભાવે એલપીજી ખરીદવાનો આદેશ આપ્યો હતો. સરકારની પ્રાથમિકતા કોઈપણ ભોગે ભારતીય પરિવારોના રસોડા સુધી પહોંચતા ઘરેલું સિલિન્ડરના સપ્લાયને સુરક્ષિત રાખવાની હતી. આ આક્રમક ખરીદીના કારણે મે મહિનામાં આયાત વધીને 11.5 લાખ ટન થઈ ગઈ અને જૂન મહિનામાં આ આંકડો 11 થી 12 લાખ ટન ની વચ્ચે રહેવાનો અંદાજ છે, જેમાં સિંહફાળો એકલા અમેરિકાનો (10 Lakh Ton થી વધુ) છે.

વ્યાપાર સંતુલન અને ભારતની આંતરિક રણનીતિ

ઊર્જા ક્ષેત્રના નિષ્ણાતોના મતે, ભારત લાંબા સમયથી અમેરિકા સાથે વ્યાપાર સંતુલન જાળવી રાખવા માટે ત્યાંથી એનર્જી આયાત વધારવાનું વિચારી રહ્યું હતું, પરંતુ મધ્ય પૂર્વના યુદ્ધે આ પ્રક્રિયાને રોકેટ ગતિ આપી દીધી છે.

બીજી તરફ ભારતે માત્ર વિદેશી આયાત પર નિર્ભર રહેવાને બદલે સ્થાનિક સ્તરે પણ મજબૂત પગલાં લીધા છે...

• દેશની સ્થાનિક રિફાઇનરીઓને એલપીજીનું ઉત્પાદન મહત્તમ સ્તરે વધારવા માટે સૂચના આપવામાં આવી છે.
• કોમર્શિયલ વપરાશના બદલે ઘરેલું ગ્રાહકોને (Domestic Consumers) પ્રથમ પ્રાથમિકતા આપવામાં આવી છે.
• દેશના શહેરોમાં પાઇપ્ડ નેચરલ ગેસ (PNG) કનેક્શનના નેટવર્કને ઝડપી બનાવવામાં આવ્યું છે, જેના લીધે એલપીજીના વપરાશમાં સીધો 15% થી 20% સુધીનો ઘટાડો નોંધાયો છે જે એક સકારાત્મક સંકેત છે.

જૂન મહિનામાં અન્ય દેશો પાસેથી મળનારો સપ્લાય

અમેરિકા ઉપરાંત ભારતને જૂન મહિનામાં યુએઈ તરફથી આશરે 3 થી 4 લાખ ટન એલપીજી મળવાની આશા છે. આ સિવાય કુવૈત પણ ભારતને લગભગ 45,000 ટન ગેસ સપ્લાય કરી રહ્યું છે. ઈરાન, ઓમાન, કતાર, અલ્જીરિયા અને નાઇજીરિયા જેવા દેશોમાંથી પણ મર્યાદિત માત્રામાં પુરવઠો ચાલુ રાખવામાં આવ્યો છે જેથી સપ્લાય ચેઈન ક્યાંય બ્રેક ન થાય.

આ પણ વાંચો : અચાનક આગ લાગે ત્યારે બચવા શું કરવું? જાણો જીવ બચાવવાના મહત્વના ઉપાય

નિષ્ણાતો માને છે કે આગામી દિવસોમાં જો સ્ટ્રેટ ઓફ હોર્મોઝ સંપૂર્ણપણે ખુલી જશે, તો મધ્ય પૂર્વથી સપ્લાય સામાન્ય થતાં જ આંતરરાષ્ટ્રીય બજારમાં એલપીજીના ભાવ પરનું દબાણ ઘટી જશે. તેનાથી આગામી મહિનાઓમાં ભારતીય ગ્રાહકો માટે રાંધણ ગેસના ભાવ સસ્તા થવાની પ્રબળ શક્યતા છે.

બધા જ સમાચાર અને અપડેટ્સ મેળવવા માટે પ્લેસ્ટોર/એપ સ્ટોર પર જઇને અથવા આ લાઇન પર ક્લિક કરીને ડાઉનલોડ કરો અમારી લેટેસ્ટ એપ