નેશનલ / IRIS Dena પર અમેરિકાના હુમલા પહેલા ભારતે ઈરાની જહાજને આપ્યો હતો આશ્રય

હિંદ મહાસાગર વિસ્તારમાં છેલ્લા કેટલાક દિવસોથી વધતા જતાં જિયોપોલિટિકલ તણાવ વચ્ચે એક મહત્વપૂર્ણ અને સંવેદનશીલ ઘટનાક્રમ સામે આવ્યો છે. અમેરિકાની એક સબમરીન દ્વારા ઈરાનના જંગી જહાજ IRIS Denaને ટોર્પીડો હુમલા દ્વારા નિશાન બનાવવામાં આવી અને તે સમુદ્રમાં ડૂબી ગયું હોવાની માહિતી સામે આવી છે. આ ઘટનાએ આખા વિસ્તારમાં સુરક્ષા અને સૈન્ય પરિસ્થિતિ અંગે ચિંતાઓને વધુ તેજ બનાવી દીધી છે. ખાસ વાત એ છે કે આ હુમલા પહેલાં ઈરાને ભારત પાસે તેના બીજા નૌસેનાના જહાજને તાત્કાલિક રીતે ભારતીય બંદર પર ડોકિંગ કરવાની મંજૂરી માગી હતી.

સરકારી સૂત્રોના જણાવ્યા અનુસાર ઈરાનના નૌકાદળનું એક જંગી જહાજ IRIS Lavan ગંભીર ટેક્નિકલ ખામીનો સામનો કરી રહ્યું હતું. આ સમસ્યાને ધ્યાનમાં રાખીને ઈરાન તરફથી ભારતને તાત્કાલિક સહાય માટે સંપર્ક કરવામાં આવ્યો હતો. ઈરાનની વિનંતી બાદ ભારતે માનવતાવાદી અને નૌકાસંબંધિત આંતરરાષ્ટ્રીય પરંપરાઓને ધ્યાનમાં રાખીને કોચ્ચિ બંદર પર આ જહાજને ઇમરજન્સી ડોકિંગની મંજૂરી આપી હતી. ત્યારબાદ 1 માર્ચના રોજ આ જહાજને સત્તાવાર રીતે કોચ્ચિમાં પ્રવેશ કરવાની પરવાનગી આપવામાં આવી હતી.

કોચ્ચિમાં પહોંચ્યા બાદ જહાજના 183 ક્રૂ મેમ્બર્સ માટે ભારતીય નૌસેનાની સુવિધાઓમાં રહેવાની વ્યવસ્થા પણ કરવામાં આવી છે. હાલમાં જહાજની ટેક્નિકલ તપાસ ચાલી રહી છે અને એન્જિન તથા અન્ય મશીનરીમાં આવેલી ખામીઓને સુધારવા માટે જરૂરી પ્રક્રિયા હાથ ધરવામાં આવી રહી છે. ભારતે આ મામલે માનવતાવાદી દૃષ્ટિકોણ અપનાવ્યો હોવાનું માનવામાં આવે છે, કારણ કે સમુદ્રમાં તાત્કાલિક ટેક્નિકલ સમસ્યા સર્જાય ત્યારે નજીકના દેશો સહાયતા આપે તે આંતરરાષ્ટ્રીય પરંપરા છે.

બીજી તરફ, ઈરાનનું જંગી જહાજ IRIS Dena એટલું નસીબદાર સાબિત થયું નથી. આ જહાજ તાજેતરમાં ભારત દ્વારા આયોજિત MILAN Multilateral Naval Exerciseમાં ભાગ લઈને પોતાના દેશમાં પરત ફરી રહ્યું હતું. પરંતુ શ્રીલંકાના દરિયાકિનારે પહોંચ્યા પછી થોડા સમય બાદ જ તે અમેરિકી સબમરીન દ્વારા દાગવામાં આવેલા ટોર્પીડોના નિશાને આવી ગયું. આ હુમલામાં ઓછામાં ઓછા 87 ઈરાની નૌસૈનિકોના મૃત્યુ થયાની માહિતી સામે આવી રહી છે.

સૂત્રોના જણાવ્યા મુજબ આ ઘટના 4 માર્ચના રોજ શ્રીલંકાના ગાલે બંદરથી લગભગ 40 નોટિકલ માઈલ દૂર આંતરરાષ્ટ્રીય જળ વિસ્તારમાં બની હતી. જણાવવામાં આવે છે કે જંગી જહાજે સવારે એક ડિસ્ટ્રેસ કોલ પણ મોકલ્યો હતો, જેમાં જહાજમાં થયેલા વિસ્ફોટ વિશે માહિતી આપવામાં આવી હતી. પરંતુ જ્યારે સુધી શ્રીલંકાના બચાવ દળો ઘટનાસ્થળે પહોંચ્યા, ત્યાં સુધીમાં જહાજ સમુદ્રમાં ડૂબી ચૂક્યું હતું અને ઘણા ક્રૂ મેમ્બર્સના જીવ ગયા હતા.

આ સમગ્ર ઘટનાક્રમ હિંદ મહાસાગર વિસ્તારમાં વધતા સૈન્ય તણાવને વધુ ગંભીર બનાવે છે. એક તરફ ઈરાનનું એક જંગી જહાજ ટેક્નિકલ કારણોસર ભારતના બંદરે સુરક્ષિત રીતે શરણ લઈ રહ્યું છે, જ્યારે બીજી તરફ તેનું સિસટર શિપ સમુદ્રની ગહનાઈમાં સમાઈ ગયું છે. આ ઘટનાએ ભારત, ઈરાન, અમેરિકા અને અન્ય દેશો વચ્ચેના રાજકીય અને સૈન્ય સંબંધોને લઈને ચર્ચાઓને વધુ વેગ આપ્યો છે.

વિશેષજ્ઞોનું માનવું છે કે પશ્ચિમ એશિયામાં ઈરાન, અમેરિકા અને ઈઝરાયેલ વચ્ચે ચાલી રહેલા તણાવનો પ્રભાવ હવે હિંદ મહાસાગર વિસ્તારમાં પણ જોવા મળી રહ્યો છે. દરિયાઈ માર્ગો વૈશ્વિક વેપાર માટે અત્યંત મહત્વપૂર્ણ હોવાથી આવી ઘટનાઓ આંતરરાષ્ટ્રીય રાજનીતિ અને સુરક્ષા માટે મોટી અસરકારક બની શકે છે. આગામી દિવસોમાં આ મુદ્દે વધુ રાજકીય અને રાજદ્વારી પ્રતિક્રિયાઓ જોવા મળી શકે છે.

વધુ વાંચો : ચાર ધામ યાત્રા માટે રજિસ્ટ્રેશન શરુ થયું, જાણો ઓનલાઈન કેવી રીતે અરજી કરવી

આ ઘટનાએ ફરી એક વખત સાબિત કર્યું છે કે વૈશ્વિક રાજકીય તણાવ માત્ર એક વિસ્તારમાં સીમિત રહેતો નથી. તેનો પ્રભાવ આસપાસના સમુદ્રી વિસ્તારો, વેપાર માર્ગો અને અન્ય દેશોની સુરક્ષા નીતિઓ પર પણ પડે છે. ભારત માટે પણ આ ઘટના મહત્વપૂર્ણ છે કારણ કે તે હિંદ મહાસાગર વિસ્તારમાં સ્થિરતા જાળવવા માટે મહત્વપૂર્ણ ભૂમિકા ભજવી રહ્યું છે.

બધા જ સમાચાર અને અપડેટ્સ મેળવવા માટે પ્લેસ્ટોર/એપ સ્ટોર પર જઇને અથવા આ લાઇન પર ક્લિક કરીને ડાઉનલોડ કરો અમારી લેટેસ્ટ એપ