India-EU FTA / સસ્તી કાર, રોકાણ અને લાખો નોકરીઓ... ભારત-યુરોપિયન યુનિયન સોદાના 10 મોટા ફાયદા

ભારત અને યુરોપિયન યુનિયન વચ્ચે થયેલા ઐતિહાસિક ફ્રી ટ્રેડ એગ્રીમેન્ટ (FTA)એ વૈશ્વિક વેપારની દિશામાં એક નવો અધ્યાય ઉમેર્યો છે. 27 જાન્યુઆરીના રોજ આ સમજૂતી પર સત્તાવાર રીતે મોહર લાગતા જ તેને ભારત માટે ગેમચેન્જર તરીકે જોવામાં આવી રહી છે. વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીએ આ કરારને દાયકાઓથી અટવાયેલી વાતચીતનો સફળ અંત ગણાવ્યો અને કહ્યું કે આ ડીલ ભારત અને યુરોપ વચ્ચે વિશ્વાસ, વિકાસ અને સહકારના નવા યુગની શરૂઆત કરશે.

આ કરાર હેઠળ ભારત અને યુરોપિયન યુનિયન એકબીજાના બજારો મોટા પાયે ખોલવા પર સંમત થયા છે. અંદાજે 90 ટકા સુધીના ઉત્પાદનો પર લાગતા ટેરિફને ધીમે ધીમે ઘટાડવામાં આવશે અથવા સંપૂર્ણ રીતે દૂર કરવામાં આવશે. તેના પરિણામે યુરોપમાંથી આવતાં ઘણા ઉત્પાદનો ભારતમાં સસ્તા થશે, જ્યારે ભારતીય ઉત્પાદનોને યુરોપના વિશાળ બજારમાં સરળ પ્રવેશ મળશે. આ બદલાવ ભારતના નિકાસક્ષેત્ર માટે મોટી તક લઈને આવ્યો છે.

ફ્રી ટ્રેડ એગ્રીમેન્ટથી ભારતના નિકાસમાં નોંધપાત્ર વધારો થવાની શક્યતા છે. ટેક્સટાઇલ, રેડીમેડ ગાર્મેન્ટ્સ, ચામડાના ઉત્પાદનો, જ્વેલરી, ફાર્માસ્યુટિકલ્સ અને એન્જિનિયરિંગ ગુડ્સ જેવા ક્ષેત્રોમાં યુરોપમાં માંગ વધશે. આ ઉત્પાદનો પર ટેરિફ ઘટાડાતા ભારતીય કંપનીઓ વધુ સ્પર્ધાત્મક બની શકશે. નિષ્ણાતોનું માનવું છે કે આ કરારના કારણે 2031 સુધીમાં ભારતના નિકાસમાં આશરે 50 અબજ ડોલરનો વધારો થઈ શકે છે.

આ કરારનો એક મહત્વપૂર્ણ પાસો ગ્રીન ટ્રાંઝિશન સાથે જોડાયેલો છે. યુરોપિયન યુનિયન તરફથી આગામી બે વર્ષમાં ભારતને લગભગ 500 મિલિયન યુરોની સહાય આપવામાં આવશે, જેનો ઉપયોગ ગ્રીનહાઉસ ગેસ ઉત્સર્જન ઘટાડવા અને પર્યાવરણમૈત્રી વિકાસને પ્રોત્સાહન આપવા માટે થશે. આ સહાય ભારતના ગ્રીન એનર્જી અને ક્લાઈમેટ એક્શન લક્ષ્યોને મજબૂતી આપશે.

યુરોપના બજારમાં ભારતીય ઉત્પાદનો વધુ સસ્તા બનતા ચીન, બાંગ્લાદેશ અને વિયેતનામ જેવા દેશોને સીધી સ્પર્ધા મળશે. ભારત વધુ માત્રામાં અને વધુ કેટેગરીમાં ઉત્પાદનો યુરોપમાં સપ્લાય કરી શકશે. આ માત્ર વેપાર વધારો નહીં, પરંતુ ભારતને વૈશ્વિક સપ્લાય ચેનમાં વધુ મજબૂત સ્થાન અપાવશે.

ભારતમાં યુરોપિયન રોકાણમાં પણ મોટો વધારો થવાની શક્યતા છે. જર્મની, ફ્રાન્સ અને ઇટાલી જેવી દેશોની કંપનીઓ મેન્યુફેક્ચરિંગ, ગ્રીન એનર્જી, ઓટોમોબાઈલ અને સેમિકન્ડક્ટર જેવા ક્ષેત્રોમાં રોકાણ વધારી શકે છે. આ રોકાણોથી ‘મેક ઇન ઇન્ડિયા’ અભિયાનને વેગ મળશે અને સીધા તથા પરોક્ષ રીતે લાખો નવી નોકરીઓ સર્જાવાની સંભાવના છે.

સેવા ક્ષેત્ર માટે પણ આ કરાર મહત્વપૂર્ણ સાબિત થશે. આઈટી, સોફ્ટવેર, ફિનટેક અને પ્રોફેશનલ સર્વિસિસ માટે યુરોપિયન બજારમાં પ્રવેશ સરળ બનશે. સાથે જ યુરોપિયન કંપનીઓ માટે ભારતીય બજારમાં કામ કરવું સરળ બનશે, જેના કારણે લાંબા ગાળે વ્યૂહાત્મક અને આર્થિક મજબૂતી વધશે.

મશીનરી, રાસાયણિક અને ફાર્માસ્યુટિકલ ક્ષેત્રોમાં ટેરિફમાં મોટો ઘટાડો થવાનો છે. મશીનરી પર 44 ટકા સુધી, કેમિકલ્સ પર 22 ટકા અને ફાર્માસ્યુટિકલ્સ પર 11 ટકા સુધીના શુલ્ક મોટા ભાગે દૂર કરવામાં આવશે. પરિણામે દવાઓ, મેડિકલ ઉપકરણો અને ઔદ્યોગિક મશીનરી વધુ સસ્તી થશે, જે આરોગ્ય અને ઉદ્યોગ બંને ક્ષેત્રોને લાભ આપશે.

આ ડીલનો સૌથી વધુ ચર્ચાસ્પદ મુદ્દો કાર પરના ટેક્સમાં ઘટાડો છે. યુરોપિયન કાર પર લાગતો ટેરિફ ધીમે ધીમે ઘટીને 10 ટકા સુધી આવશે. જોકે, આ લાભ માટે દર વર્ષે 2.5 લાખ વાહનોની મર્યાદા નક્કી કરવામાં આવી છે. આ પગલાથી ભારતીય ગ્રાહકોને સસ્તી પ્રીમિયમ કાર્સ મળશે અને ઓટો ઇન્ડસ્ટ્રીમાં સ્પર્ધા વધશે.

આ ઉપરાંત, યુરોપિયન વાઇન, બીયર અને સ્પિરિટ્સ પર ટેક્સમાં ઘટાડાથી આ ઉત્પાદનો વધુ સસ્તા થશે. ઓલિવ ઓઇલ, માર્જરીન અને વેજિટેબલ ઓઇલ પર ટેરિફ સંપૂર્ણપણે હટાવવામાં આવ્યો છે. મેડિકલ અને સર્જિકલ સાધનો પર લગભગ 90 ટકા ઉત્પાદનો માટે ટેક્સ દૂર થવાથી સારવાર અને તપાસ વધુ સસ્તી બનવાની શક્યતા છે. સાથે જ ફાઇનાન્શિયલ અને મેરીટાઇમ સેવાઓ જેવી સેવાઓ પણ વધુ સરળ અને સસ્તી બની શકે છે.