તમારા કામનું / AI યુગમાં વધ્યું ઓનલાઈન ફ્રોડનું જોખમ, આ રીતે તમારા બેંક એકાઉન્ટને રાખો સુરક્ષિત

આજના સમયમાં બેન્કિંગથી લઈને ઓનલાઈન શોપિંગ અને સોશિયલ મીડિયા સુધી લગભગ દરેક કામ માટે ઇન્ટરનેટનો ઉપયોગ થાય છે. પરંતુ એક નાની ભૂલ પણ તમારા બેંક એકાઉન્ટ અને ખાનગી માહિતીને જોખમમાં મૂકી શકે છે. AIની મદદથી સાયબર હુમલાનું જોખમ વધી રહ્યું છે ત્યારે ફોન, લેપટોપ અને બેંક એકાઉન્ટને સુરક્ષિત રાખવા માટે કેટલીક બાબતોનું ધ્યાન રાખવું જરૂરી છે.

AIના યુગમાં સાયબર હુમલાનું જોખમ કેમ વધી રહ્યું છે?

આર્ટિફિશિયલ ઇન્ટેલિજન્સ એટલે કે AIના વધતા ઉપયોગ સાથે સાયબર ગુનેગારો માટે સોફ્ટવેરની નબળાઈઓ શોધવી અને તેનો ફાયદો ઉઠાવવાનો પ્રયાસ કરવો સરળ બની શકે છે. આવી નબળાઈઓનો ઉપયોગ કરીને વેબસાઇટના સર્વર પર કબજો મેળવવો, ડેટાની ચોરી કરવી અથવા ઓનલાઈન સેવાઓને ખોરવી નાખવાનો પ્રયાસ થઈ શકે છે. અમેરિકાની નેશનલ સિક્યોરિટી એજન્સી (NSA)એ પણ સોફ્ટવેરની કેટલીક નબળાઈઓનો ફાયદો ઉઠાવીને હુમલા થવાના જોખમ અંગે ચેતવણી આપી છે.PHP નામની પ્રોગ્રામિંગ ભાષાનો ઉપયોગ અનેક વેબસાઇટ બનાવવા માટે થાય છે. આ ભાષામાં સુરક્ષા સંબંધિત નબળાઈઓ સામે આવ્યા બાદ વેબસાઇટ અને સર્વરની સુરક્ષાને લઈને ચિંતા વધી છે. આવી સ્થિતિમાં માત્ર મજબૂત પાસવર્ડ રાખવો પૂરતો નથી. ફોન, કમ્પ્યુટર અને અન્ય ડિજિટલ ડિવાઇસને પણ સુરક્ષિત રાખવાં જરૂરી છે.

eMudhraના ડિજિટલ સર્ટિફિકેટમાં શું ખામી સામે આવી?

તાજેતરમાં ડિજિટલ સિક્યોરિટી કંપની eMudhraનાં કેટલાંક ડિજિટલ સર્ટિફિકેટમાં સુરક્ષા સંબંધિત નબળાઈ સામે આવી હતી. આ ઘટનાને પગલે Google, Apple અને Microsoft જેવી ટેક કંપનીઓએ અસરગ્રસ્ત સર્ટિફિકેટ પરનો વિશ્વાસ ઘટાડ્યો હતો. ડિજિટલ સર્ટિફિકેટનો ઉપયોગ વેબસાઇટ અને ડિજિટલ સેવાઓની ઓળખ તથા સુરક્ષિત કનેક્શન સ્થાપિત કરવા માટે થાય છે.જોકે, eMudhraએ જણાવ્યું હતું કે તેની સિસ્ટમમાં ઘૂસણખોરી અથવા ડેટાની ચોરી થઈ હોવાની જાણ થઈ નથી. કંપનીએ એમ પણ કહ્યું હતું કે ભારતમાં તેની ડિજિટલ સિગ્નેચર અને eSign સેવાઓ પર અસર થઈ નથી. આ ઘટનાએ ફરી એક વખત બતાવ્યું છે કે ડિજિટલ સુરક્ષામાં નાની ખામી પણ કેટલી ગંભીર બની શકે છે. તેથી યુઝર્સે પોતાના ડેટા અને એકાઉન્ટને સુરક્ષિત રાખવા માટે સાવચેતી રાખવી જોઈએ.

ફોન અને એકાઉન્ટ માટે સ્ટ્રોન્ગ પાસવર્ડ રાખો

તમારા બેંક એકાઉન્ટ, ઇમેઇલ અને સોશિયલ મીડિયા એકાઉન્ટ માટે મજબૂત અને અલગ-અલગ પાસવર્ડ રાખવા જરૂરી છે. એક જ પાસવર્ડનો ઉપયોગ દરેક જગ્યાએ કરવાથી એક એકાઉન્ટની માહિતી લીક થાય તો બીજા એકાઉન્ટ પણ જોખમમાં આવી શકે છે. પાસવર્ડમાં મોટા અને નાના અક્ષરો, આંકડા તથા વિશેષ ચિહ્નોનો ઉપયોગ કરી શકાય છે.આ ઉપરાંત જ્યાં સુવિધા ઉપલબ્ધ હોય ત્યાં ટૂ-ફેક્ટર ઓથેન્ટિકેશન (2FA) ચાલુ રાખો. આ સુવિધામાં પાસવર્ડ ઉપરાંત બીજી રીતે પણ ઓળખની પુષ્ટિ કરવી પડે છે. તેનાથી કોઈને તમારો પાસવર્ડ મળી જાય તો પણ એકાઉન્ટમાં પ્રવેશ મેળવવો મુશ્કેલ બની શકે છે. ફોન અને લેપટોપમાં સુરક્ષા અપડેટ્સ પણ સમયસર ઇન્સ્ટોલ કરો.

આ પણ વાંચોઃ YouTubeની જાહેરાતોથી મળશે છુટકારો! Airtelના ₹200ના રિચાર્જમાં 18થી વધુ OTT પ્લેટફોર્મનો લાભ

બેંક કે કંપનીના નામે આવતા મેસેજથી સાવધાન રહો

સાયબર ગુનેગારો ઘણી વખત બેંક, સરકારી વિભાગ અથવા જાણીતી કંપનીના નામે ફેક મેસેજ મોકલે છે. આવા મેસેજમાં એકાઉન્ટ બંધ થઈ જવાની અથવા તેને સુરક્ષિત રાખવા માટે તરત લિંક પર ક્લિક કરવાની ચેતવણી આપવામાં આવે છે. લોકો ગભરાઈને લિંક ખોલે ત્યારે તેમની અંગત માહિતી ચોરાવાનું જોખમ રહે છે.સાયબર સુરક્ષા નિષ્ણાત નિક એડમ્સે પણ અજાણી લિંકથી સાવચેત રહેવાની સલાહ આપી છે. બેંક કે કંપનીના નામે કોઈ મેસેજ આવે તો તેમાં આપેલી લિંક પર ક્લિક કરવાને બદલે તેની સત્તાવાર વેબસાઇટ જાતે ખોલો અથવા અધિકૃત એપમાં માહિતી તપાસો. કોઈની સાથે OTP, પાસવર્ડ કે બેંકિંગની ગુપ્ત માહિતી શેર ન કરો. ફોન પર કોઈ પોતાને બેંક કર્મચારી ગણાવે તો પણ ગુપ્ત વિગતો આપવાનું ટાળો.

ઓનલાઈન પેમેન્ટ પછી બેંક એકાઉન્ટ તપાસતા રહો

ઓનલાઈન શોપિંગ કરતી વખતે ખાસ કરીને અજાણી વેબસાઇટ પર પેમેન્ટ કરતાં પહેલાં તેની વિશ્વસનીયતા તપાસો. કોઈ ઓફર ખૂબ જ આકર્ષક લાગે તો તરત ચુકવણી કરવાને બદલે પહેલાં વેબસાઇટ વિશે માહિતી મેળવો. અજાણી લિંક દ્વારા પેમેન્ટ કરવાની અથવા શંકાસ્પદ એપમાં બેંકિંગ વિગતો નાખવાની ભૂલ ન કરો.અમેરિકન બેન્કર્સ એસોસિએશનના પૉલ બેન્ડાના જણાવ્યા અનુસાર બેંકો સાયબર સુરક્ષા મજબૂત કરવા સતત પ્રયાસ કરે છે, પરંતુ ગ્રાહકોએ પણ સાવચેત રહેવું જરૂરી છે. તમારા બેંક એકાઉન્ટમાં ટ્રાન્ઝેક્શન એલર્ટ ચાલુ રાખો અને સમયાંતરે સ્ટેટમેન્ટ તપાસતા રહો. જો તમારા ધ્યાનમાં એવું ટ્રાન્ઝેક્શન આવે જે તમે કર્યું નથી તો તરત બેંકના સત્તાવાર માધ્યમથી સંપર્ક કરીને તેની જાણ કરો.

માત્ર યુઝર્સની સાવચેતીથી બધા સાયબર હુમલા અટકશે?

ઓનલાઈન સુરક્ષાની આખી જવાબદારી માત્ર યુઝર્સની નથી. વેબસાઇટ અને એપ બનાવતી કંપનીઓએ પણ સોફ્ટવેરની નબળાઈઓ સમયસર શોધીને તેને દૂર કરવી જરૂરી છે. યુનિવર્સિટી ઑફ સરેના સાયબર સુરક્ષા નિષ્ણાતના જણાવ્યા અનુસાર સોફ્ટવેરની નબળાઈઓ શોધવાનું ઝડપથી સરળ બની રહ્યું છે, પરંતુ અલગ-અલગ સિસ્ટમમાં તેનો ઉકેલ લાગુ કરવો હજી પણ પડકારરૂપ છે.આથી કંપનીઓએ સમયસર સુરક્ષા અપડેટ્સ જાહેર કરવા જોઈએ અને યુઝર્સે પણ તેને વિલંબ કર્યા વિના ઇન્સ્ટોલ કરવા જોઈએ. મજબૂત પાસવર્ડ, ટૂ-ફેક્ટર ઓથેન્ટિકેશન, સુરક્ષિત ઓનલાઈન પેમેન્ટ અને અજાણી લિંકથી અંતર જેવી આદતો સાયબર ફ્રોડનું જોખમ ઘટાડવામાં મદદ કરી શકે છે. જોકે, કોઈ એક ઉપાય સંપૂર્ણ સુરક્ષાની ગેરંટી આપતો નથી. તેથી ડિજિટલ દુનિયામાં સાવચેતી રાખવી એ જ સૌથી જરૂરી બાબત છે.

બધા જ સમાચાર અને અપડેટ્સ મેળવવા માટે પ્લેસ્ટોર/એપ સ્ટોર પર જઇને અથવા આ લાઇન પર ક્લિક કરીને ડાઉનલોડ કરો અમારી લેટેસ્ટ એપ