National / 72 મોટા શહેરોના વૈશ્વિક ક્લાઈમેટ રિસ્ક રેન્કિંગમાં અમદાવાદ સૌથી વધુ જોખમી, જુઓ ચોંકાવનારો રિપોર્ટ

અમદાવાદને લઈને એક ચિંતાજનક માહિતી સામે આવી છે. દુનિયાના 72 સૌથી મોટા શહેરી કેન્દ્રો પર કરવામાં આવેલા નવા મૂલ્યાંકનમાં અમદાવાદને સૌથી વધુ જોખમ ધરાવતા શહેર તરીકે સ્થાન આપવામાં આવ્યું છે. આ રેન્કિંગમાં શહેરોનું મૂલ્યાંકન તેમના પર રહેલા આબોહવા જોખમ અને આ જોખમ સામે લડવાની તથા પરિસ્થિતિ પ્રમાણે પોતાને બદલવાની ક્ષમતાના આધારે કરવામાં આવ્યું છે.

આ રેન્કિંગ ભૂ-અવકાશી AI કંપની આલ્ફાજીઓ દ્વારા તૈયાર કરવામાં આવ્યું છે. તેમાં શહેરોમાં રહેલા અલગ-અલગ આબોહવા જોખમોને ધ્યાનમાં લેવામાં આવ્યા છે. તેમાં આંતરિક અને દરિયાકાંઠાના પૂર, ગરમીનો તણાવ, દુષ્કાળ, જંગલની આગ અને વાવાઝોડાના પવન જેવા જોખમો સામેલ છે. આ સાથે શહેર આ જોખમ સામે કેટલું તૈયાર છે તે પણ જોવામાં આવ્યું છે.

આ શહેર પૂરના મોટા જોખમનો સામનો કરે

અમદાવાદની વાત કરીએ તો નદી કિનારે આવેલું આ શહેર પૂરના મોટા જોખમનો સામનો કરે છે. મૂલ્યાંકનમાં અમદાવાદને ઓળખવામાં આવેલા આબોહવા જોખમો સામે નબળી રીતે અનુકૂળ શહેર ગણવામાં આવ્યું છે. એટલે કે શહેર સામે જોખમ તો છે જ, પરંતુ આ જોખમને પહોંચી વળવા માટેની વ્યવસ્થા અને અનુકૂલન ક્ષમતા પણ ચિંતાનો વિષય બની છે.

ક્ષમતા તપાસવા માટે પ્રારંભિક ચેતવણી પ્રણાલી

આ મૂલ્યાંકનમાં શહેરોની અનુકૂલન ક્ષમતા તપાસવા માટે પ્રારંભિક ચેતવણી પ્રણાલી, શાસન, નીતિ, પૂર સામેના અવરોધ અને વધારે ક્ષમતાવાળી ડ્રેનેજ સિસ્ટમ જેવી બાબતો પણ ધ્યાનમાં લેવામાં આવી હતી. એટલે કોઈ શહેરમાં આબોહવા જોખમ વધારે હોય તો પણ તેની મજબૂત વ્યવસ્થા હોય તો નુકસાનની અસર ઓછી થઈ શકે છે.

શિકાગો સૌથી વધુ સ્થિતિસ્થાપક શહેર

આ રેન્કિંગમાં અમેરિકાનું શિકાગો પ્રથમ ક્રમે આવ્યું છે. શિકાગોને તેના સમશીતોષ્ણ અક્ષાંશ, મીઠા પાણીની ઉપલબ્ધતા અને વાવાઝોડાના ઓછા જોખમના કારણે ફાયદો મળ્યો છે. આ ઉપરાંત શહેરે આબોહવા સંબંધિત જોખમો સામે લડવા માટે માળખાગત સુવિધાઓમાં મોટું રોકાણ કર્યું છે. શિકાગોમાં લાંબા સમયથી ચાલતો ડીપ ટનલ પ્રોજેક્ટ પણ આ પ્રયાસોમાં સામેલ છે. આ પ્રોજેક્ટ પૂર અને પાણીના પ્રદૂષણને ઘટાડવા માટે બનાવવામાં આવ્યો છે. sઆલ્ફાજીઓના સ્થાપક અને CEO પરાગ ખન્નાએ કહ્યું હતું કે તેમની કંપનીનો હેતુ માત્ર જોખમ જોવા સુધી સીમિત નથી, પરંતુ શહેરો તે જોખમ સામે કેટલા તૈયાર છે તે પણ જોવાનો છે. તેમના કહેવા પ્રમાણે, લોકો સ્થિતિસ્થાપકતા વિશે વાત કરે છે, પરંતુ તેને માપવાનું કામ ઓછું થાય છે.

દક્ષિણ એશિયાના શહેરો સૌથી પાછળ

આ રેન્કિંગમાં અમદાવાદની સાથે દક્ષિણ એશિયાના અન્ય ઘણા શહેરો પણ સૌથી ઓછા સ્થિતિસ્થાપક શહેરોની યાદીમાં આવ્યા છે. હૈદરાબાદ, મુલતાન, ઢાકા, લાહોર, કોલકાતા, ફૈસલાબાદ, કરાચી અને ચિત્તાગોંગ જેવા શહેરો પણ નીચેના 10 શહેરોમાં સામેલ છે. દક્ષિણ એશિયાના શહેરોની આ સ્થિતિ પાછળ પૂર અને ચોમાસાના જોખમનો મોટો ભાગ હોવાનું મૂલ્યાંકનમાં જણાવાયું છે. સાથે જ આ શહેરોમાં જોખમ સામેની અનુકૂલન વ્યવસ્થા તુલનાત્મક રીતે નબળી હોવાનું પણ સામે આવ્યું છે.

ગરમી પણ અમદાવાદ જેવા શહેરો માટે મોટો પડકાર

આ રેન્કિંગમાં અલગ-અલગ શહેરો સામે રહેલા અલગ પ્રકારના જોખમો પણ સામે આવ્યા છે. અમેરિકાના ફોનિક્સને અમેરિકાનું સૌથી વધુ જોખમી શહેર ગણવામાં આવ્યું છે અને અહીં ભારે ગરમી મુખ્ય કારણ છે. બીજી તરફ એડિસ અબાબા, મેલબોર્ન, બાર્સેલોના અને અંકારા જેવા શહેરો દુનિયાના ટોચના 10 સૌથી વધુ સ્થિતિસ્થાપક શહેરોમાં સામેલ છે. મૂલ્યાંકન મુજબ આબોહવા જોખમ દરમિયાન શહેરની માળખાગત સુવિધાઓ મોટી ભૂમિકા ભજવે છે. ઉદાહરણ તરીકે ભારે ગરમીના કારણે વીજળીની સિસ્ટમ પર વધારે દબાણ આવી શકે છે. પરંતુ મજબૂત વીજળી ગ્રીડ અને બેકઅપ વ્યવસ્થા હોય તો વીજળી બંધ થવાની અસર ઓછી કરી શકાય છે. નેપાળ અને તિબેટમાં તાજેતરમાં આવેલા પૂર અને ભૂસ્ખલનથી પણ ખીણો અને નીચાણવાળા વિસ્તારોમાં રહેતા લોકો સામે રહેલા જોખમો જોવા મળ્યા છે. પરાગ ખન્નાના કહેવા પ્રમાણે, આબોહવા પરિવર્તન વધશે તેમ પાણીનો પ્રવાહ પણ વધી શકે છે અને ઘણી વસાહતો એવી જગ્યાએ બની છે જ્યાંથી કુદરતી રીતે પાણી પસાર થાય છે.

દુનિયાના ટોપના 10 સ્થિતિસ્થાપક શહેર

• શિકાગો, યુનાઇટેડ સ્ટેટ્સ
• આદિસ અબાબા, ઇથોપિયા
• મેલબોર્ન, ઓસ્ટ્રેલિયા
• બાર્સેલોના, સ્પેન
• અંકારા, તુર્કી
• બ્યુનોસ આયર્સ, આર્જેન્ટિના
• પેરિસ, ફ્રાન્સ
• ઇસ્તંબુલ, તુર્કી
• બોગોટા, કોલંબિયા
• નૈરોબી, કેન્યા

સૌથી ઓછા સ્થિતિસ્થાપક શહેરોમાં અમદાવાદ પ્રથમ

• અમદાવાદ, ભારત
• હૈદરાબાદ, ભારત
• મુલતાન, પાકિસ્તાન
• ઢાકા, બાંગ્લાદેશ
• લાહોર, પાકિસ્તાન
• કોલકાતા, ભારત
• ફૈસલાબાદ, પાકિસ્તાન
• કરાચી, પાકિસ્તાન
• ચિત્તાગોંગ, બાંગ્લાદેશ
• તાઈપેઈ, તાઈવાન

આ પણ વાંચો : સ્વચ્છ વાયુ સર્વેક્ષણ 2026માં સુરત 5મા ક્રમે, રાજકોટ-અમદાવાદ પણ ટોપ-10માં, લખનઉ પ્રથમ અને ઇન્દોર બીજા સ્થાને!

આ રેન્કિંગ અમદાવાદ માટે ખાસ મહત્વનું છે, કારણ કે શહેરમાં એક તરફ ગરમી અને બફારો વધવાની સમસ્યા જોવા મળે છે તો બીજી તરફ ભારે વરસાદ વખતે પાણી ભરાવા અને પૂરના જોખમનો પણ સામનો કરવો પડે છે. રેન્કિંગ એ વાત તરફ ધ્યાન દોરે છે કે માત્ર આબોહવા જોખમ હોવું જ મહત્વનું નથી, પરંતુ શહેર પાસે આ જોખમનો સામનો કરવા માટે કેટલી મજબૂત વ્યવસ્થા છે તે પણ એટલું જ મહત્વનું છે.

બધા જ સમાચાર અને અપડેટ્સ મેળવવા માટે પ્લેસ્ટોર/એપ સ્ટોર પર જઇને અથવા આ લાઇન પર ક્લિક કરીને ડાઉનલોડ કરો અમારી લેટેસ્ટ એપ