વિશ્વ / બાંગ્લાદેશના વળતા પાણી! હવે ભારતના માર્ગેથી નહીં કરી શકે આ કાર્ય, કમાણીનો રસ્તો બંધ

Bangladesh India Relations : ભારત-બાંગ્લાદેશના સંબંધને લઈ મોટી અપડેટ સામે આવી છે. વાસ્તવમાં થોડા દિવસો પહેલા બેઇજિંગમાં ચીનના રાષ્ટ્રપતિ શી જિનપિંગની સામે બાંગ્લાદેશ સરકારના વડા મોહમ્મદ યુનુસે બડાઈ મારી હતી કે, 'ભારતના સાત રાજ્યો, ભારતનો પૂર્વ ભાગ, જેને સેવન સિસ્ટર્સ કહેવામાં આવે છે તે ચારે બાજુથી જમીનથી ઘેરાયેલા છે. ભારત એક ભૂમિગત વિસ્તાર છે. તેમની પાસે સમુદ્ર સુધી પહોંચવાનો કોઈ રસ્તો નથી. આપણે જ સમુદ્રના રક્ષક છીએ. ભારતને આ ગમ્યું નહીં. એવું લાગતું હતું કે, હવે બધું જ ખતમ થઈ ગયું છે. પરંતુ આ દરમિયાન યુનુસે PM મોદીને મળવા માટે સમય માંગ્યો અને જ્યારે બંને નેતા મળ્યા ત્યારે આશા હતી કે કદાચ સંબંધ સુધરશે. પરંતુ એવું લાગે છે કે, મોહમ્મદ યુનુસે આ તક પણ ગુમાવી દીધી. કારણ કે PM મોદીને મળ્યાના માત્ર 5 દિવસ પછી ભારતે બાંગ્લાદેશનો નિકાસ માર્ગ કાપી નાખ્યો છે અને તેની ટ્રાન્સશિપમેન્ટ સુવિધા બંધ કરી દીધી છે જેમાંથી બહાર નીકળવું મોહમ્મદ યુનુસ માટે સરળ રહેશે નહીં.

ભારતે બાંગ્લાદેશનો નિકાસ માર્ગ કાપી નાખ્યો

વાસ્તવમાં જૂન 2020માં જ્યારે શેખ હસીના વડા પ્રધાન હતા ત્યારે ભારતે બાંગ્લાદેશને ટ્રાન્સશિપમેન્ટ સુવિધા આપી હતી. આ સુવિધાનો લાભ લઈને બાંગ્લાદેશ ભારતના લેન્ડ કસ્ટમ્સ સ્ટેશન (LCS), બંદરો અને એરપોર્ટ દ્વારા ભૂટાન, નેપાળ અને મ્યાનમાર જેવા ત્રીજા દેશોમાં તેની નિકાસ વસ્તુઓ મોકલતું હતું. બાંગ્લાદેશનો ખર્ચ ત્યાંથી મળતા પૈસાથી પૂર્ણ થતો હતો. આ રસ્તો ઘણો સસ્તો હતો. પરંતુ જો ભારત આના પર પ્રતિબંધ મૂકે છે તો બાંગ્લાદેશની મુશ્કેલીઓ વધવાની છે. કારણ કે હવે આ દેશોમાં માલ પહોંચાડવા માટે તેને સિંગાપોર, કોલંબો અથવા પોર્ટ ક્લાંગ થઈને રૂટ શોધવા પડશે. જે ફક્ત ખૂબ લાંબા જ નથી પણ ખૂબ મોંઘા પણ છે. આનાથી બાંગ્લાદેશની નિકાસનો પરિવહન ખર્ચ વધશે અને વધુ સમય પણ લાગશે. નિકાસકારોએ વધુ ખર્ચ કરવો પડશે જેનાથી માલ મોંઘો થશે અને માંગ ઘટશે.

બાંગ્લાદેશની કમર તૂટી ગઈ

બાંગ્લાદેશનો કાપડ અને તૈયાર વસ્ત્રો ઉદ્યોગ તેના અર્થતંત્રની કરોડરજ્જુ છે. તે જે ઉત્પાદન કરે છે તેના 85 ટકા નિકાસ કરે છે, જેનાથી તે પૈસા કમાય છે. હવે આની સીધી અસર થવાની છે. પહેલાં જ્યારે આ ઉત્પાદનો ભારત થઈને બીજા દેશોમાં જતા હતા ત્યારે ઓછા ખર્ચને કારણે તે સસ્તા હતા. હવે તેમના ભાવ અચાનક વધી જશે અને સ્પર્ધામાં ટકી રહેવું મુશ્કેલ બનશે.

આનાથી સૌથી વધુ અસર કોને થશે?

બાંગ્લાદેશના નાના અને મધ્યમ ઉદ્યોગો આનાથી સૌથી વધુ પ્રભાવિત થશે. કારણ કે તેમની પાસે બીજો કોઈ રસ્તો નથી. ભૂટાન અને નેપાળ ભારતના ટ્રાન્સશિપમેન્ટ રૂટ પર આધારિત હતા. હવે તેમને પણ માલ મેળવવામાં મુશ્કેલીનો સામનો કરવો પડશે. આનાથી બાંગ્લાદેશ સાથેના આ દેશોના સંબંધો પણ નબળા પડશે. બીજી મોટી વાત બાંગ્લાદેશને ટ્રાન્સશિપમેન્ટમાંથી ટ્રાન્ઝિટ ફી મળતી હતી હવે તે પણ બંધ થઈ જશે. જેમ તેમને આશુગંજ નદી બંદરથી ભારતીય માલના પરિવહન માટે પ્રતિ ટન 192.22 રૂપિયા મળતા હતા હવે તેમને શૂન્ય મળશે. 2023-24 માં ભારત-બાંગ્લાદેશનો વેપાર 12.9 અબજ યુએસ ડોલરનો હતો. ભારત સરકારના આ નિર્ણયને કારણે નિકાસમાં ઘટાડો થવાની શક્યતા છે.

વધુ વાંચો : ઇરાનના પરમાણુ કાર્યક્રમ પર અમેરિકાએ નવા દંડાત્મક પ્રતિબંધો લગાવ્યા, ઓમાનમાં વાતચીત પહેલા મોટી કાર્યવાહી

ભારત માટે શું ફાયદા અને ગેરફાયદા છે?

ભારતના આ નિર્ણયથી બાંગ્લાદેશની કમર તૂટી જશે. કારણ કે આનાથી તેની નિકાસ ક્ષમતા, પ્રાદેશિક વેપાર અને આંતરરાષ્ટ્રીય લોજિસ્ટિક્સ પર અસર પડશે. બાંગ્લાદેશને હવે દરેક બાબતમાં ચીન પર આધાર રાખવો પડશે. ખાસ કરીને લાલમોનિરહાટ એરબેઝ જેવા પ્રોજેક્ટ્સ માટે જે ભારતના ચિકન નેક કોરિડોરની નજીક છે. યુનુસે પહેલાથી જ ચીન સાથે નિકટતા દર્શાવી છે. હવે તે આર્થિક અને માળખાગત વિકાસ માટે બેઇજિંગ પાસેથી મદદ માંગી શકે છે. આ નિર્ણયથી ભારતના નિકાસકારોને મોટી રાહત મળી છે. આ સાથે ભારતનો કાપડ ક્ષેત્ર હવે બાંગ્લાદેશને પડકાર આપી શકશે.

બધા જ સમાચાર અને અપડેટ્સ મેળવવા માટે પ્લે સ્ટોર/ એપ સ્ટોર પર જઈને અથવા આ લાઈન પર ક્લિક કરીને ડાઉનલોડ કરો અમારી લેટેસ્ટ એપ