વિજય દિવસ / આજના દિવસે ભારતે કર્યા હતા પાકિસ્તાનના બે ટુકડા, 93 હજાર સૈનિકોના સરેન્ડરની એ ક્ષણ

વિજય દિવસ ભારત દર વર્ષે 16 ડિસેમ્બરે વિજય દિવસ ઉજવે છે. 1971ના યુદ્ધમાં ભારતે પાકિસ્તાનને હરાવ્યું હતું, જે આ દિવસે ઉજવવામાં આવે છે. 1971ના યુદ્ધમાં પાકિસ્તાની સેનાનું શરણાગતિ એક ઐતિહાસિક ઘટના હતી જેના કારણે બાંગ્લાદેશની આઝાદીની ઘોષણા થઈ. આ શરણાગતિ ઢાકામાં 16 ડિસેમ્બર 1971ના રોજ થઈ હતી, જ્યારે પાકિસ્તાન આર્મી કમાન્ડર લેફ્ટનન્ટ જનરલ એ.એ.કે. નિયાઝીએ ભારતીય સેનાના કમાન્ડર, લેફ્ટનન્ટ જનરલ જગજીત સિંહ અને બાંગ્લાદેશની કામચલાઉ સરકારના પ્રતિનિધિ સમક્ષ આત્મસમર્પણ કર્યું.

પાક સેનાએ કર્યું સૌથી મોટું સરેન્ડર

આ શરણાગતિ પાછળ ઘણા કારણો હતા, જેમાંથી એક મુખ્ય કારણ ભારતીય સેનાની તાકાત અને પાકિસ્તાની સેનાની નબળાઈ હતી. ભારતીય સેના અનેક મોરચે પાકિસ્તાની સેનાને હરાવીને ઢાકા તરફ આગળ વધી રહી હતી. શરણાગતિ બાદ પાકિસ્તાની સેનાના 93,000 સૈનિકોએ આત્મસમર્પણ કર્યું, જે બીજા વિશ્વયુદ્ધ પછીનું સૌથી મોટું શરણાગતિ છે. આ શરણાગતિને કારણે બાંગ્લાદેશની આઝાદીની ઘોષણા થઈ અને પાકિસ્તાન માટે મોટી હારનું પ્રતીક બની ગયું.

બાંગ્લાદેશનો જન્મ થયો

1971ના યુદ્ધમાં પણ ભારતને નુકસાન સહન કરવું પડ્યું હતું. ભારતીય સેનાના 3900 જવાનો શહીદ થયા હતા અને 9800 થી વધુ ઘાયલ થયા હતા. જો કે, આ જવાનોનું બલિદાન વ્યર્થ ન ગયું અને આખરે પાક સેનાએ આત્મસમર્પણ કર્યું અને નવા દેશ બાંગ્લાદેશનો જન્મ થયો. ભારતે પૂર્વ પાકિસ્તાનની આઝાદીની જાહેરાત કરતાની સાથે જ દક્ષિણ એશિયાનો નકશો બદલાઈ ગયો. કમાન્ડર લેફ્ટનન્ટ જનરલ જગજીત સિંહે પાકિસ્તાન આર્મી કમાન્ડર લેફ્ટનન્ટ જનરલ એ.એ.કે. નિયાઝીની સેનાએ આત્મસમર્પણ કર્યું.

ભારત-પાક યુદ્ધ સ્ટોરી

• ભારત-પાકિસ્તાન યુદ્ધ 3 ડિસેમ્બર 1971ના રોજ શરૂ થયું હતું.
• પાકિસ્તાને ભારતીય વાયુસેનાના 11 સ્ટેશનો પર હવાઈ હુમલા કર્યા હતા.
• યુદ્ધ પૂર્વ અને પશ્ચિમ બંને મોરચે લડવામાં આવ્યું હતું.
• 4 ડિસેમ્બર 1971ના રોજ ભારતે ઓપરેશન ટ્રાઇડેન્ટ શરૂ કર્યું.
• ઈન્દિરા ગાંધીએ મધ્યરાત્રિએ ઓલ ઈન્ડિયા રેડિયો દ્વારા આ યુદ્ધની જાહેરાત કરી હતી.
• 16 ડિસેમ્બર 1971ના રોજ 13 દિવસ પછી યુદ્ધ સમાપ્ત થયું.
• 16 ડિસેમ્બર 1971ના રોજ પાકિસ્તાની સેનાએ ભારતને આત્મસમર્પણ કર્યું.
• આ યુદ્ધ પછી બાંગ્લાદેશનો જન્મ થયો હતો.

ઓપરેશન ટ્રાઇડેન્ટ શું છે?

• ભારત દ્વારા 4 ડિસેમ્બર 1971ના રોજ 'ઓપરેશન ટ્રાઇડેન્ટ' શરૂ કરવામાં આવ્યું હતું.
• ખુકરી અને કિરપાનને પાકિસ્તાની સબમરીનને નષ્ટ કરવાની જવાબદારી મળી.
• આ કાર્યની જવાબદારી 25મી સ્ક્વોડ્રન કમાન્ડર બબરૂ ભાન યાદવને આપવામાં આવી હતી.
• 4 ડિસેમ્બરે, ભારતીય નૌકાદળે પણ કરાચી નેવલ બેઝ પર હુમલો કર્યો.
• દારૂગોળા પુરવઠા જહાજો સહિત ઘણા જહાજો નાશ પામ્યા હતા.
• આ દરમિયાન પાકિસ્તાનના ઓઈલ ટેન્કરો પણ નષ્ટ કરવામાં આવ્યા હતા.
• આ પછી કરાચી બંદર પર તેલના ભંડારમાંથી ઘણા દિવસો સુધી આગની જ્વાળાઓ સતત વધી રહી હતી.

પાકિસ્તાનની મોટી સેના તો પછી તેણે શા માટે શરણાગતિ સ્વીકારી?

આટલી મોટી સેના હોવા છતાં પાકિસ્તાને શરણાગતિ કેમ આપી? આનો જવાબ ખુદ પાકિસ્તાનના તત્કાલિન કમાન્ડર નિયાઝીએ આપ્યો હતો. ભારતીય વાયુસેનાએ તેની આખી સ્ટોરી શેર કરી છે. વાસ્તવમાં ભારતીય વાયુસેનાએ યુદ્ધમાં પાકિસ્તાનની કમર તોડી નાખી હતી.

વધુ વાંચો : દાઉદના નજીકના સંબંધીને મુંબઈ પોલીસે દબચ્યો, કોણ છે કાદર ગુલામ શેખ, થયો ભાંડફોડ

ભારતીય વાયુસેનાએ 2400 ઓપરેશન હાથ ધર્યા હતા અને પૂર્વ પાકિસ્તાનની સેનાને ખદેડી હતી. જ્યારે નિયાઝીને પૂછવામાં આવ્યું કે આટલી મોટી સેનાએ શરણાગતિ કેમ આપી, તો તેમણે એરફોર્સના જવાનની યુનિફોર્મ પરના વિમાન તરફ ઈશારો કરીને કહ્યું- આ ભારતીય વાયુસેનાના કારણે છે.

બધાજ સમાચાર અને અપડેટ્સ મેળવવા માટે પ્લેસ્ટોર/ એપ સ્ટોર પર જઇને અથવા આ લાઇન પર ક્લિક કરીને ડાઉનલોડ કરો અમારી લેટેસ્ટ એપ