નેશનલ / રાષ્ટ્રીય શિક્ષણ નીતિના 6 ફેરફારો, જે દરેક વિદ્યાર્થીઓ અને વાલીઓએ જાણવા જરૂરી

Utility News: NEP 2020 માં ઘણા ફેરફારો છે, જે દરેક માટે જાણવું મહત્વપૂર્ણ છે. આ ફેરફારોમાં પ્રવેશ-એક્ઝિટ વિકલ્પ સાથે 4-વર્ષનો યુજી પ્રોગ્રામ, પરખ સર્વેક્ષણ, વોકેશનલ એજ્યુકેશન વગેરેનો સમાવેશ થાય છે. NEP 2020 નો ધ્યેય 2025 સુધીમાં મધ્યમ અને માધ્યમિક શાળાઓમાં ઓછામાં ઓછા 50 ટકા વિદ્યાર્થીઓને વોકેશનલ એજ્યુકેશન પ્રદાન કરવાનો છે.

રાષ્ટ્રીય શિક્ષણ નીતિ (NEP) 2020 એ દેશભરમાં શિક્ષણની ગુણવત્તા સુધારવા, શિક્ષણ અને કૌશલ્ય વિકાસને પ્રોત્સાહન આપવા માટે શિક્ષણ ક્ષેત્રમાં ઘણા ફેરફારો કર્યા છે. આમાં 3 વર્ષની ઉંમરે શાળા શરૂ કરવાથી લઈને કોલેજ ડિગ્રી મેળવવા, ફરજિયાત શિક્ષક લાયકાત અને ભારતીય જ્ઞાન પર આધારિત નવા યુગના અભ્યાસક્રમો શામેલ છે. દરેક વિદ્યાર્થી, માતાપિતા અને શિક્ષકોએ પણ આ ફેરફારોથી વાકેફ હોવા જોઈએ. ચાલો આપણે તે 6 મોટા ફેરફારો વિશે જાણીએ, જે દરેક વિદ્યાર્થી, માતાપિતા અને શિક્ષકે જાણવું જોઈએ.

એન્ટ્રી-એક્ઝીટ ઓપ્શન સાથે 4 વર્ષનો UG પ્રોગ્રામ

એનઇપી 2020 એ બહુવિધ પ્રવેશ અને એક્ઝિટ વિકલ્પો સાથે નવા 3 અને 4-વર્ષના અંડરગ્રેજ્યુએટ (UG) પ્રોગ્રામ્સ રજૂ કર્યા છે. જે વિદ્યાર્થીઓ એક વર્ષ પછી પ્રોગ્રામ છોડી દેવાનું પસંદ કરે છે તેમને પ્રમાણપત્ર, બે વર્ષ પછી ડિપ્લોમા અથવા 3 કે 4-વર્ષના પ્રોગ્રામ પછી ગ્રેજ્યુએશન ડિગ્રી આપવામાં આવશે.

3 વર્ષની ઉંમરથી ક્લાસ શરૂ થાય છે

પહેલા 10+2 માળખામાં પ્રાથમિક અને માધ્યમિક શિક્ષણના 10 વર્ષ અને ઉચ્ચ માધ્યમિક શિક્ષણના બે વર્ષનો સમાવેશ થતો હતો, પરંતુ હવે NEP 2020 હેઠળ રજૂ કરાયેલ નવી રચના વર્ગ માળખાને ચાર શ્રેણીઓમાં વિભાજિત કરે છે.

પાયાનો તબક્કો (ઉંમર 3-8): તેમાં ૩ વર્ષનો પ્રી સ્કૂલનો સમયગાળો (ઉંમર 3-5) અને ધોરણ 1-2 (ઉંમર 6-7) શામેલ છે.

પ્રાથમિક તબક્કો (ઉંમર 8-11): ધોરણ 3-5

મધ્યમ તબક્કો (ઉંમર 11-14): ધોરણ 6-8

માધ્યમિક તબક્કો (ઉંમર 14-18): ધોરણ 9-12

પરખ સર્વેક્ષણ

એનઇપી 2020 એ પરખ સર્વેક્ષણ શરૂ કર્યો છે, જેનો ઉદ્દેશ્ય વિદ્યાર્થી મૂલ્યાંકન દ્વારા શિક્ષણની ગુણવત્તા સુધારવાનો છે. ઉદાહરણ તરીકે આ સર્વેક્ષણમાં ધોરણ ૩ ના કેટલા ટકા વિદ્યાર્થીઓ વાંચી અને લખી શકે છે અને કેટલા વિદ્યાર્થીઓ 100 રૂપિયાના સરળ વ્યવહારો કરી શકે છે તેનું મૂલ્યાંકન કરવામાં આવે છે. આ સર્વે ડિસેમ્બર 2024 માં હાથ ધરવામાં આવ્યો હતો અને તેના પરિણામો જુલાઈ 2025 માં જાહેર કરવામાં આવ્યા હતા, જેમાં ધોરણ 3, 6 અને 9 માં શીખવાની ક્ષમતામાં નોંધપાત્ર ઘટાડો જોવા મળ્યો હતો.

વ્યાવસાયિક શિક્ષણ

વ્યાવસાયિક શિક્ષણમાં ચોક્કસ નોકરી માટે વ્યવહારુ કુશળતા અને જ્ઞાન શીખવવાનો સમાવેશ થાય છે. 12મી પંચવર્ષીય યોજનામાં એવો અંદાજ લગાવવામાં આવ્યો હતો કે 19-24 વર્ષની વય જૂથના ભારતીય વિદ્યાર્થીઓમાંથી માત્ર 5 ટકા પાસે વ્યાવસાયિક શિક્ષણની સુવિધા હતી, જ્યારે અમેરિકા, જર્મની અને દક્ષિણ કોરિયા જેવા દેશોમાં આ સંખ્યા અનુક્રમે 52, 75 અને 96 ટકા હતી. રાષ્ટ્રીય શિક્ષણ નીતિ 2020નો ઉદ્દેશ્ય 2025 સુધીમાં મધ્યમ અને માધ્યમિક શાળાઓમાં ઓછામાં ઓછા 50 ટકા વિદ્યાર્થીઓને વ્યાવસાયિક શિક્ષણની સુવિધા પૂરી પાડવાનો છે.

ભારતીય જ્ઞાન પ્રણાલી પર નવો અભ્યાસક્રમ

રાષ્ટ્રીય શિક્ષણ નીતિ 2020માં માધ્યમિક શાળાના વિદ્યાર્થીઓ માટે ભારતીય જ્ઞાન પ્રણાલી પર એક વૈકલ્પિક અભ્યાસક્રમ રજૂ કરવામાં આવ્યો છે. આ અભ્યાસક્રમ પ્રાચીન ભારતના જ્ઞાન અને આધુનિક ભારતમાં તેના યોગદાનને આવરી લે છે. આ નવો અભ્યાસક્રમ ગણિત, ખગોળશાસ્ત્ર, દર્શનશાસ્ત્ર, યોગ, વાસ્તુકલા, મેડિસિન, કૃષિ, એન્જિનિયરિંગ, ભાષા વિજ્ઞાન, સાહિત્ય, રમતગમત, શાસન અને રાજકારણ જેવા વિવિધ વિષયોને એકીકૃત કરશે.

આ પણ વાંચોઃ ચેતવણી / 'જે અમને છેડશે, અમે તેને છોડીશું નહીં...' કારગિલ વિજય દિવસ કાર્યક્રમમાં બોલ્યા જેપી નડ્ડા

ટીચિંગ માટે જરૂરી ઓછામાં ઓછી 4 વર્ષની ડિગ્રી

શિક્ષક બનવા માટે ઉમેદવારોએ ફરજિયાતપણે ચાર વર્ષનો સંકલિત બી.એડ. અભ્યાસક્રમ પૂર્ણ કરવો આવશ્યક છે. આ ચાર વર્ષનો કાર્યક્રમ ડ્યુઅલ-મેજર હશે, જેમાં ઇતિહાસ, સંગીત, ગણિત, કમ્પ્યુટર વિજ્ઞાન, રસાયણશાસ્ત્ર, અર્થશાસ્ત્ર, કલા અને શારીરિક શિક્ષણ જેવા વિશિષ્ટ વિષયો સાથે બી.એડ.નો સમાવેશ થશે. આ કાર્યક્રમ 2030 સુધીમાં શિક્ષકની ભૂમિકા માટે જરૂરી લઘુત્તમ લાયકાત બની જશે.

બધા જ સમાચાર અને અપડેટ્સ મેળવવા માટે પ્લેસ્ટોર/એપ સ્ટોર પર જઇને અથવા આ લાઇન પર ક્લિક કરીને ડાઉનલોડ કરો અમારી લેટેસ્ટ એપ