નેશનલ / UPમાં સીટ વહેંચણીને લઈ સપા અને કોંગ્રેસ વચ્ચે ચર્ચા તેજ, 125 સીટ પર કોંગ્રેસની નજર, પ્રિયંકા ગાંધી સંભાળશે કમાન

ઉત્તર પ્રદેશ વિધાનસભા ચૂંટણીને લઈને કોંગ્રેસ અને સમાજવાદી પાર્ટી વચ્ચે સીટોની વહેંચણીનું સમીકરણ અત્યારથી જ રાજકીય ગલિયારોમાં ચર્ચાનું કેન્દ્ર બન્યું છે. કોંગ્રેસ આ વખતે ગઠબંધનમાં આશરે 125 સીટો પર ચૂંટણી લડવાની પૂરતી તૈયારી કરી રહી છે. પાર્ટીની એવી પ્રબળ ઈચ્છા છે કે સમાજવાદી પાર્ટી સાથે બેઠકોની વહેંચણી નવેમ્બર મહિના સુધીમાં આખરી કરી દેવામાં આવે. આ સમગ્ર ચર્ચા અને વાટાઘાટોમાં કોંગ્રેસના મહાસચિવ પ્રિયંકા ગાંધી વાડ્રા ખૂબ જ મહત્વપૂર્ણ ભૂમિકા ભજવી શકે છે.

પ્રિયંકા ગાંધીએ ઉત્તર પ્રદેશ કોંગ્રેસના વરિષ્ઠ નેતાઓ સાથે આશરે ત્રણ કલાક સુધી એક વિસ્તૃત બેઠક યોજી હતી. આ બેઠક દરમિયાન આશરે 175 વિધાનસભા બેઠકો પર ઊંડાણપૂર્વક ચર્ચા કરવામાં આવી હતી. કોંગ્રેસે આ બેઠકોને અલગ-અલગ શ્રેણીઓમાં વિભાજિત કરીને પોતાની પ્રારંભિક રણનીતિ તૈયાર કરી લીધી છે. જો કે, કોંગ્રેસની આ તૈયારી સામે સૌથી મોટો પડકાર અખિલેશ યાદવની સીટો અંગેની માનસિકતા છે. સમાજવાદી પાર્ટી કથિત રીતે કોંગ્રેસને 60 થી 65 બેઠકોથી વધુ ફાળવવાના પક્ષમાં બિલકુલ નથી. આવા સંજોગોમાં મોટો પ્રશ્ન એ ઊભો થાય છે કે બંને પક્ષો વચ્ચે ગઠબંધનનો સાચો ફોર્મ્યુલા કેવી રીતે નક્કી થશે.

કોંગ્રેસની 125 સીટોની તૈયારી, પ્રિયંકા ગાંધી કેમ છે અત્યંત મહત્વના?

કોંગ્રેસ ઉત્તર પ્રદેશમાં સમાજવાદી પાર્ટી સાથેના ગઠબંધનને આગળ વધારવા માટે બેઠકોની આખી યાદી તૈયાર કરી રહી છે. પાર્ટીની આ યોજના આશરે 125 થી 150 બેઠકોના નામ એસપી સમક્ષ રજૂ કરવાની છે. આ પહેલા પ્રિયંકા ગાંધી અને પ્રદેશ કોંગ્રેસના નેતાઓની વધુ એક બેઠક આ જ સપ્તાહમાં યોજાવાની છે. ત્યારબાદ આ બેઠકોની અંતિમ યાદી સમાજવાદી પાર્ટીને સોંપવામાં આવશે.

કોંગ્રેસની અંદર બેઠકોને મુખ્યત્વે ત્રણ શ્રેણીઓમાં વહેંચવામાં આવી છે. પ્રથમ શ્રેણી એટલે કે કેટેગરી એ માં આશરે 100 બેઠકો રાખવામાં આવી છે. કેટેગરી બી માં 40 થી 50 બેઠકો અને કેટેગરી સી માં 25 થી 35 બેઠકોનો સમાવેશ થાય છે. આમ કુલ મળીને પાર્ટી આશરે 175 બેઠકો પર પોતાની દાવેદારી ચકાસી રહી છે. જો કે, આખરી યાદીમાં કેટલી બેઠકો રાખવામાં આવશે, તે આગામી દોરની વાતચીત બાદ જ નક્કી થશે.

પાર્ટીના આંતરિક સૂત્રોના જણાવ્યા અનુસાર, પ્રિયંકા ગાંધી અખિલેશ યાદવ સાથે બેઠક વહેંચણીની વાટાઘાટોમાં મુખ્ય ભૂમિકા ભજવશે. વર્ષ 2022ની વિધાનસભા ચૂંટણીમાં પણ પ્રિયંકાએ કોંગ્રેસના પ્રચાર અભિયાનની ધુરા સંભાળી હતી. તે ચૂંટણીમાં કોંગ્રેસે એકલા હાથે મેદાનમાં ઝંપલાવ્યું હતું, પરંતુ પાર્ટીને માત્ર બે જ બેઠકો પર વિજય મળ્યો હતો. આ વખતે પાર્ટી ગઠબંધનના સહારે પહેલા કરતાં ઘણું બેહતર પ્રદર્શન કરવા માંગે છે.

કોંગ્રેસે કેવી રીતે પસંદ કરી બેઠકો?

કોંગ્રેસ આ વખતે બેઠકોની માંગ માત્ર રાજકીય દાવાઓના આધારે નથી કરી રહી. પાર્ટી વર્ષ 2024ની લોકસભા ચૂંટણી અને વર્ષ 2017ની વિધાનસભા ચૂંટણીના આંકડાઓને પોતાની રણનીતિનો મુખ્ય આધાર બનાવી રહી છે. તેનો સ્પષ્ટ લક્ષ્યાંક એ છે કે ઉત્તર પ્રદેશની દરેક લોકસભા બેઠકના વિસ્તારમાં આવેલી ઓછામાં ઓછી એક વિધાનસભા બેઠક પર કોંગ્રેસનો ઉમેદવાર ચૂંટણી લડે.

વર્ષ 2024ની લોકસભા ચૂંટણીમાં કોંગ્રેસ અને સમાજવાદી પાર્ટીએ સાથે મળીને ચૂંટણી લડી હતી. કોંગ્રેસે 17 લોકસભા બેઠકો પર પોતાના ઉમેદવારો મેદાનમાં ઉતાર્યા હતા અને તેમાંથી છ બેઠકો પર શાનદાર વિજય મેળવ્યો હતો. પાર્ટીના પ્રદર્શનમાં આવેલા આ સુધારાએ જ તેને વિધાનસભા ચૂંટણીમાં પણ વધારે બેઠકો માંગવા માટેનો મજબૂત આધાર પૂરો પાડ્યો છે.

વર્ષ 2024ની ચૂંટણીમાં કોંગ્રેસ 38 વિધાનસભા ક્ષેત્રોમાં આગળ રહી હતી, જ્યારે અન્ય 42 ક્ષેત્રોમાં તે બીજા ક્રમે રહી હતી. આ તમામ 80 વિધાનસભા બેઠકોને પાર્ટીએ પોતાની દાવેદારી વાળી યાદીમાં સામેલ કરી છે. આ ઉપરાંત કોંગ્રેસે પોતાના દિગ્गज નેતાઓ સાથે જોડાયેલી બેઠકોને પણ સર્વોચ્ચ પ્રાથમિકતા આપી છે. આ યાદીમાં અజయ્ય રાય, અજય લલ્લુ, સુપ્રિયા શ્રીનેત અને નદીમ જાવેદ સાથે જોડાયેલી બેઠકોનો સમાવેશ થાય છે.

કોંગ્રેસની નજર અમેઠી, રાયબરેલી અને સહારનપુરની કેટલીક એવી વિધાનસભા બેઠકો પર પણ છે, જ્યાં હાલમાં સમાજવાદી પાર્ટીના જ ધારાસભ્યો છે. પાર્ટી આશરે એક ડઝન જેટલી એવી બેઠકો પર પણ દાવો કરવા માંગે છે, જે ગઇ વખતે એસપીએ જીતી હતી. આ પ્રકારની માંગણીઓ બેઠક વહેંચણીની ચર્ચાને વધુ જટિલ બનાવી શકે છે.

અમેઠી-રાયબરેલીમાં કોંગ્રેસનો દાવો કેટલો મજબૂત છે?

અમેઠી અને રાયબરેલીને કોંગ્રેસનો પરંપરાગત ગઢ માનવામાં આવે છે. લોકસભા ચૂંટણીમાં ગાંધી પરિવારના સભ્યોની ઉપસ્થિતિના કારણે આ બેઠકોનું રાજકીય મહત્વ હંમેશાંથી જળવાઈ રહ્યું છે. પરંતુ વિધાનસભા ચૂંટણીના આંકડાઓ કોંગ્રેસ માટે એક તદ્દન અલગ જ તસવીર રજૂ કરે છે.

વર્ષ 2022ની વિધાનસભા ચૂંટણીમાં અમેઠી લોકસભા ક્ષેત્રની પાંચેય વિધાનસભા બેઠકોમાંથી કોંગ્રેસ એક પણ બેઠક જીતી શકી ન હતી. તેમાંથી ત્રણ બેઠકો ભાજપના ખાતામાં, એક સમાજવાદી પાર્ટીના ખાતામાં અને એક બેઠક ભાજપ સમર્થિત અપક્ષ ઉમેદવારના ફાળે ગઈ હતી.

રાયબરેલીમાં પણ કોંગ્રેસનું પ્રદર્શન નબળું જ રહ્યું હતું. અહીંની પાંચ વિધાનસભા બેઠકોમાંથી સમાજવાદી પાર્ટીએ ચાર બેઠકો જીતી હતી, જ્યારે ભાજપને એક બેઠક મળી હતી. આ બેઠકો પર કોંગ્રેસનું ખાતું પણ ખૂલ્યું ન હતું. એટલે કે લોકસભા ચૂંટણીમાં સારું પ્રદર્શન કે ગાંધી પરિવાર સાથેનો નાતો એ પોતાની મેળે વિધાનસભા બેઠકો પર જીતની કોઈ સો ટકા ગેરંટી નથી આપતા. કોંગ્રેસે અખિલેશ યાદવ સમક્ષ પોતાની દાવેદારી મજબૂત કરવા માટે એ પણ સાબિત કરવું પડશે કે જે બેઠકો પર તે ચૂંટણી લડવા માંગે છે, ત્યાં જીતવાની તેની વાસ્તવિક સંભાવના કેટલી છે.

શું અખિલેશ યાદવ 60 થી 65 બેઠકોથી આગળ વધશે?

બેઠક વહેંચણીના મુદ્દે બંને દળો ગઠબંધનના પક્ષમાં સ્પષ્ટ દેખાઈ રહ્યા છે, પરંતુ તેમની શરૂઆતની અપેક્ષાઓમાં મોટો તફાવત જોવા મળી રહ્યો છે. સમાજવાદી પાર્ટી કોંગ્રેસને 60 થી 65 બેઠકોથી વધુ આપવાના પક્ષમાં બિલકુલ નથી. અખિલેશ યાદવ સતત ઉમેદવારોની જીતવાની ક્ષમતાને જ બેઠક નક્કી કરવાનો મુખ્ય માપદંડ ગણાવતા આવ્યા છે.

બીજી બાજુ, ઉત્તર પ્રદેશ કોંગ્રેસના પ્રભારી રાજೇਂद्र પાલ ગૌતમનું એવું માનવું છે કે ગઠબંધનમાં કોંગ્રેસને ઓછામાં ઓછી 150 બેઠકો મળવી જ જોઈએ. કોંગ્રેસની 125 થી 150 બેઠકોની સંભવિત યાદી અને એસપીની 60 થી 65 બેઠકોની માનસિકતા વચ્ચે ખાસ્સો મોટો તફાવત છે. હવે વાટાઘાટો દરમિયાન બંને પક્ષોએ પોતાની માંગણીઓમાં નમતું જોખવું પડી શકે છે.

અખિલેશ યાદવ આશરે 350 બેઠકો પર ચૂંટણી લડવાની તૈયારી કરી રહ્યા છે. રાજ્યની કુલ 403 વિધાનસભા બેઠકોમાંથી આટલી મોટી સંખ્યામાં બેઠકો પર ઉમેદવારો ઉતારવાની યોજનાનો સીધો અર્થ એ થાય છે કે ગઠબંધન માટે અન્ય સાથી પક્ષોને બેઠકો છોડવાનો દાયરો ખૂબ જ મર્યાદિત રહી શકે છે. જો કે, અંતિમ સમજૂતી શું આવશે, તે હજુ સુધી નક્કી નથી.

કોંગ્રેસે પોતાના સંગઠનમાં શા માટે ફેરફાર કર્યા?

કોંગ્રેસે ઉત્તર પ્રદેશમાં પોતાના સંગઠનાત્મક માળખામાં પણ મહત્ત્વના ફેરફારો કર્યા છે. પાર્ટીએ ત્રણ વખતનાં ધારાસભ્ય આરાધના મિશ્રાને પ્રદેશ અધ્યક્ષ તરીકે નિયુક્ત કર્યા છે. તેમણે અજય રાયનું સ્થાન લીધું છે. આ ઉપરાંત, લોકસભા સાંસદ ઇમરાન મસૂદને પ્રદેશ સંગઠનમાં કાર્યકારી અધ્યક્ષ તરીકેની જવાબદારી સોંપવામાં આવી છે.

આરાધના મિશ્રાને અખિલેશ યાદવ સાથે સારા સંબંધો ધરાવતા નેતા માનવામાં આવે છે. આ સંજોગોમાં તેમની આ નિયુક્તિને ગઠબંધનની વાતચીતના દૃષ્ટિકોણથી પણ જોવામાં આવી રહી છે. બીજી બાજુ, ઇમરાન મસૂદને ચૂંટણીવાળા રાજ્યમાં મોટી જવાબદારી આપીને કોંગ્રેસે મુસ્લિમ મતદાતાઓ સુધી પોતાની પહોંચ બનાવવાનો સ્પષ્ટ સંદેશ આપ્યો છે. ઉત્તર પ્રદેશમાં મુસ્લિમ વસ્તી આશરે 18 ટકા જેટલી હોવાનું મનાય છે.

વધુ વાંચો : સ્પામાંથી ઉઘાડા પગે ભાગી છોકરી, નોકરી કરવા આવી હતી, માહોલ જોઈને થઈ ગઈ પરસેવે રેબઝેબ

હવે કોંગ્રેસની આગામી બેઠક અને બેઠકોની આખરી યાદી પર સૌની મીાંડે નજર રહેશે. પાર્ટી નવેમ્બર મહિના સુધીમાં બેઠક વહેંચણીને આખરી ઓપ આપવા માંગે છે. પરંતુ વાસ્તવિક પરીક્ષા તો એ વાતની રહેશે કે પ્રિયંકા ગાંધી અને અખિલેશ યાદવ કોંગ્રેસની મોટી માંગણીઓ અને એસપીની જીતવાની ક્ષમતાવાળી શરત વચ્ચે કોઈ એવો યોગ્ય ફોર્મ્યુલા શોધી શકે છે કે નહીં, જેને બંને દળો સહર્ષ સ્વીકારી શકે.

બધા જ સમાચાર અને અપડેટ્સ મેળવવા માટે પ્લેસ્ટોર/એપ સ્ટોર પર જઇને અથવા આ લાઇન પર ક્લિક કરીને ડાઉનલોડ કરો અમારી લેટેસ્ટ એપ