મુંબઈ / મુંબઇમાં કબુતરોને દાણા નાખનાર સીધા જેલમાં જશે, વિવાદ વકરતા સરકારે બેઠક બોલાવી

ભારત દેશના લોકો પોતાની માણસાઈને લાઈને આગવી ઓળખ ધરાવે છે. ભારતીમાં લોકો એક બીજાની મદદ કરે અને મુશકેલી હોય તો પણ સાથે ઊભા રહે છે. ભારતીય લોકો માણસની સાથે પશુ પક્ષીઓનું પણ એટલું જ ધ્યાન રાખે છે. લોકો પોતાના ઘરે જમવાંનું બને એટલે પહલી રોટલી ગાય ને કુતરા માટે બને છે. ખેડૂત પોતાના બળદને નીરણ નિરી પછી જ પોતે જમવા બેસે છે.

પરંતુ આજકાલ માણસાઈને નેવે મૂકીને અમુક કૃત્ય માણસથી થઇ જાઈ છે, જેમ કે તાજેત રમા મુંબઈમાં કબૂતરોને ખવડાવવાને લઈને વિવાદ ઉભો થયો છે. બોમ્બે હાઈકોર્ટના આદેશ બાદ, જાહેર સ્થળોએ કબૂતરોને ખવડાવવા પર પ્રતિબંધ મૂકવામાં આવ્યો છે, જેના કારણે મુંબઈમાં ઘણી જગ્યાએ કબૂતરખાના બંધ કરી દેવામાં આવ્યા છે. આ સંદર્ભમાં, મુંબઈના માહિમ પોલીસ સ્ટેશનમાં અજાણ્યા વ્યક્તિઓ વિરુદ્ધ પ્રથમ FIR નોંધવામાં આવી છે.

માહિમમાં પહેલી વખત આ પ્રકારની FIR નોંધાઈ

માહિમ પોલીસ સ્ટેશનના અધિકારીઓના જણાવ્યા અનુસાર, એલજી રોડ પર એક કારની અંદરથી એક માણસ કબૂતરોને ખવડાવતો જોવા મળ્યો હતો. પોલીસે દરમિયાનગીરી કરી, પરંતુ કારની નંબર પ્લેટ સ્પષ્ટ દેખાતી ન હતી, જેના કારણે આરોપીની ઓળખ કરવી અશક્ય બની ગઈ. પોલીસે ભારતીય દંડ સંહિતા (BNS) ની કલમ 270 અને 223 હેઠળ અજાણ્યા વ્યક્તિ સામે FIR નોંધી છે. પોલીસ હાલમાં કાર અને આરોપીની ઓળખ માટે CCTV ફૂટેજની તપાસ કરી રહી છે.

ચલો જાણીએ સમગ્ર મામલો?

આ સમગ્ર વિવાદ ત્યારે શરૂ થયો જ્યારે બોમ્બે હાઈકોર્ટે 31 જુલાઈ, 2025ના રોજ એક આદેશ પસાર કર્યો, જેમાં કહેવામાં આવ્યું હતું કે મુંબઈના તમામ 51 કબૂતરખાનાઓ બંધ કરી દેવા જોઈએ કારણ કે તે જાહેર આરોગ્ય માટે ખતરો બની રહ્યા છે. કોર્ટે એવો પણ નિર્દેશ આપ્યો હતો કે જો કોઈ વ્યક્તિ આ સ્થળોએ કબૂતરોને ખવડાવતા જોવા મળે છે, તો તેની સામે ભારતીય દંડ સંહિતા (BNS) ની કલમ 223, 270 અને 271 હેઠળ FIR નોંધવી જોઈએ. આ પછી, બૃહન્મુંબઈ મ્યુનિસિપલ કોર્પોરેશન (BMC) એ દાદરમાં પ્રખ્યાત કબૂતરખાનાને બંધ કરી દીધો અને તેને પ્લાસ્ટિક શીટથી ઢાંકવામાં આવ્યા, જેનાથી અહીં દરરોજ હજારો કબૂતરોને ખવડાવવાની પરંપરા બંધ થઈ ગઈ. કોર્ટના આદેશ પછી, BMC એ કબૂતરોને ખવડાવનારા 50 થી વધુ લોકો પર 500 નો દંડ પણ ફટકાર્યો.

જૈન સમુદાય તરફથી ચેતવણી

જૈન સમુદાય અને અન્ય પક્ષી પ્રેમીઓએ આ નિર્ણયનો સખત વિરોધ કર્યો છે. તેમનું કહેવું છે કે કબૂતરોને ખવડાવવું એ તેમની ધાર્મિક પરંપરાનો એક ભાગ છે અને અહિંસાના સિદ્ધાંત અનુસાર છે. વિરોધીઓનું કહેવું છે કે કબૂતરખાનું બંધ થયા પછી હજારો કબૂતરો ભૂખમરાથી મરી રહ્યા છે. જૈન સમુદાયે એવી પણ ચેતવણી આપી છે કે જો 10 ઓગસ્ટ સુધીમાં કબૂતરોને ખવડાવવાની પરવાનગી આપવામાં નહીં આવે તો સંતો આમરણાંત ઉપવાસ પર બેસશે.

દાદરમાં કબૂતરખાના બંધ

મુંબઈના દાદર વિસ્તારમાં આવેલા કબૂતરખાનાને બોમ્બે હાઈકોર્ટના આદેશ બાદ બીએમસી દ્વારા અસ્થાયી રૂપે બંધ કરવામાં આવ્યું છે અને ત્યાં ખજૂરના પાન મૂકીને તે સ્થળને સીલ કરવામાં આવ્યું છે, જ્યાં જૈન સમુદાય અને અન્ય પક્ષી પ્રેમીઓ દાયકાઓથી દરરોજ કબૂતરોને ખવડાવતા આવ્યા છે. અહીં દરરોજ હજારો કબૂતરોને ખવડાવવામાં આવતા હતા, પરંતુ હવે આ પ્રથા બંધ થઈ ગઈ છે.

બાળકો અને વૃદ્ધો માટે જોખમી

બીએમસી અને આરોગ્ય વિભાગનું કહેવું છે કે કબૂતરોના મળ, પીંછા અને તેમના માળાઓમાંથી કચરો હવામાં ફેલાય છે, જે "કબૂતરના લંગ" નામના ફેફસાના રોગનું કારણ બની શકે છે. આ રોગ ખાસ કરીને બાળકો, વૃદ્ધો અને અસ્થમાના દર્દીઓ માટે ખતરનાક છે. નાગરિકો શ્વાસ લેવામાં તકલીફ, એલર્જી અને આંખોમાં બળતરા જેવા લક્ષણો અનુભવી રહ્યા છે, જે કબૂતરો દ્વારા થતા પ્રદૂષણ હોવાનું ડોકટરો માને છે. મહારાષ્ટ્ર રાજ્ય માનવ અધિકાર પંચે પણ આ બાબતની નોંધ લીધી છે અને બીએમસી અને આરોગ્ય વિભાગને આઠ અઠવાડિયામાં વિગતવાર અહેવાલ રજૂ કરવા જણાવ્યું છે.

સમગ્ર મુદ્દા પર મહારાષ્ટ્ર સરકારનો જવાબ

આ મુદ્દા પર વધી રહેલા વિવાદને ધ્યાનમાં રાખીને, મહારાષ્ટ્ર સરકારે એક બેઠક બોલાવી છે. મુખ્યમંત્રી દેવેન્દ્ર ફડણવીસે કહ્યું છે કે આ નિર્ણય કોર્ટના આદેશ પર લેવામાં આવ્યો છે, પરંતુ જાહેર લાગણીઓનો આદર કરીને તેના પર પુનર્વિચાર કરવામાં આવશે.

વધુમાં વાંચો: વાહન ડીટેઈન કરાયું તો છ લોકોએ PSIને લાફા ઝીંકી સસ્પેન્ડ કરાવવાની ધમકી આપી

મુંબઈના પાલક મંત્રી મંગલ પ્રભાત લોઢાએ બીએમસી કમિશનરને કબૂતરો માટે વૈકલ્પિક સ્થળો શોધવા વિનંતી કરી છે. વિચારણા હેઠળના કેટલાક સંભવિત સ્થળોમાં બાંદ્રા-કુર્લા કોમ્પ્લેક્સ (BKC), આરે કોલોની અને સંજય ગાંધી રાષ્ટ્રીય ઉદ્યાન (SGNP)નો સમાવેશ થાય છે, જોકે હજુ સુધી કોઈ અંતિમ નિર્ણય લેવામાં આવ્યો નથી. આ બેઠકમાં આ તમામ મુદ્દાઓ પર વિગતવાર ચર્ચા કરવામાં આવશે.

બધા જ સમાચાર અને અપડેટ્સ મેળવવા માટે પ્લેસ્ટોર/એપ સ્ટોર પર જઇને અથવા આ લાઇન પર ક્લિક કરીને ડાઉનલોડ કરો અમારી લેટેસ્ટ એપ