Maha Shivratri 2026 / 15 કે 16? ક્યારે છે મહાશિવરાત્રી? જાણો તિથિની લઇને પૂજાવિધિનો યોગ્ય સમય

મહાશિવરાત્રીની તારીખ વિશે લોકો ઘણીવાર મૂંઝવણમાં મુકાય છે. ક્યારેક પંચાગ પ્રમાણે એક તારીખ સામે આવે છે, જ્યારે અન્ય કેલેન્ડર અલગ તારીખ બતાવે છે. આ વખતે પણ, કેટલાક લોકો પ્રશ્ન કરી રહ્યા છે કે મહાશિવરાત્રી 15મી તારીખે ઉજવવી જોઈએ કે 16મી તારીખે, અને તેનો નીશિથ કાળ, જે સૌથી શુભ માનવામાં આવે છે, ક્યારે ઉજવવામાં આવશે? આ સમય દરમિયાન આપણે ધ્યાન, મંત્રજાપ, સ્તોત્રોનો પાઠ, કવચ અને અભિષેક કરીએ છીએ.

આ ઉપરાંત જો આપણે ચાર પ્રહરની વાત કરીએ, તો ચાર પ્રહરનો સમય શું રહેશે ? ચાર પ્રહર દરમિયાન ભગવાન શિવની અવિરત પૂજા કરવામાં આવે છે. મૂળભૂત રીતે ચાર પ્રહર હોય છે, અને પછી પાંચમો પ્રહર પ્રારંભ થાય છે. તો, આ પૂજા ક્યારે કરવી જોઈએ, અને મહાશિવરાત્રી પર ઉપવાસ ક્યારે તોડવો જોઈએ? આવો તેના વિશે જાણીએ કે મહાશિવરાત્રી ૧૫ કે ૧૬ ફેબ્રુઆરી કઈ તારીખે ઉજવવા આવશે? આવો તેના વિશે જાણીએ...

ક્યારે રાખવુ મહાશિવરાત્રીનું વ્રત

જ્યોતિષીઓના મતે, આ વખતે મહાશિવરાત્રી 15મી તારીખે ઉજવવામાં આવશે. તિથિ મુજબ, મહાશિવરાત્રી 15મી તારીખે શરૂ થશે અને અડધા દિવસ પછી 16મી તારીખે સમાપ્ત થશે. હકીકતમાં, મહાશિવરાત્રીની પૂજા માટે ચાર રાત્રિકાળ અને નિશીથ કાળ ગણવામાં આવે છે. ઉદયતિથિનો નિયમ આ તહેવાર પર લાગુ પડતો નથી.

આવી સ્થિતિમાં જો તમે 16 ફેબ્રુઆરીની રાત્રે મહાશિવરાત્રી ઉજવો છો, તો તે યોગ્ય રહેશે નહીં, કારણ કે 16 ફેબ્રુઆરીની સાંજ પછી, મહાશિવરાત્રીની તિથિ સમાપ્ત થઈ જશે. આવી સ્થિતિમાં તે રાત્રે શિવરાત્રી ઉજવવાનું કોઈ મહત્વ રહેશે નહીં. સરળ શબ્દોમાં કહીએ તો, 15 ફેબ્રુઆરીની રાત્રિ મહાશિવરાત્રી તરીકે ઉજવવામાં આવે છે. ઉદયતિથિ 16 ફેબ્રુઆરીએ ચતુર્દશી હોવા છતાં, મહાશિવરાત્રીનો મુખ્ય તહેવાર 15 ફેબ્રુઆરીની રાત્રે જ ઉજવવામાં આવશે.

મહાશિવરાત્રી 2026નું પારણ કરવામાં આવશે?

મહાશિવરાત્રી 15 ફેબ્રુઆરીની રાત્રે હોવાથી, પારણા 16 ફેબ્રુઆરીના રોજ કરવામાં આવશે. ઉપવાસ તોડવાનો સમય 16 ફેબ્રુઆરીના રોજ સવારે 6.59 થી બપોરે 3.24 વાગ્યા સુધીનો રહેશે. આ સમયગાળા દરમિયાન તમે ગમે ત્યારે મહાશિવરાત્રીનો ઉપવાસ તોડી શકો છો.

મહાશિવરાત્રી 2026 નિશીથ કાળનો સમય

મહાશિવરાત્રી પર નિશીથ કાલ 15 ફેબ્રુઆરીની રાત્રે એટલે કે 16 ફેબ્રુઆરીની શરૂઆતમાં આવશે. આનો અર્થ એ કે તેનો સમયગાળો 16 ફેબ્રુઆરીના રોજ રાત્રે 12.09 થી 1.01 વાગ્યા સુધીનો રહેશે. આ સમયગાળો પૂજા, જપ, અભિષેક અને ધ્યાન માટે શ્રેષ્ઠ અને શુભ માનવામાં આવે છે.

મહાશિવરાત્રી 2026 ચાર પ્રહરની પૂજાનો સમય

જ્યોતિષીઓના મતે, જો કોઈ વ્યક્તિ મહાશિવરાત્રીની રાત્રે જાગતા રહીને પ્રહર અનુસાર પૂજા કરવા માંગે છે, તો પ્રહરનો સમય નીચે મુજબ રહેશે.

• પ્રથમ પ્રહર 15 ફેબ્રુઆરી સાંજે 6.37એ શરુ થશે.
• બીજુ પ્રહર 15 ફેબ્રુઆરી રાત્રે 9 વાગે 45 મિનિટે શરુ થશે.
• ત્રીજુ પ્રહર 15 ફેબ્રુઆરી ની મધ્યરાત્રી બાદ 12. 53એ શરુ થશે.
• ચોથુ પ્રહર 15 ફેબ્રુઆરીની રાત બાદ, 16 ફેબ્રુઆરી સવારે 4 વાગે પ્રારંભ થશે એટલે કે તેનો સમય 3.47 મિનિટ શરુ થશે.

આ સમય અનુસાર, તમે દરેક પ્રહર દરમિયાન અલગ અલગ પૂજા, જાપ અને અભિષેક કરી શકો છો. આ પછી, બીજા દિવસે નિર્ધારિત સમયે પારણા કરવામાં આવે છે.

મહાશિવરાત્રી 2026ની તિથિ

દ્રિક પંચાંગ મુજબ, આ વખતે મહાશિવરાત્રીની ચતુર્દશી તિથિ 15 ફેબ્રુઆરીએ સાંજે 5:04 વાગ્યે શરૂ થશે અને તિથિ 16 ફેબ્રુઆરીએ સાંજે 5:34 વાગ્યે સમાપ્ત થશે.

મહાશિવરાત્રી 2026 પૂજન વિધિ

મહાશિવરાત્રી પર, સવારે વહેલા ઉઠો, સ્નાન કરો અને સ્વચ્છ કપડાં પહેરો. પછી, ભગવાન શિવનું ધ્યાન કરો અને ઉપવાસ કરવાનો સંકલ્પ કરો. સૌપ્રથમ, તમારા ઘરના મંદિરમાં અથવા નજીકના શિવ મંદિરમાં શિવલિંગને શુદ્ધ જળ ચઢાવો. પછી, તમે દૂધ, દહીં, મધ, ઘી અને ખાંડમાંથી બનાવેલા પંચામૃતથી અભિષેક કરી શકો છો. અંતે, ફરીથી પાણી અર્પણ કરો. પૂજા દરમિયાન બેલના પાન, ધતુરા, સફેદ ફૂલો વગેરે અર્પણ કરો અને ''ऊं नमः शिवाय'' અથવા મહામૃત્યુંજય મંત્રનો જાપ કરો.

જો શક્ય હોય તો, રાત્રે ચાર પ્રહર અનુસાર શિવલિંગ પર અભિષેક કરો, દીવો પ્રગટાવો અને આરતી કરો. ભગવાન શિવને ફળ અથવા સાત્વિક પ્રસાદ અર્પણ કરો. બીજા દિવસે, નિયત સમયે વ્રતના પારણા કરો, પહેલા ભગવાનને ભોજન અર્પણ કરો અને પછી ફળો અથવા સાદો સાત્વિક ગ્રહણ કરો.

DISCLAIMER: ધર્મને લગતો આ આર્ટિકલ માત્ર અલગ-અલગ મળતી માહિતીને આધારિત છે. નહીં કે તમે તેને સત્ય જ માની લો. કારણ કે ધર્મ દરેકની આસ્થાનો વિષય છે. અહીં આપવામાં આવેલી જાણકારીને અનુસરતા પહેલા ધર્મ કે શાસ્ત્ર આધારિત જ્ઞાન ધરાવનારા વિદ્ધાનોની સલાહ લેવી અતિ આવશ્યક રહેશે. નહીં તો કોઇ મુશ્કેલી સર્જાય તો જવાબદારી vtvgujarati.com નહીં રહે. કારણ કે આ આર્ટિકલ ફક્ત ન્યૂઝના હેતુસર પબ્લિશ કરવામાં આવ્યો છે.