નેશનલ / બે વર્ષના એક્સટેન્શન બાદ અગ્નિવીરો માટે લગ્નના નિયમો બદલાશે?

હવે, અગ્નિપથ યોજના હેઠળ ભરતી થયેલા લગભગ 75 ટકા અગ્નિવીરોએ તેમનો ચાર વર્ષનો કાર્યકાળ પૂર્ણ કર્યા પછી તરત જ સેવા છોડવી નહીં પડે. તેમની પાસે સેવાના વધારાના બે વર્ષ પસંદ કરવાનો વિકલ્પ હશે. આ પછી, જો તેઓ નિર્ધારિત પસંદગી માપદંડોને પૂર્ણ કરતા હોય, તો તેમને નિયમિત સશસ્ત્ર દળોમાં જોડાવાની તક પણ મળી શકે છે. જો કે, આ નવા ફેરફારોની વચ્ચે 'અગ્નિવીરો' માટે એક મહત્વપૂર્ણ પ્રશ્ન ઊભો થાય છે: તેઓ ક્યારે લગ્ન કરી શકે? શું જેઓ તેમના શરૂઆતના ચાર વર્ષના કાર્યકાળ પૂરા થયા પછી વધારાના બે વર્ષની સેવા પસંદ કરે છે, તેમને લગ્ન કરવાની પરવાનગી આપવામાં આવશે, કે પછી તેમણે સમગ્ર છ વર્ષના સમયગાળા દરમિયાન અપરિણીત રહેવું પડશે?

હકીકતમાં, અગ્નિવીરો માટે લગ્ન અંગે પહેલેથી જ કડક શરતો અમલમાં છે. ભરતી સમયે ઉમેદવારોનું અપરિણીત હોવું આવશ્યક છે. વધુમાં, અગ્નિવીરોને તેમની શરૂઆતની ચાર વર્ષની સેવા અવધિ દરમિયાન લગ્ન કરવાની મંજૂરી નથી. જો કોઈ અગ્નિવીર આ સમયગાળા દરમિયાન લગ્ન કરે છે, તો તેમને સેવામુક્ત કરવામાં આવી શકે છે; આ ઉપરાંત, જે અગ્નિવીરો નિયમિત સૈનિક બનવા ઈચ્છે છે, તેમના માટે પસંદગી પ્રક્રિયા દરમિયાન પણ અપરિણીત રહેવાની શરત લાગુ પડે છે.

બે વર્ષના નવા સેવા વિસ્તરણની રજૂઆત બાદ, લગ્ન અને પરિવાર સંબંધિત પાસાઓ પર વિચારણા કરવામાં આવી રહી હોવાની માહિતી સામે આવી છે. સૂત્રોના જણાવ્યા અનુસાર, વર્તમાન નિયમોમાં સુધારો કરવામાં આવી શકે છે; ખાસ કરીને, આ બે વર્ષના વિસ્તરણ સમયગાળા દરમિયાન 'અગ્નિવીરો'ને લગ્ન બાબતે કેટલીક છૂટછાટ આપવાનો પ્રસ્તાવ છે. જોકે આ અંગેના અંતિમ નિયમો અને સત્તાવાર માર્ગદર્શિકાઓ હજુ સ્પષ્ટ નથી, પરંતુ એવું સમજાય છે કે આ નીતિમાં ફેરફારો કરવા અંગે હાલ વિચારણા ચાલી રહી છે.

અગ્નિવીરો માટે હવે શું છે લગ્નનો નિયમ?

અગ્નિપથ યોજના હેઠળ, ભારતીય સેનામાં 'અગ્નિવીર' તરીકે ભરતી થવા માટે માત્ર અપરિણીત ઉમેદવારો જ પાત્ર છે. ભરતી સમયે, ઉમેદવારોએ પોતે અપરિણીત હોવાનો પુરાવો આપવો જરૂરી છે. આ ઉપરાંત, તેમણે એ શરત સાથે પણ સંમત થવું પડે છે કે તેઓ ચાર વર્ષના નિર્ધારિત સેવાકાળ દરમિયાન લગ્ન કરશે નહીં.

ભારતીય સેનાની ભરતીની શરતો અનુસાર, જો કોઈ 'અગ્નિવીર' તેમના નિર્ધારિત ચાર વર્ષના કાર્યકાળ દરમિયાન લગ્ન કરી લે, તો તેમને સેવામુક્ત કરવામાં આવી શકે છે. આ માત્ર લગ્ન ન કરવા અંગેની સલાહ નથી, પરંતુ ભરતી અને સેવાની એક ઔપચારિક શરત છે; તેથી, અગ્નિવીરો માટે આ નિયમનું પાલન કરવું ફરજિયાત છે.

આ નિયમ એટલા માટે પણ મહત્વપૂર્ણ છે કારણ કે અગ્નિવીરોનો સેવાકાળ ચાર વર્ષનો નક્કી કરવામાં આવ્યો છે. આ સમયગાળા દરમિયાન, તેમણે તાલીમ લેવાની, ફરજો બજાવવાની અને અન્ય લશ્કરી જવાબદારીઓ પૂરી કરવાની હોય છે. વધુમાં, સશસ્ત્ર દળોની જરૂરિયાતો અનુસાર, કર્મચારીઓની ઉપલબ્ધતા સુનિશ્ચિત કરવી અને સેવામાં સાતત્ય જાળવી રાખવું આવશ્યક છે.

સ્થાયી સૈનિક બનવુ હોય તો લગ્ન કરી શકાય?

અગ્નિવીરો માટે લગ્ન અંગેની અન્ય એક મહત્વપૂર્ણ શરત નિયમિત કેડરમાં સામેલ થવાની પ્રક્રિયા સાથે સંબંધિત છે. વર્તમાન વ્યવસ્થા હેઠળ, ચાર વર્ષની સેવા પૂર્ણ થયા બાદ, દરેક બેચના ૨૫ ટકા સુધીના અગ્નિવીરોને નિયમિત સૈનિક બનવાની તક આપવામાં આવે છે. આ માટેની પસંદગી તેમના પ્રદર્શન, લાયકાત અને સેનાની જરૂરિયાતોના આધારે કરવામાં આવે છે.

જાન્યુઆરી 2026માં સામે આવેલા સેનાના દિશાનિર્દેશો મુજબ, જે અગ્નિવીરો નિયમિત સૈનિક બનવા ઈચ્છે છે, તેમણે પસંદગી પ્રક્રિયા પૂર્ણ ન થાય અને અંતિમ પરિણામો જાહેર ન થાય ત્યાં સુધી અપરિણીત રહેવું આવશ્યક છે. જો કોઈ અગ્નિવીર આ સમયગાળા દરમિયાન લગ્ન કરી લે છે, તો તે નિયમિત કેડરમાં સામેલ થવા માટે અયોગ્ય બની શકે છે; બીજા શબ્દોમાં કહીએ તો, ચાર વર્ષનો સેવાકાળ પૂર્ણ થવાનો અર્થ એ નથી કે લગ્ન કરવાની આપોઆપ પરવાનગી મળી જાય છે. ખાસ કરીને ત્યારે, જ્યારે તે અગ્નિવીર નિયમિત સૈનિક બનવાની પ્રક્રિયામાં હોય.

અહેવાલો અનુસાર, ચાર વર્ષની સેવા પૂર્ણ થયા બાદ નિયમિત કેડરમાં પસંદગી પ્રક્રિયામાં આશરે ચારથી છ મહિનાનો સમય લાગી શકે છે. આ સમયગાળામાં અરજી કરવી, મૂલ્યાંકન અને અંતિમ પસંદગીના તબક્કાઓનો સમાવેશ થાય છે. પરિણામે, જે 'અગ્નિવીરો' નિયમિત સૈનિક બનવા ઈચ્છે છે તેમને સલાહ આપવામાં આવી છે કે જ્યાં સુધી અંતિમ પરિણામો જાહેર ન થાય ત્યાં સુધી તેઓ લગ્ન ન કરે. એકવાર પસંદગી પામ્યા બાદ અને નિયમિત સૈનિક તરીકે નિમણૂક મળ્યા પછી, તેઓ લગ્ન કરવા માટે સ્વતંત્ર રહેશે.

એક્સટેન્શન બાદ શું બદલી શકાય છે લગ્નનો નિયમ?

હવે અગ્નિવીરો માટે સૌથી મોટો પ્રશ્ન એ છે કે: સેવાકાળ ચાર વર્ષથી વધારીને છ વર્ષ કરવામાં આવતા, શું લગ્ન પરનો પ્રતિબંધ પણ વધુ બે વર્ષ માટે લંબાવવામાં આવશે? વાસ્તવમાં, કેબિનેટે એવા 75 ટકા અગ્નિવીરો માટે સેવાના વધારાના બે વર્ષ મંજૂર કર્યા છે, જેઓ તેમનો શરૂઆતનો ચાર વર્ષનો કાર્યકાળ પૂર્ણ કરે છે. આ વિકલ્પ સંપૂર્ણપણે સ્વૈચ્છિક રહેશે; જે અગ્નિવીરો વધારાના સમયગાળા માટે સેવા આપવા ઈચ્છતા હોય, તેઓ તેમ કરવાનું પસંદ કરી શકે છે.

સંરક્ષણ સૂત્રો પાસેથી મળેલી માહિતી મુજબ, બે વર્ષના આ વધારાના કાર્યકાળના સંદર્ભમાં 'અગ્નિવીરો'ના અંગત અને પારિવારિક જીવનને લગતા પાસાઓ પર વિચારણા કરવામાં આવી રહી છે; આનો અર્થ એ છે કે લગ્ન સંબંધિત નિયમોમાં સંભવિત ફેરફારો અંગે ચર્ચાઓ થઈ શકે છે. જોકે, આ વધારાના કાર્યકાળનો વિકલ્પ પસંદ કરનારા અગ્નિવીરોને આ બે વર્ષ દરમિયાન લગ્ન કરવાની મંજૂરી આપવામાં આવશે કે કેમ, તે હજુ સ્પષ્ટ કરવામાં આવ્યું નથી.

અહીં એ સમજવું મહત્વપૂર્ણ છે કે ચાર વર્ષના સેવાગાળા દરમિયાન લગ્ન કરવા પર પ્રતિબંધ મૂકતો નિયમ પહેલેથી જ અસ્તિત્વમાં છે; જો કે, બે વર્ષના નવા સેવાગાળા માટે લગ્ન સંબંધિત શરતો અંગેની ચોક્કસ માર્ગદર્શિકા હજુ બહાર પાડવાની બાકી છે. તેથી, 'અગ્નિવીરો'ને ચાર વર્ષની સેવા પૂર્ણ કર્યા પછી તરત જ લગ્ન કરવાની પરવાનગી મળશે કે પછી તેમણે કુલ છ વર્ષ સુધી અપરિણીત રહેવું પડશે, તે અંગે અત્યારે કંઈપણ કહેવું ઉતાવળ ગણાશે.

ચાર વર્ષ બાદ બે રસ્તા હશે

નવા ફેરફારો બાદ, ચાર વર્ષની સેવા પૂર્ણ કરનારા અગ્નિવીરો પાસે વિવિધ વિકલ્પો ઉપલબ્ધ હશે. પ્રથમ તબક્કામાં નિયમિત કેડર માટે પસંદ કરાયેલા આશરે 25 ટકા અગ્નિવીરો, કાયમી સૈનિક તરીકે નિયુક્ત થયા પછી લગ્ન કરવા માટે પાત્ર બનશે. બીજી તરફ, બાકીના 75 ટકા અગ્નિવીરોને વધુ બે વર્ષના સેવાકાળનો વિકલ્પ પસંદ કરવાની તક આપવામાં આવશે.

જે અગ્નિવીરો બે વર્ષના કાર્યકાળના વિસ્તરણનો સ્વીકાર કરશે, તેમણે સેવાના આ નવા સમયગાળા સાથે સંકળાયેલા નિયમોનું પાલન કરવું પડશે. આ સમયગાળા દરમિયાન લગ્ન કરવાની પરવાનગી હશે કે કેમ, તે અંગેની સ્પષ્ટતા આગામી ઓફિશિયલ ગાઇડલાઇનમાં કરવામાં આવશે. ત્યારબાદ, જે અગ્નિવીરો છ વર્ષની સેવા પૂર્ણ કર્યા પછી નિયમિત સૈનિક બનવા ઈચ્છતા હશે, તેમણે નિર્ધારિત પસંદગીના માપદંડોને પૂર્ણ કરવા પડશે.

આ પણ વાંચોઃ દેશમાં દિવાળીએ દીપોત્સવની ઉજવણી પણ અહીંના મૌદગિલ-શ્રીમાળી બ્રાહ્મણો શા માટે મનાવે છે શોક? જાણો પરંપરા

બીજી બાજુ, જે અગ્નિવીરો શરૂઆતના ચાર વર્ષના કાર્યકાળ પછી બે વર્ષના વિસ્તરણનો વિકલ્પ પસંદ કરવાને બદલે સેવા છોડવાનું નક્કી કરે છે, તેમના માટે એ જાણવું મહત્વપૂર્ણ છે કે જો તેઓ નિયમિત કેડરમાં જોડાવા માટે અરજી કરવાનું નક્કી કરે, તો તેમના માટે 'અપરિણીત રહેવું' જેવી શરત લાગુ પડી શકે છે. લગ્ન અંગે કોઈ પણ નિર્ણય લેતા પહેલા, તેમણે એ સુનિશ્ચિત કરવું જોઈએ કે તેઓ પોતાની સેવા સ્થિતિ અને પસંદગી પ્રક્રિયાને લગતા નિયમો વિશે સંપૂર્ણ રીતે માહિતગાર છે.

બધા જ સમાચાર અને અપડેટ્સ મેળવવા માટે પ્લેસ્ટોર/એપ સ્ટોર પર જઇને અથવા આ લાઇન પર ક્લિક કરીને ડાઉનલોડ કરો અમારી લેટેસ્ટ એપ