યુદ્ધના ઘા / શું ભારતમાં વધી જશે પેટ્રોલ-ડીઝલના ભાવ? આમ આદમીના ખિસ્સા પર પડી શકે છે અસર

Israel-iran war : અમેરિકાના ઈરાન પરના હવાઈ હુમલાને કારણે મધ્ય પૂર્વ સંકટ વધુ ઘેરું બન્યું છે. ઈરાન હોર્મુઝ સ્ટ્રેટ બંધ કરે તેવી શક્યતા છે. આવી સ્થિતિમાં, તેલના ભાવમાં મોટો વધારો થવાની આશંકા છે. ભારત પણ પુરવઠાના વિકલ્પો પર નજર રાખી રહ્યું છે.

અમેરિકા પણ યુદ્ધમાં કુદી પડ્યું

રવિવારે ઈરાન અને ઈઝરાયલ વચ્ચે ચાલી રહેલા તણાવમાં અમેરિકા કૂદી પડવાથી સમગ્ર વિશ્વનો તણાવ વધી ગયો છે. અમેરિકાના રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે શનિવારે મોડી રાત્રે માહિતી આપી હતી કે અમેરિકાએ ઈરાનના ત્રણ પરમાણુ સ્થળો (ફોર્ડો, નાતાન્ઝ અને એસ્ફહાન) પર બોમ્બમારો કર્યો છે. આ પગલા પછી, વૈશ્વિક બજારમાં ક્રૂડ ઓઈલના ભાવમાં મોટો વધારો થવાની શક્યતા છે. નિષ્ણાતો માને છે કે જો ઈરાન બદલો લેશે તો તેલના ભાવ પ્રતિ બેરલ $120 સુધી પહોંચશે.

અમેરિકાએ ઈરાનના ત્રણ પરમાણુ સ્થળો પર હુમલો કર્યો

ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે સ્પષ્ટપણે કહ્યું હતું કે "કાં તો ઈરાન શાંતિનો માર્ગ અપનાવશે અથવા તેને ભારે વિનાશનો સામનો કરવો પડશે." અમેરિકાની આ કાર્યવાહી સીધી મધ્ય પૂર્વ સંકટને વધુ ગંભીર બનાવી રહી છે. ટ્રમ્પે કહ્યું કે "અમારા બધા વિમાનો સુરક્ષિત રીતે પાછા ફર્યા છે અને ફોર્ડો પર બોમ્બ ફેંકવામાં આવ્યા છે."

આ પણ વાંચો : દેવ દર્શન / નારોલમાં સોમનાથ મહાદેવનું મંદિર, જ્યાં ધુણાની રાખથી ચામડીના રોગો થાય છે દૂર

તેલના ભાવમાં આગ: રોકાણકારોની ચિંતા વધી

હુમલા પછી, રોકાણકારો ચિંતિત છે કે ઈરાન હોર્મુઝ સ્ટ્રેટને અવરોધિત કરી શકે છે. આ માર્ગ વિશ્વના ક્રૂડ ઓઇલ સપ્લાયના 25% ને હેન્ડલ કરે છે. જેપી મોર્ગનનો અંદાજ છે કે તેલના ભાવ સીધા $78 થી $120 પ્રતિ બેરલ સુધી જઈ શકે છે.

ભારતની તૈયારી: પુરીનું નિવેદન
ભારતના પેટ્રોલિયમ મંત્રી હરદીપ સિંહ પુરીએ કહ્યું કે, ભારતે પહેલાથી જ સપ્લાય રૂટ્સને વૈવિધ્યીકૃત કરી દીધા છે. ભારતના કુલ વપરાશમાંથી, લગભગ 1.5-2 મિલિયન બેરલ હોર્મુઝ દ્વારા આવે છે અને બાકીના અન્ય દેશોમાંથી આવે છે. જોકે, તેમણે સ્વીકાર્યું કે વાસ્તવિક અસર 23 જૂને બજાર ખુલશે ત્યારે જોવા મળશે.

ભારતને શું નુકસાન થઈ શકે છે?

આ યુદ્ધ ભારતના અર્થતંત્ર પર સીધી અસર કરી શકે છે. માત્ર ઈરાન અને ઇઝરાયલ સાથે જ નહીં પરંતુ સમગ્ર પશ્ચિમ એશિયા સાથે વેપાર ખોરવાઈ શકે છે.

• હોર્મુઝ સ્ટ્રેટ પર ખતરો

જો ઈરાન આ માર્ગ બંધ કરે છે, તો તે ભારતના 60% ગેસ અને 50% તેલ આયાતને અસર કરશે. આ માર્ગ ફક્ત 21 માઇલ પહોળો છે પરંતુ વિશ્વના તેલ વેપારના 20% માટે જવાબદાર છે. પ્રતિ બેરલ $10 નો વધારો ભારતમાં ફુગાવાનો દર 0.35% વધારી શકે છે.

• ₹3.6 લાખ કરોડના વેપારનો ભય

ભારતનો પશ્ચિમ એશિયા (જેમ કે ઇરાક, જોર્ડન, યમન, વગેરે) સાથે વાર્ષિક ₹3.6 લાખ કરોડનો વેપાર છે. ભારતની કુલ નિકાસનો 34% અહીં જાય છે. હરિયાણામાંથી 30-35% બાસમતી ચોખા ઈરાન જાય છે, જે હાલમાં યુદ્ધ દરમિયાન વીમો ઉપલબ્ધ ન હોવાથી બંધ થઈ જાય છે.

• સામાન્ય માણસના ખિસ્સા પર અસર

જો તેલ મોંઘુ થશે, તો પરિવહન ખર્ચ વધશે, જેના કારણે શાકભાજી, ફળો, દૂધ, રોજિંદા વસ્તુઓ મોંઘી થશે. ઇલેક્ટ્રોનિક્સ (ઇઝરાયલથી આયાત કરાયેલ) અને ખાતરો (ઇરાનથી) મોંઘા થશે, કૃષિ અને મોબાઇલ જેવા ઉત્પાદનોના ભાવ પણ વધી શકે છે. સોનાની કિંમત પ્રતિ 10 ગ્રામ ₹1 લાખ સુધી જઈ શકે છે.

• રૂપિયા પર દબાણ અને નિકાસ મોંઘી બનશે

નિકાસ માર્ગો પર અસરને કારણે ખર્ચ વધશે. ફુગાવા અને નાણાકીય આયોજન પર દબાણ. કન્ટેનરની અવરજવર અને શિપિંગમાં વિલંબ શક્ય છે.

• આ દેશો સાથેના વેપાર પર પણ અસર થશે

GTRI (ગ્લોબલ ટ્રેડ રિસર્ચ ઇનિશિયેટિવ) અનુસાર, યુદ્ધ ઇરાક, જોર્ડન, લેબનોન, સીરિયા અને યમન જેવા દેશો સાથેના વેપારને પણ અસર કરશે. ભારત આ દેશોમાંથી 8.6 બિલિયન ડોલરની નિકાસ કરે છે અને ૩૩.૧ બિલિયન ડોલરની આયાત કરે છે.

તેલ બજારમાં અત્યાર સુધી શું થયું છે?

૨૧ જૂને બ્રેન્ટ ક્રૂડ 2.33% ઘટીને $75.48 પર બંધ થયું, જ્યારે WTI 0.28% ઘટીને $74.93 પર બંધ થયું. બ્લૂમબર્ગે તેના વિશ્લેષણમાં કહ્યું છે કે ભાવ $80-$90 ની રેન્જમાં જઈ શકે છે અને જો ઈરાન હોર્મુઝ સ્ટ્રેટ બંધ કરે તો $100+ પણ શક્ય છે.

સતત વધી રહ્યો છે તણાવ

જો ઈરાન અને ઈઝરાયલ વચ્ચે તણાવ વધુ ઊંડો થાય અને અમેરિકા પણ તેમાં સક્રિય રહે, તો ભારતને તેલ, વેપાર, ફુગાવા અને સામાન્ય જીવન પર મોટી અસરનો સામનો કરવો પડી શકે છે. નિષ્ણાતો માને છે કે જો આ યુદ્ધને કારણે ઈરાની સરકાર પડી જાય અથવા સુપ્રીમ લીડર અલી ખામેની સત્તા ગુમાવે, તો તેની અસર 2011 ની લિબિયન ક્રાંતિ કરતાં પણ મોટી હોઈ શકે છે. આ પુરવઠાને ખરાબ રીતે વિક્ષેપિત કરી શકે છે.

બધા જ સમાચાર અને અપડેટ્સ મેળવવા માટે પ્લેસ્ટોર/એપ સ્ટોર પર જઇને અથવા આ લાઇન પર ક્લિક કરીને ડાઉનલોડ કરો અમારી લેટેસ્ટ એપ