વિશ્વ / ટ્રમ્પના એક નિર્ણયથી ક્રૂડ ઓઇલના ભાવ વધ્યા, શું પેટ્રોલ અને ડીઝલ પણ મોંઘા થશે?

અમેરિકા અને ઈરાન વચ્ચે વધતા તણાવની સીધી અસર હવે વૈશ્વિક કાચા તેલના બજારમાં સ્પષ્ટ રીતે દેખાવા લાગી છે. અમેરિકાના પૂર્વ રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પ દ્વારા ઈરાનને લઈને લેવાયેલા એક વધુ કડક નિર્ણય અને સૈન્ય કાર્યવાહી અંગેની ધમકી બાદ કાચા તેલના ભાવમાં જોરદાર ઉછાળો નોંધાયો છે. ગુરુવારે બ્રેન્ટ ક્રૂડ 70 ડોલર પ્રતિ બેરલને પાર પહોંચી ગયું, જે છેલ્લા ચાર મહિનાનો સર્વોચ્ચ સ્તર છે. આ વધારો માત્ર બજારની પ્રતિક્રિયા નથી, પરંતુ વૈશ્વિક રાજકીય અસથિરતાનો સીધો પ્રતિબિંબ માનવામાં આવી રહ્યો છે.

લંડનના બજારમાં બ્રેન્ટ નોર્થ સી ક્રૂડમાં એક જ દિવસમાં લગભગ 2.4 ટકાનો ઉછાળો આવ્યો અને ભાવ 70.06 ડોલર પ્રતિ બેરલ સુધી પહોંચ્યા. એ સાથે જ અમેરિકન બેચમાર્ક વેસ્ટ ટેક્સાસ ઇન્ટરમિડિયેટ એટલે કે WTIમાં પણ 2.6 ટકાની તેજી જોવા મળી અને તે 64.82 ડોલર પ્રતિ બેરલ પર બંધ થયું. નિષ્ણાતોનું કહેવું છે કે આ માત્ર શરૂઆત હોઈ શકે છે અને જો અમેરિકા-ઈરાન વચ્ચેનો તણાવ વધુ ઘેરો બનશે તો તેલના ભાવમાં વધુ આગ લાગી શકે છે.

ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે પોતાના સોશિયલ મીડિયા પ્લેટફોર્મ ‘ટ્રુથ સોશિયલ’ પર ઈરાનને સીધી ચેતવણી આપતા જણાવ્યું કે તે પોતાના પરમાણુ કાર્યક્રમને લઈને તાત્કાલિક વાટાઘાટોની ટેબલ પર આવે. ટ્રમ્પે લખ્યું કે કોઈ પણ કરાર એવો હોવો જોઈએ, જેમાં ઈરાન પાસે પરમાણુ હથિયાર બનાવવાની ક્ષમતા ન રહે અને જે તમામ પક્ષો માટે યોગ્ય હોય. તેમણે સ્પષ્ટ શબ્દોમાં ચેતવણી આપી હતી કે જો ઈરાન વાતચીત માટે તૈયાર નહીં થાય, તો પરિસ્થિતિ વધુ ગંભીર બની શકે છે.

આ નિવેદન પછી ઈરાન તરફથી પણ તીવ્ર પ્રતિક્રિયા આવી છે. ઈરાનના વિદેશ મંત્રી અબ્બાસ અરાઘચીએ અમેરિકાને ખુલ્લેઆમ ચેતવણી આપી છે કે જો કોઈપણ પ્રકારની સૈન્ય કાર્યવાહી કરવામાં આવશે, તો તેનો તાત્કાલિક અને કડક જવાબ આપવામાં આવશે. આ પ્રકારની ભાષાએ મધ્ય પૂર્વ વિસ્તારમાં સંઘર્ષની આશંકાને વધુ ઘેરો બનાવી દીધી છે, જે વૈશ્વિક ઊર્જા બજાર માટે ચિંતાજનક સંકેત માનવામાં આવે છે.

બજાર નિષ્ણાતોનું માનવું છે કે જો અમેરિકા અને ઈરાન વચ્ચે ટકરાવ વધે છે, તો ઈરાનના દૈનિક આશરે 30 લાખ બેરલ તેલ ઉત્પાદન પર સીધી અસર પડી શકે છે. એ ઉપરાંત, હોર્મુઝની ખાડી મારફતે પસાર થનારા તેલ અને ગેસના ટેન્કરોની અવરજવર પણ ખોરવાઈ શકે છે. હોર્મુઝની ખાડી દુનિયાની સૌથી મહત્વની ઊર્જા સપ્લાય લાઇન માનવામાં આવે છે, જ્યાંથી વિશ્વના મોટા હિસ્સાનું તેલ પસાર થાય છે.

માર્કેટ એનાલિસ્ટ ડેરેન નેથન મુજબ, હાલ બજારમાં ડર અને અનિશ્ચિતતાનું વાતાવરણ છે. જેમ જેમ અમેરિકા અને ઈરાન વચ્ચે શબ્દયુદ્ધ તેજ બની રહ્યું છે, તેમ તેમ રોકાણકારો તેલને એક સુરક્ષિત રોકાણ તરીકે જોઈ રહ્યા છે. આ જ કારણ છે કે બ્રેન્ટ ક્રૂડ ચાર મહિનાના ઊંચા સ્તર પર પહોંચી ગયું છે અને તેમાં હજુ વધુ વધારો થવાની શક્યતાઓ નકારી શકાતી નથી.

આંતરરાષ્ટ્રીય સ્તરે કાચા તેલના ભાવમાં આવી તેજીનો સીધો પ્રભાવ ભારત જેવા આયાત આધારિત દેશો પર પડી શકે છે. જો આ સ્થિતિ લાંબા સમય સુધી યથાવત રહે છે, તો ભારતમાં પેટ્રોલ અને ડીઝલના ભાવ પર પણ દબાણ વધી શકે છે. હાલ ભલે ઘરેલુ બજારમાં કિંમતો સ્થિર રાખવામાં આવી રહી હોય, પરંતુ વૈશ્વિક બજારમાં સતત ઉછાળો ચાલુ રહ્યો તો આવનારા સમયમાં ઈંધણ મોંઘું થવાની શક્યતા વધશે.

વધુ વાંચો : ટ્રમ્પની ધમકીઓની કોઈ અસર નહીં, રિલાયન્સ રશિયા પાસેથી ખરીદશે ઓઈલ

કુલ મળીને, ટ્રમ્પના એક નિવેદનથી શરૂ થયેલી આ ઉથલપાથલ માત્ર રાજકીય નથી, પરંતુ તેનો વ્યાપક આર્થિક અસર સાથે જોડાયેલો મુદ્દો છે. વૈશ્વિક તેલ બજારની નજર હવે અમેરિકા અને ઈરાનના આગામી પગલાં પર ટકી છે, કારણ કે ત્યાંથી જ નક્કી થશે કે તેલના ભાવ વધુ ભડકે ચઢશે કે પછી સ્થિતિ થોડી શાંત થશે.

બધા જ સમાચાર અને અપડેટ્સ મેળવવા માટે પ્લેસ્ટોર/એપ સ્ટોર પર જઇને અથવા આ લાઇન પર ક્લિક કરીને ડાઉનલોડ કરો અમારી લેટેસ્ટ એપ