નેશનલ / ખાંડ સસ્તી થઈ શકે? સરકારે સમય પહેલાં જાહેર કર્યો 14 લાખ ટન ખાંડનો ઘરેલુ વેચાણ ક્વોટા

દેશમાં દીવાળીના તહેવારની તૈયારીઓ વચ્ચે ખાંડના વધી રહેલા બજારભાવને કાબૂમાં લેવા માટે કેન્દ્ર સરકારે એક મહત્વપૂર્ણ અને મોટું પગલું ભર્યું છે. ખાંડની વધતી કિંમતો પર લગામ લગાવવા માટે સરકારે ઓક્ટોબર મહિનાના બીજા પખવાડિયા (13 થી 31 ઓક્ટોબર) માટે ઘરેલું ખાંડ મિલોને 14 लाख टन (1.4 મિલિયન ટન) ખાંડનો કોટા નિર્ધારિત સમય કરતાં બે દિવસ અગાઉ જ જારી કરી દીધો છે.

કેમ લેવો પડ્યો આ નિર્ણય?

છેલ્લા 10 દિવસમાં મિલોમાંથી વેચાતી ખાંડની કિંમતોમાં પ્રતિ ક્વિન્ટલ આશરે 1000 રૂપિયાનો મોટો ઉછાળો જોવા મળ્યો છે. દીવાળીના તહેવાર અગાઉ બજારમાં ખાંડની પૂરતી સપ્લાય સુનિશ્ચિત કરવા અને ભાવને વધુ ઉપર જતા અટકાવવા માટે સરકારે આ આદેશ સમયથી વહેલો જારી કર્યો છે. ઉલ્લેખનીય છે કે સરકારે અગાઉ સપ્ટેમ્બર માટે 26.5 લાખ ટન અને ઓક્ટોબર માટે 30 લાખ ટન ખાંડ ફાળવી હતી.

નવેમ્બરના પ્રથમ સપ્તાહમાં દીવાળી (8 નવેમ્બર) નો તહેવાર છે, અને આ સમયગાળા દરમિયાન હલવાઈઓ, મીઠાઈ બનાવનારાઓ તેમજ સામાન્ય ગ્રાહકો દ્વારા ખાંડની માંગ ટોચ પર હોય છે. સરકારના નવા નિયમો અનુસાર, મિલોને ફાળવવામાં આવેલી ખાંડ વેચ્યા બાદ તેને 7 દિવસની અંદર સપ્લાય માટે મોકલવાની રહે છે. બે દિવસ અગાઉ એટલે કે 13 ઓક્ટોબરથી જ કોટા લાગુ કરી દેવાતા મિલોને વ્યાપારીઓ સુધી ખાંડ પહોંચાડવા માટે પૂરતો સમય મળી રહેશે, જેથી તહેવાર ટાણે બજારમાં ખાંડની તંગી ન સર્જાય.

કોને મળી કેટલી ખાંડ?

ખાદ્ય અને જાહેર વિતરણ વિભાગ (DFPD) ના આદેશ અનુસાર, મહારાષ્ટ્ર, ઉત્તર પ્રદેશ અને કર્ણાટકને મળીને કુલ 1.159 મિલિયન ટન ખાંડ મળી છે, જે ઘરેલું મિલોને ફાળવવામાં આવેલા કુલ 1.4 મિલિયન ટનના આશરે 83% જેટલી છે. જેમાં મહારાષ્ટ્રને 476,000 ટન, ઉત્તર પ્રદેશને 451,000 ટન અને કર્ણાટકને 232,000 ટન ખાંડ ફાળવવામાં આવી છે.

ફાળવણીમાં સામેલ 587 મિલોમાંથી 134 મિલોને કોઈ કોટા મળ્યો નથી, જ્યારે 39 મિલોને 100 ટન સુધીની ખાંડ ફાળવાઈ છે. સરકારે ઓક્ટોબરના બીજા પખવાડિયા માટે શ્રી રેણુકા શુગર્સને 130,000 ટન અને શ્રી દત્ત ઇન્ડિયાને 70,000 ટન ખાંડ ફાળવી છે. આ બંને રિફાઇનરીઓ પાસે એડવાન્સ ઓથોરાઇઝેશન હેઠળ 3 લાખ ટન આયાતી ખાંડનો કોટા હતો, જેમાંથી તેમને 2.65 લાખ ટન બજારમાં વેચવાની મંજૂરી હતી.

પરંતુ આ રિફાઇનરીઓએ 1 સપ્ટેમ્બરથી 15 ઓક્ટોબર વચ્ચે 60,000 ટનથી પણ ઓછી ખાંડ વેચી હતી. આનું મુખ્ય કારણ એ હતું કે આંતરરાષ્ટ્રીય બજારમાંથી આયાત કરેલી ખાંડનો ખર્ચ વધુ હતો, જ્યારે ભારતના ઘરેલું બજારમાં એક્સ-મિલ કિંમતો ઓછી હતી. વ્યાપારી નુકસાનથી બચવા માટે રિફાઇનરીઓએ આ ખાંડ રોકી રાખી હતી, જેના કારણે બજારમાં અચાનક સપ્લાય ઘટી ગયો અને ભાવ ઝડપથી વધી ગયા હતા.

ગ્રાહક બાબતોના વિભાગના આંકડા મુજબ, 13 ઓક્ટોબરે ખાંડની અખિલ ભારતીય સરેરાશ છૂટક કિંમત 56.67 પ્રતિ કિલોગ્રામ હતી, જ્યારે જથ્થાબંધ સ્તરે સરેરાશ કિંમત 5,254.91 રૂપિયા પ્રતિ ક્વિન્ટલ નોંધાઈ હતી.