કવાયત / 55 પ્લેનની કેપેસિટી, 75 હજાર ટન, જાણો INS વિશાલની ખાસિયતો, જે વધારશે દરિયાઈ તાકાત

Indian Navy INS Vishal : ભારતનું નૌકાદળ વિશ્વના મહાસાગરોમાં પોતાનું સ્થિર અને શક્તિશાળી સ્થાન બનાવવાના માર્ગ પર ઝડપથી આગળ વધી રહ્યું છે. આ દિશામાં સૌથી મહત્વપૂર્ણ પગલું છે INS વિશાલ. એટલે કે ભારતનું પ્રથમ પરમાણુ સંચાલિત વિમાનવાહક જહાજ. અગાઉ 6 ઓગસ્ટ 2025ના રોજ ભારતના સંરક્ષણ મંત્રાલયે ટેકનોલોજી પરિપ્રેક્ષ્ય અને ક્ષમતા રોડમેપ 2025 (TPCR-2025) રજૂ કરી હતી, જેના અંતર્ગત INS વિશાલની ઘોષણા કરવામાં આવી. આ પ્રોજેક્ટ ભારતને ઇન્ડો-પેસિફિક ક્ષેત્રમાં ચીન અને પાકિસ્તાન જેવી પડકારરૂપ શક્તિઓ સામે વધુ મજબૂત બનાવશે.

હવે જાણીએ INS વિશાલની વિશાળતાઓ અને ક્ષમતાઓ

• INS વિશાલને IAC-3 તરીકે પણ ઓળખવામાં આવે છે અને તે સંપૂર્ણપણે સ્વદેશી ટેક્નોલોજીથી બનાવાશે.
• બાંધકામ સ્થાન : કોચીન શિપયાર્ડ લિમિટેડ
• ઇંધણ : પરમાણુ ઉર્જા
• વિજન : 65,000 થી 75,000 ટન
• લંબાઈ : લગભગ 300 મીટર
• ગતિ : 55 કિમી/કલાક
• વિમાન ક્ષમતા : 55 જેટલા વિમાનો (40 ફિક્સ્ડ-વિંગ અને 15 રોટરી-વિંગ)

આ વિશાળ જહાજનું નામ 'વિશાલ'નું સંસ્કૃત અર્થ છે-વિશાળ, દૈત્યકાર. આ જહાજ ભારતને અમેરિકા અને ફ્રાન્સ પછી પરમાણુ સંચાલિત એરક્રાફ્ટ કેરિયર ધરાવતો ત્રીજો દેશ બનાવશે.

પરમાણુ ઊર્જાના મુખ્ય ફાયદા

INS વિશાલ પરમાણુ ઊર્જાથી સંચાલિત હશે, જે તેને નીચે મુજબની અદ્વિતીય ક્ષમતાઓ આપશે.

• લાંબાગાળે દરિયામાં તૈનાત રહેવાની ક્ષમતા – મહિના સુધી ઇંધણ વગર દરિયામાં રહી શકે છે.
• વધુ વિમાનો ઉડાડવાની ક્ષમતા – EMALS સિસ્ટમથી ભારે વિમાનો પણ ઝડપથી ઉડાડી શકાય છે.
• લેસર અને એડવાન્સ વેપન્સ માટે પૂરતી ઊર્જા – 500-550 મેગાવોટ વીજ ઉત્પાદન ક્ષમતા.
• ઝડપી અને વારંવાર ઉડાન – વધુ રાઉન્ડ અને હવાઈ ગશ્ત શક્ય બને છે.

મહત્વની ટેક્નોલોજીઓ

INS વિશાલમાં વિશ્વની અદ્યતન ટેક્નોલોજીઓનો સમાવેશ થશે

વિમાનોનો બહોળો સ્ક્વોડ્રન

INS વિશાલ પર તૈનાત થનારા વિમાનોની વિશિષ્ટ સંરચના

• રાફેલ મરીન : ફ્રાન્સથી ખરીદાયેલ 26 નૌકાદળ માટેના ફાઇટર વિમાનો
• TEDBF : HAL દ્વારા વિકસાવવામાં આવતા ટ્વિન એન્જિન ડેક આધારિત ફાઇટર
• LCA નેવી : તેજસનું નૌકાદળ સંસ્કરણ-તાલીમ માટે
• UCAVs : માનવરહિત કોમ્બેટ એર વિહિકલ્સ (ડ્રોન)

INS વિશાલની જરૂરિયાત શા માટે છે?

ભારતનું ભવિષ્ય દર્શાવતું નૌકાદળ ચીન અને પાકિસ્તાનના વધતા દબાણ સામે INS વિશાલ જેવી શક્તિશાળી જગમગતી ઉપસ્થિતિ માંગે છે.

• ચીનના એરક્રાફ્ટ કેરિયર્સ : લિયાઓનિંગ, શેનડોંગ, ફુજિયાન (EMALS સાથે)
• પાકિસ્તાનની સબમરીન ક્ષમતા: હેંગોર ક્લાસ સબમરીન્સ-દરિયાઈ સુરક્ષા માટે ચિંતાજનક
• વ્યૂહાત્મક સ્થાન: અરબી સમુદ્ર અને બંગાળની ખાડીમાં સતત 2 જહાજો તૈનાત રાખવા માટે ત્રણ વિમાનવાહક જહાજોની જરૂર

પડકારો અને સંભવિત વિકલ્પો

INS વિશાલના નિર્માણમાં કેટલાંક મોટા પડકારો પણ છે

સ્વદેશીકરણ અને મેક ઇન ઇન્ડિયા

INS વિશાલ ભારતના આત્મનિર્ભરતા પ્રયાસોનું પ્રમાણ છે:

• EMALS-DRDO અને BEL દ્વારા વિકસિત
• ફાઈટર વિમાનો : HAL દ્વારા TEDBF અને LCA નેવી
• જહાજ બાંધકામ : કોચીન શિપયાર્ડ ખાતે
• ટેકનિકલ સહયોગ : યુએસ, ફ્રાન્સ અને યુકે સાથે સંયુક્ત પ્રયાસ

વ્યૂહાત્મક મહત્વ

INS વિશાલ માત્ર એક જહાજ નહિ, પરંતુ ભારતના દરિયાઈ સ્વાભિમાનનું પ્રતીક બનશે.

• શક્તિ પ્રદર્શન : સમગ્ર ઇન્ડો-પેસિફિકમાં દરિયાઈ કમાન્ડ
• પ્રાદેશિક સંતુલન : ચીન-પાકિસ્તાન સામે વ્યૂહાત્મક બેલેન્સ
• આંતરરાષ્ટ્રીય સહયોગ : કવાયતો અને ટેકનિકલ ટાઈઅપ્સ માટે પ્લેટફોર્મ

આ પણ વાંચો : ગ્લેશિયર ઝીલ તબાહી લાવશે, હિમાલયમાં ખતરાનું એલાર્મ! કંપાવી દેશે વૈજ્ઞાનિકોની વૉર્નિંગ

INS વિશાલ માત્ર નૌકાદળનું જ નહી પરંતુ ભારતના રાષ્ટ્રીય સૂરક્ષા દૃષ્ટિકોણનું પણ ભવિષ્ય છે. આ વિશાળ અને આધુનિક વિમાનવાહક જહાજ ભારતને વિશ્વના શક્તિશાળી દેશોની હારમાળા સાથે ખમતાંભર સ્થાન અપાવશે. Mમેક ઇન ઈન્ડિયા, સ્વદેશી ટેકનોલોજી અને વ્યૂહાત્મક શ્રેષ્ઠતાઆ ત્રણ સ્તંભો પર નિર્મિત INS વિશાલ ભારત માટે માત્ર એક જહાજ નહિ, પણ દરિયાઈ સમર્થનનું પ્રતીક બનશે.

બધા જ સમાચાર અને અપડેટ્સ મેળવવા માટે પ્લેસ્ટોર/એપ સ્ટોર પર જઇને અથવા આ લાઇન પર ક્લિક કરીને ડાઉનલોડ કરો અમારી લેટેસ્ટ એપ