યુદ્ધની અસર / શું યુદ્ધને કારણે ગુજરાતમાં "મંદી" આવી ? કાપડ ઉદ્યોગથી લઈને કેમિકલ ફેક્ટરીઓ બંધ

મિડલ ઈસ્ટમાં ચાલી રહેલા યુદ્ધના તણાવે હવે ગુજરાતની અર્થવ્યવસ્થા પર સીધી અસર કરવી શરૂ કરી દીધી છે. વૈશ્વિક સ્તરે ઊર્જા સપ્લાયમાં ઉભી થયેલી અસ્થિરતાનો પ્રભાવ રાજ્યના મુખ્ય ઉદ્યોગો પર દેખાઈ રહ્યો છે, જેમાં ટેક્સટાઇલ, સિરામિક અને કેમિકલ ઉદ્યોગો સૌથી વધુ અસરગ્રસ્ત બન્યા છે. ખાસ કરીને Morbi, જે વિશ્વના બીજા સૌથી મોટા સિરામિક ક્લસ્ટર તરીકે ઓળખાય છે, ત્યાં હાલ સ્થિતિ ગંભીર બની ગઈ છે.

મોરબીમાં સિરામિક ઉદ્યોગો માટે પરિસ્થિતિ એટલી વિકટ બની ગઈ છે કે Morbi Ceramic Association દ્વારા તાજેતરમાં યોજાયેલી બેઠકમાં એકમતથી લોકડાઉન જેવો નિર્ણય લેવામાં આવ્યો છે. ગેસ સપ્લાયમાં ભારે ઘટાડાના કારણે ઉત્પાદન ચાલુ રાખવું મુશ્કેલ બન્યું છે. Gujarat Gas Limitedએ 6 માર્ચ 2026થી 31 માર્ચ 2026 સુધી ઉદ્યોગોને મળતી ગેસ સપ્લાયમાં 50% સુધીની કપાત કરી છે, જેના કારણે અનેક ફેક્ટરીઓને તાળા મારવા પડ્યા છે.

આ નિર્ણયના પરિણામે હજારો મજૂરોની રોજગારી પર સીધી અસર પડી છે. અંદાજે 30 હજાર જેટલા મજૂરો બેરોજગાર થઈ ગયા છે અને હવે તેઓ પોતાના વતન તરફ પાછા ફરવા મજબૂર બન્યા છે. રેલવે સ્ટેશનો પર મજૂરોની ભીડ વધતી જોવા મળી રહી છે, જે આ આર્થિક મંદીનું જીવંત ચિત્ર રજૂ કરે છે.

માત્ર મોરબી જ નહીં, પરંતુ Suratના ટેક્સટાઇલ ઉદ્યોગ પર પણ આ સંકટનો મોટો પ્રભાવ પડ્યો છે. સુરતમાં આવેલી લગભગ 350થી 400 ટેક્સટાઇલ પ્રોસેસિંગ યુનિટ્સ ગેસ પર નિર્ભર છે. ગેસની અછત અને વધતી કિંમતના કારણે ઉત્પાદન ખર્ચમાં પ્રતિ મીટર ₹2 થી ₹4નો વધારો નોંધાયો છે. પરિણામે મિલોમાં શિફ્ટ ઓછી કરવામાં આવી રહી છે અને મજૂરોની માંગ ઘટી રહી છે.

ગેસ સપ્લાયમાં ઘટાડાના કારણે ગુજરાતના કેમિકલ ઉદ્યોગો પણ મુશ્કેલીમાં મુકાયા છે. રાજ્યભરમાં 1000થી વધુ કેમિકલ યુનિટ્સ ગેસ પર આધારિત છે, પરંતુ હાલમાં તેમને 40%થી પણ ઓછી સપ્લાય મળી રહી છે. જો તેઓ વધુ ગેસનો ઉપયોગ કરે તો તેમને 2થી 3 ગણો ખર્ચ ચૂકવવો પડે છે, જેના કારણે ઉત્પાદન ચાલુ રાખવું આર્થિક રીતે મુશ્કેલ બની રહ્યું છે.

ઉદ્યોગકારો માટે સ્થિતિ વધુ મુશ્કેલ બની ગઈ છે. એક તરફ તેઓ ઉત્પાદન અધૂરું છોડે તો માલ બગડે છે, અને બીજી તરફ ઉત્પાદન ચાલુ રાખે તો વધેલા ગેસ ખર્ચનો ભાર સહન કરવો પડે છે. આ પરિસ્થિતિમાં ઘણા ઉદ્યોગકારો મૂંઝવણમાં મુકાયા છે અને કેટલીક યુનિટ્સ બંધ કરવાનો નિર્ણય લઈ રહ્યા છે.

આર્થિક અસર માત્ર ઉત્પાદન સુધી મર્યાદિત નથી રહી. નિકાસ ક્ષેત્ર પર પણ તેનો મોટો પ્રભાવ પડ્યો છે. મિડલ ઈસ્ટમાં વધેલા તણાવને કારણે શિપિંગ કંપનીઓ દ્વારા ‘વોર રિસ્ક સરચાર્જ’ વસૂલવામાં આવી રહ્યો છે, જેના કારણે નિકાસકારોને ભારે નુકસાન સહન કરવું પડી રહ્યું છે. અંદાજે ₹250 થી ₹500 કરોડ સુધીનું નુકસાન થયું હોવાનું કહેવાય છે.

ગુજરાતના વિવિધ બંદરો પર હજારો કન્ટેનર્સ અટવાઈ ગયા છે, જેમાં ખાસ કરીને મસાલાના લગભગ 3000 ટેન્કરોનો સમાવેશ થાય છે. આ સ્થિતિએ વેપારીઓ અને નિકાસકારો માટે નવી મુશ્કેલીઓ ઊભી કરી છે. આ વચ્ચે Strait of Hormuzમાં ઉભી થયેલી અનિશ્ચિતતા સમગ્ર સપ્લાય ચેઇનને અસર કરી રહી છે. આ માર્ગ વિશ્વના ઊર્જા વેપાર માટે ખૂબ જ મહત્વપૂર્ણ છે, અને અહીં કોઈપણ વિક્ષેપ વૈશ્વિક બજાર પર સીધી અસર કરે છે.

આ પણ વાંચોઃ પ્લેનમાં હવે પસંદગીની સીટ માટે નહીં આપવા પડે વધારાના પૈસા, બદલાઈ ગયો નિયમ

જો કે, કેટલીક રાહતરૂપ ખબર પણ સામે આવી છે, જેમાં ભારતીય ગેસ ટેન્કરોએ આ મુશ્કેલ પરિસ્થિતિમાં પણ દેશના બંદરો સુધી પહોંચવામાં સફળતા મેળવી છે. તેમ છતાં, આ માત્ર તાત્કાલિક રાહત છે અને લાંબા ગાળે સમસ્યા યથાવત રહેવાની શક્યતા છે. વિશેષજ્ઞો માને છે કે જો મિડલ ઈસ્ટમાં તણાવ લાંબા સમય સુધી ચાલુ રહેશે, તો ગેસની કિંમતોમાં વધુ વધારો થઈ શકે છે અને ગુજરાતના ઉદ્યોગો પર દબાણ વધશે. હાલની પરિસ્થિતિએ રાજ્યના ઔદ્યોગિક વિકાસને મોટો ઝટકો આપ્યો છે અને આર્થિક મંદીના સંકેતો સ્પષ્ટ દેખાઈ રહ્યા છે.

બધા જ સમાચાર અને અપડેટ્સ મેળવવા માટે પ્લેસ્ટોર/એપ સ્ટોર પર જઇને અથવા આ લાઇન પર ક્લિક કરીને ડાઉનલોડ કરો અમારી લેટેસ્ટ એપ