ન્યૂઝ અપડેટ્સ
Last Updated: 11:45 AM, 8 October 2025
ADVERTISEMENT
તમે રામેશ્વરમમાં નદીઓ અને સમુદ્ર પર પણ ટ્રેન દોડતી જોઈ હશે. પરંતુ જો તમે ક્યારેય પાણીની અંદર હવા સાથે વાત કરતી ટ્રેન જોઈ હોય, તો મોટાભાગના લોકો આશ્ચર્યચકિત થઈ જશે. તમને તે જોવાની તક મળી શકે છે. આ પરાક્રમ ફક્ત અન્યત્ર જ નહીં, પરંતુ ભારતમાં પણ થઈ રહ્યો છે, જ્યાં પહેલી ટ્રેન પાણીની અંદરની ટનલમાં દોડી રહી છે.
ADVERTISEMENT
કોલકાતામાં મેટ્રો હુગલી નદીની નીચે બનેલી પાણીની અંદરની ટનલમાંથી પસાર થાય છે. આ ટનલ હુગલી નદીના પૂર્વ કિનારા પર આવેલા એસ્પ્લેનેડ અને પશ્ચિમ કિનારા પર આવેલા હાવડા મેદાનને જોડે છે. આ ટનલ જમીનની સપાટીથી આશરે 33 મીટર નીચે છે, જે 11 માળની ઇમારત જેટલી છે. હાવડાથી એસ્પ્લેનેડ સુધીનું કુલ અંતર 4.8 કિલોમીટર છે, જેમાં નદીની નીચે અડધો કિલોમીટર ટનલ બનાવવામાં આવી છે. આ અંતર પાર કરવામાં લગભગ એક મિનિટ લાગે છે. આ ટનલ 120 વર્ષ સુધી ચાલી હતી.

ADVERTISEMENT
દેશમાં પહેલીવાર પાણીની અંદર ટનલ બનાવવામાં આવી
હુગલી નદી નીચે બનેલી આ પાણીની અંદરની ટનલ દેશની આવી પહેલી ટનલ હતી. આનાથી તેના બાંધકામમાં નોંધપાત્ર પડકારો ઉભા થયા. તેને ઉપરથી પાણીના દબાણનો સામનો કરવા અને બાંધકામ દરમિયાન પાણીને પ્રવેશતા અટકાવવા માટે સક્ષમ મશીનની જરૂર હતી. જોકે દેશના ઘણા શહેરોમાં ટનલ બનાવવામાં આવી છે, આ ટનલ પાણીની અંદર બનાવવી પડી હતી, તેથી તે પ્રમાણભૂત TBM સાથે કરી શકાઈ નહીં.
ADVERTISEMENT

ખોદકામ માટે રચાયેલ મશીન
ADVERTISEMENT
નદી નીચે ટનલ બનાવવા માટેનો TBM જર્મનીમાં ડિઝાઇન કરવામાં આવ્યો હતો. તેની અનોખી વિશેષતા એ હતી કે તે માટીને કાપીને આસપાસના વિસ્તારને સીલ કરે છે. ખોદકામ દરમિયાન પાણી અંદર જાય તો પણ, પૂર્ણ થયેલ ટનલને નુકસાન થશે નહીં.

ADVERTISEMENT
પાણી ક્યારેય ટનલમાં પ્રવેશશે નહીં.
ટનલમાં પાણી ક્યારેય પ્રવેશ ન કરે તે માટે ખાસ ટેકનોલોજીનો ઉપયોગ કરવામાં આવ્યો છે. પહેલી વાર, સાંધામાં હાઇડ્રોફિલિક ગાસ્કેટનો ઉપયોગ કરવામાં આવ્યો છે, જે પાણીના સંપર્કમાં આવતાં 10 ગણો વિસ્તરે છે, જેનો અર્થ એ થાય કે તે પહેલા કરતાં પણ વધુ વોટરપ્રૂફ બનશે. પાણીની અંદરની ટનલ 520 મીટર લાંબી અને 6 મીટર ઊંચી છે.
ADVERTISEMENT
આ પણ વાંચોઃ ના હોય..., PM કિસાન યોજનાનો 21મો હપ્તો જાહેર! શું તમારા એકાઉન્ટમાં રૂપિયા આવ્યા?
આ યોજના 54 વર્ષ પહેલા બનાવવામાં આવી હતી
આ પ્રોજેક્ટ ૧૯૭૧ના માસ્ટર પ્લાનનો ભાગ હતો, પરંતુ તે સમયે કોઈ વિકાસ થયો ન હતો. દિલ્હી મેટ્રોની સફળતા બાદ, તેને ૨૦૦૮માં લીલીઝંડી મળી, અને પાણીની અંદરની ટનલ ૨૦૨૫ સુધીમાં પૂર્ણ થઈ ગઈ.
સંકળાયેલા મુદ્દાઓ
Vishal Khamar is Senior Sub-Editor at VTV Gujarati with 15+ years of digital journalism experience. He covers crime and civic issues.
વધુ વાંચો