નિર્ણય / LPGને લઇ કેન્દ્ર સરકારનો મહત્વનો નિર્ણય! અમેરિકાથી આવ્યા મોટા સમાચાર

ભારત પોતાની ઊર્જા સુરક્ષા સુનિશ્ચિત કરવાના હેતુથી એક મોટો નીતિગત બદલાવ કરવા જઈ રહ્યું છે. મિડલ ઈસ્ટ (મધ્ય પૂર્વ) દેશો પર નિર્ભરતા ઘટાડવા, ગેસ સપ્લાયને અવિરત રાખવા અને અમેરિકા સાથે પ્રસ્તાવિત ટ્રેડ ડીલ (વેપાર કરાર) ને ઝડપી બનાવવા માટે ભારત સરકાર વર્ષ 2027 થી દેશની કુલ LPG આયાતનો 25% હિસ્સો અમેરિકા પાસેથી ખરીદવાનું આયોજન કરી રહી છે.

કેમ લેવો પડ્યો આ નિર્ણય?

ચાલુ વર્ષે ઈરાન યુદ્ધ અને હોર્મુઝ સામુદ્રધુની (Strait of Hormuz) માં સપ્લાય ખોરવાઈ જવાના કારણે ભારતને રસોઈ ગેસની ભારે અછતનો સામનો કરવો પડ્યો હતો. પરિસ્થિતિ એટલી ગંભીર બની હતી કે સરકારે સ્થાનિક ગ્રાહકો સુધી LPG નો પુરવઠો જાળવી રાખવા માટે ઉદ્યોગોમાં વપરાતા પેટ્રોકેમિકલ ફીડસ્ટોકને પણ ઘરેલું ગેસ સપ્લાય તરફ વાળવો પડ્યો હતો.

ભારતનું વર્તમાન આયાત ચિત્ર

ભારત વિશ્વનો ત્રીજો સૌથી મોટો કાચા તેલનો આયાતકાર અને વપરાશકાર દેશ છે.

વર્ષ 2025 ના આંકડા: સરકારી આંકડા મુજબ, વર્ષ 2025 માં ભારતે લગભગ 2.18 કરોડ ટન LPG ની આયાત કરી હતી, જેમાં આશરે 90% ગેસ મિડલ ઈસ્ટના દેશોમાંથી આવ્યો હતો.

આયાત પર નિર્ભરતા: દેશમાં વપરાતા કુલ LPG નો આશરે 66% હિસ્સો આયાત દ્વારા જ પૂરો કરવામાં આવે છે. આ જ કારણ છે કે કોઈપણ ભૂ-રાજકીય તણાવની સીધી અસર ભારતની ગેસ સપ્લાય પર પડે છે.

ઓઇલ કંપનીઓની તૈયારીઓ

સૂત્રોના જણાવ્યા અનુસાર, ઇન્ડિયન ઓઇલ (IOC), ભારત પેટ્રોલિયમ (BPCL) અને હિન્દુસ્તાન પેટ્રોલિયમ (HPCL) આગામી 1 થી 2 મહિનાની અંદર અમેરિકા પાસેથી વર્ષ 2027 માટે LPG ખરીદવા ટિન્ડર બહાર પાડી શકે છે. આ ઉપરાંત, આ સરકારી કંપનીઓનું એક પ્રતિનિધિમંડળ આવતા મહિને અમેરિકાની મુલાકાત લઈને ગેસ પુરવઠા અંગે સીધી ચર્ચા પણ કરશે.

ભારત-અમેરિકા વચ્ચે મજબૂત થતા દ્વિપક્ષિય સંબંધો

ભારત અને અમેરિકા વચ્ચેના વ્યાપારી સંબંધો સતત મજબૂત થઈ રહ્યા છે:

ભારતે નજીકના ભવિષ્યમાં અમેરિકા પાસેથી ઊર્જા ખરીદી 10 અબજ ડોલરથી વધારીને 25 અબજ ડોલર સુધી લઈ જવાની પ્રતિબદ્ધતા દર્શાવી છે. બંને દેશોએ વર્ષ 2030 સુધીમાં 500 અબજ ડોલરના દ્વિપક્ષીય વેપારનો લક્ષ્યાંક નક્કી કર્યો છે. જૂન 2026 માં પહેલીવાર અમેરિકાથી 10 લાખ ટનથી વધુ LPG આયાત કરવામાં આવ્યો હતો. ચાલુ વર્ષે અમેરિકાથી થતી આયાત અગાઉથી નક્કી કરેલા 22 લાખ ટનના વાર્ષિક લક્ષ્યાંકને પણ વટાવી જાય તેવી શક્યતા છે.

વપરાશ અને આયાત પર પડેલી અસર

મિડલ ઈસ્ટથી ઓછો સપ્લાય મળવાને કારણે ભારતની વપરાશ પર પણ અસર પડી હતી. જાન્યુઆરીથી જૂન 2026 દરમિયાન દેશમાં LPG નો વપરાશ 8% ઘટીને 1.47 કરોડ ટન રહ્યો હતો, જ્યારે આયાત 28% ઘટીને 75 લાખ ટનની આસપાસ પહોંચી ગઈ હતી. નિષ્ણાતોના મતે, સપ્લાય સામાન્ય થતાં જ વર્ષ 2027 માં ભારતની LPG આયાત વધીને લગભગ 2 કરોડ ટન સુધી પહોંચી શકે છે, જ્યારે સ્થાનિક માંગ વધીને 3.1 કરોડ ટન રહેવાનો અંદાજ છે.

વધુ વાંચો : 'વડા પાવ ગર્લ'ની મુશ્કેલી વધી, કેન્દ્રીય મંત્રી પિયુષ ગોયલનો ડીપફેક વીડિયો શેર કરી બરાબરની ફસાઇ

કેન્દ્રીય મંત્રીનું નિવેદન

કેન્દ્રીય પેટ્રોલિયમ રાજ્ય મંત્રી સુરેશ ગોપીએ સંસદમાં જણાવ્યું હતું કે, ભારત LPG આયાતના સ્ત્રોતોમાં વૈવિધ્ય (Diversification) લાવી રહ્યું છે જેથી ભવિષ્યમાં કોઈપણ પ્રાદેશિક સંકટ કે ભૂ-રાજકીય ઘટનાઓને કારણે ગેસ પુરવઠો ખોરવાય નહીં. સરકારનું માનવું છે કે અલગ-અલગ દેશોમાંથી LPG ખરીદવાની આ રણનીતિ ભારતની ઊર્જા સુરક્ષાને વધુ મજબૂત કરશે.

બધા જ સમાચાર અને અપડેટ્સ મેળવવા માટે પ્લેસ્ટોર/એપ સ્ટોર પર જઇને અથવા આ લાઇન પર ક્લિક કરીને ડાઉનલોડ કરો અમારી લેટેસ્ટ એપ