Budget 2026 / પડી ગઈ મોજ! સસ્તું થઈ ગયું સોનું-ચાંદી, બજેટમાં કેટલો ઘટ્યો ભાવ, સાંભળીને નાચી ઉઠશો

બજેટના દિવસે દેશનું ધ્યાન સંસદ પર કેન્દ્રિત હતું, પરંતુ કોમોડિટી બજારમાં ઉથલપાથલ જોવા મળી. સતત બીજા દિવસે સોના અને ચાંદીના ભાવમાં ઘટાડો થયો, જેનાથી રોકાણકારો અને સામાન્ય ખરીદદારો બંનેને આઘાત લાગ્યો. થોડા દિવસ પહેલા જ આકાશને આંબી રહેલા સોના અને ચાંદીના ભાવ 1 ફેબ્રુઆરીએ બજેટ રજૂ થયા પછી ઘટી ગયા. વાયદા બજારમાં આ અંધાધૂંધીએ ભાવ રેકોર્ડ સ્તરથી ઘણા નીચે લઈ ગયા છે, જેના કારણે સમગ્ર બજારનો માહોલ બદલાઈ ગયો છે.

માત્ર બે દિવસમાં બજારનું ચિત્ર બદલાઈ ગયું

સોના અને ચાંદીના ભાવમાં આ ઘટાડો કોઈ નાની સિદ્ધિ નથી. મલ્ટી કોમોડિટી એક્સચેન્જ (MCX) ના ડેટા પર નજર કરીએ તો, પરિસ્થિતિ ખૂબ જ ખરાબ લાગે છે. ચાંદી, જે 29 જાન્યુઆરીએ ₹4.01 લાખ પ્રતિ કિલોગ્રામની ઊંચી સપાટીએ પહોંચી હતી, તે આજે ₹2.66 લાખ પર ટ્રેડ થઈ રહી છે. આનો અર્થ એ થયો કે થોડા જ દિવસોમાં ચાંદીના ભાવમાં ₹1.36 લાખનો મોટો ઘટાડો થયો છે.

સોના માટે પણ આવી જ સ્થિતિ છે. ૨૯ જાન્યુઆરીએ ₹૧.૬૯ લાખ સુધી પહોંચેલું સોનું આજે વાયદા બજારમાં ₹૧.૩૮ લાખની આસપાસ ટ્રેડ કરી રહ્યું છે. ૧૦ ગ્રામ સોનાનો ભાવ આજે ઘટીને ₹૧.૪૬ લાખ થઈ ગયો છે. ડેટાનું વિશ્લેષણ કરીએ તો, માત્ર બે દિવસમાં સોનાના ભાવમાં ₹૩૦,૦૦૦ થી વધુનો ઘટાડો થયો છે. આજે બુલિયન બજાર બંધ હોવા છતાં, ૩૦ જાન્યુઆરીએ ચાંદીમાં ₹૪૦,૦૦૦ અને સોનામાં આશરે ₹૯,૫૦૦નો ઘટાડો થયો હતો. ઈન્ડિયા બુલિયન એન્ડ જ્વેલર્સ એસોસિએશન (IBJA) અનુસાર, બુલિયન બજારમાં ૨૪ કેરેટ સોનાનો ભાવ ઘટીને ₹૧.૬૫ લાખ અને ચાંદીમાં ₹૩.૩૯ લાખ પ્રતિ કિલો થઈ ગઈ હતી.

આટલો ભારે ઘટાડો કેમ થયો?

આ બજાર સુનામી પાછળ બે મુખ્ય કારણો હોવાનું માનવામાં આવે છે. પહેલું કારણ જંગી નફો બુકિંગ છે. છેલ્લા કેટલાક દિવસોમાં સોના અને ચાંદીના ભાવ સર્વકાલીન ઉચ્ચતમ સ્તરે પહોંચી ગયા હતા. નીચા સ્તરે ખરીદી કરનારા રોકાણકારોએ નફો મેળવવા માટે તેમના હોલ્ડિંગ્સ વેચવાનું શરૂ કર્યું. બીજું કારણ ભૌતિક માંગમાં ઘટાડો છે. જેમ જેમ કિંમતો આસમાને પહોંચી, ગ્રાહકો અને ઉદ્યોગ બંને તરફથી માંગ નબળી પડી, જેના કારણે કિંમતો પર દબાણ આવ્યું.

માર્જિનની રમતે ગણિત કેવી રીતે બગાડ્યું?

આ ઘટાડાનું સૌથી મોટું અને ટેકનિકલ કારણ માર્જિન મનીમાં વધારો છે. સેબી-રજિસ્ટર્ડ કોમોડિટી નિષ્ણાત અનુજ ગુપ્તાના જણાવ્યા અનુસાર, શિકાગો મર્કેન્ટાઇલ એક્સચેન્જ (CME) એ હવે તાંબા પછી સોના અને ચાંદી પર માર્જિન વધાર્યું છે. સોના પર માર્જિન 6% થી વધારીને 8% અને ચાંદી પર 11% થી વધારીને 15% કરવામાં આવ્યું છે.

આ પણ વાંચોઃ બજેટમાં મહિલાઓ માટે નવી યોજના, લખપતિ દીદી બાદ હવે SHE-માર્ટનું એલાન

આ રીતે સમજો... કોમોડિટી માર્કેટમાં વેપાર કરવા માટે સંપૂર્ણ રકમ ચૂકવવાની જરૂર નથી, પરંતુ માર્જિન અથવા સુરક્ષા તરીકે જમા કરાયેલ એક ભાગ ચૂકવવાની જરૂર છે. જ્યારે એક્સચેન્જ આ માર્જિનમાં વધારો કરે છે, ત્યારે વેપારીઓને તેમની હાલની સ્થિતિ જાળવી રાખવા માટે પોતાના ખિસ્સામાંથી વધુ પૈસા રોકાણ કરવા પડે છે. ઘણા વેપારીઓ પાસે તાત્કાલિક વધારાની રોકડ હોતી નથી, તેથી તેઓને તેમનું સોનું અને ચાંદી વેચવાની ફરજ પડે છે. જ્યારે ઘણા લોકો બજારમાં એકસાથે વેચાણ કરે છે, ત્યારે કિંમતો પત્તાના ઘરની જેમ વધઘટ થવા લાગે છે. માર્જિનમાં વધારા સાથે, કિંમતો પર આ દબાણ ચાલુ રહેવાની શક્યતા છે.

બધા જ સમાચાર અને અપડેટ્સ મેળવવા માટે પ્લેસ્ટોર/એપ સ્ટોર પર જઇને અથવા આ લાઇન પર ક્લિક કરીને ડાઉનલોડ કરો અમારી લેટેસ્ટ એપ